Beemster Polderpartij: 'Alle Waterlandse gemeenten moeten fuseren met Purmerend'
Op 1 januari 2014 heeft de gemeente Beemster al zijn ambtelijk werk overgedragen aan de gemeente Purmerend. Doel hiervan was het behoud van de zelfstandigheid, de kracht van het lokaal bestuur, en vermindering van de kwetsbaarheid. We zijn bijna vier jaar verder, het wordt tijd de balans op te maken.
De Beemster Polder Partij moet constateren dat de kwaliteit van het ambtelijk werk sterk verbeterd is. Daar hangt een prijskaartje aan. Van een feitelijke bezuiniging is hier geen sprake. Juist door het werk op een hoger niveau te brengen komen tekortkomingen uit het verleden aan het licht. Deze vergen extra ambtelijke inzet. Tevens zijn door het overdragen van taken van het rijk en de provincie naar de gemeente, met minder budget, bijvoorbeeld de kosten voor de jeugdzorg sterk opgelopen en niet in pas met de beschikbare budgetten .
Dat zijn zorgelijke ontwikkelingen. Al met al komt de gemeente in het huidige jaar en in de komende jaren een bedrag tekort dat in de miljoenen loopt. De spaarpot raakt snel leeg, dit kunnen we niet lang meer volhouden.
En de bestuurskracht? Wat zijn de grote pluspunten van ambtelijke samenwerking in plaats van volledige zelfstandigheid of gemeentelijke herindeling? De Beemster Polder Partij is van mening dat het gemeentebestuur de grip op zaken aan het verliezen is. In het Sociaal Domein zien we ontwikkelingen die meer en meer gaan kosten zonder dat daar enige invloed op kan worden uitgeoefend. In de Ruimtelijke Ordening zien we andere ambtenaren en andere bestuurders, die anders omgaan met ruimtelijke ontwikkelingen dan wat onze gemeenteraad voor ogen had toen het Bestemmingsplan Buitengebied in 2012 werd vastgesteld. De gemeenteraad krijgt meer en meer het gevoel aan de zijlijn te staan en geen grip meer te hebben op te voeren beleid.
Om ons heen zien we gemeenten worstelen met dezelfde problematiek. Oostzaan en Wormerland hebben een gezamenlijk ambtelijk apparaat, dat eigenlijk op een andere schaal zou moeten opereren. Ze komen er niet uit. Oostzaan heeft zelfs het advies gekregen naar Amsterdam te kijken om zich te laten ondersteunen. Landsmeer komt er ook niet uit, wil ambtelijk samenwerken met de kustgemeenten Waterland en Edam-Volendam, maar dat wil de laatste niet. Edam-Volendam houdt het na de fusie met Zeevang nog wel even vol, maar een verre toekomst kan daar niet voor worden voorspeld. Met andere woorden: de hele regio kampt met hetzelfde probleem.Het Regeerakkoord zegt hierover dat langjarige afhankelijkheid van samenwerking tussen kleine gemeenten op den duur moet leiden tot herindeling.
Hoe belangrijk is die bestuurlijke onafhankelijkheid eigenlijk? Wat betekent die voor onze inwoners? Die zijn tenslotte belangrijker dan de bestuurders die denken dat zij de enigen zijn die de juiste besluiten kunnen nemen. Lang hebben we gedacht dat Graft-De Rijp en Schermer hun ziel aan de duivel hadden verkocht door de herindeling met Alkmaar. Daar zijn we ook al weer twee jaar verder en kunnen we constateren dat de grote stad Alkmaar heel goed voor zijn nieuwe buitengebied kan zorgen.
In de aanloop naar de keuze voor ambtelijke samenwerking met Purmerend heeft de Beemster Polder Partij gepleit voor een robuust schaalniveau. Daarbij werd het aantal van 150.000 inwoners genoemd. Laat dat nou net het totaal zijn van alle Waterlandse gemeenten. Wij pleiten voor het inzetten van een route richting één grote gemeente in de regio Waterland, met voldoende massa om gemeentelijke taken nu en in de toekomst goed uit te kunnen voeren en met een goede borging van lokale belangen. Uit nood aansluiting zoeken bij Purmerend lost misschien het probleem van Beemster op de korte termijn op, maar wij zien op langere termijn deze grote Waterlandse gemeente als een betere oplossing, omdat dan de verhouding tussen stad en platteland beter tot uitdrukking komt. Het Beemster belang ligt dichterbij dat van bijvoorbeeld Waterland of Oostzaan, dan kun je dat beter bundelen in een groter geheel.
En hoe zit het dan met de zogeheten democratische legitimiteit? Kortom met de invloed die inwoners via de door hen gekozen volksvertegenwoordigers nog kunnen uitoefenen? Bij alle samenwerkingsverbanden wordt een gemeenteraad al snel op afstand gezet. In een groter geheel is de raad veel meer zelf aan zet. Nadeel hiervan is dat de raad op zichzelf weer op grotere afstand van de inwoners staat. In Beemster vertegenwoordigt elk raadslid nu 700 inwoners, op deze grotere schaal zouden dat er 3.800 zijn. Een groot verschil, dat met een goede structuur van actieve politieke partijen in de wijken en de dorpen (en goed georganiseerde dorpsraden) te ondervangen is. Nu hebben we 7 burgemeesters, 23 wethouders en 137 raadsleden. Dat zouden 39 raadsleden worden en (stel) 8 wethouders. Ja, die staan op grotere afstand. Maar die worden ook beter ondersteund en zijn beter in staat hun bestuurlijke en volksvertegenwoordigende taak goed uit te voeren.
Beemster wilde indertijd ‘voorop de golf’ zitten in de herindelingsbeweging in de regio. Dat hebben we gedaan met de keuze voor ambtelijke samenwerking met Purmerend. Nu na een aantal jaren de gestelde doelen niet behaald blijken te kunnen worden, is het tijd de steven te wenden. Zonder meer opgaan in Purmerend is geen oplossing voor Beemster. Een sterke plattelandsvertegenwoordiger zijn in een grotere gemeente die een mix is van stad en ommeland, wél! Daar wil de BPP met de inwoners van Beemster de komende maanden over in gesprek.
Tevens zou zij het toejuichen als dat gesprek ook op regio Waterlandniveau door de gemeenten en provincie wordt opgepakt in een Waterland-conferentie. Want slechts op dat niveau zullen de zaken waarvoor we worden gesteld kunnen worden opgelost. Denk hierbij aan voldoende sociale en betaalbare huur- en koopwoningen, sluipverkeer en veilige en goed onderhouden wegen en fietspaden. Dat soort opgaven is voor een kleine gemeente niet meer alleen op te brengen. De Beemster heeft als platteland veel te bieden en kan dat blijven doen als onderdeel van een grote sterke gemeente.