De Column van Jan Kok: Erfgoed
Het is de nachtmerrie van menige projectontwikkelaar. Heb je net de hand weten te leggen op een leuk bouwkaveltje, vergunningen aangevraagd en gekregen, een inspraakavond belegd voor de buurt, kortom, alles is klaar voor de bouw van je project. Komt er ineens een week voordat je de eerste paal gaat heien iemand met een vage foto van een nest geelgebekte moerasmerels. Die beschermde soort, ja. Die broedt op jouw terrein. Geen paal gaat voorlopig nog de grond in. Want de natuur heeft voorrang, toch?
Nou is zo’n melding soms dubieus, laten we eerlijk zijn. Betreft het hier wel die geel besnavelde merel, of is het een ietwat te zwart uitgevallen huismus? Ik zeg maar wat. Afgelopen voorjaar heb ik in de sloot naast de nieuwbouw van die 11 Zaanse woningen aan het begin van de Van Beekstraat ook wat zien scharrelen. Ik dacht zelf aan de rugpuistpad. Ik heb ‘m gegoogeld. Maar ja, ik ben een leek; ik kan nauwelijks zien of een kikker van ’t pad af is. Dus heb ik ’t niet gemeld. Die Zaanse appartementen daar schieten trouwens lekker op.
Maar niet alleen de natuur gaat voor op onze bouwdrift. Ook historisch erfgoed is van groot belang. Uiteraard. Er zijn plannen voor woningbouw midden in het dorp; ik vertel u niks nieuws. Op de plek van de voormalige metaalfabriek Van Acker. Maar daar stond ooit een eierenveiling, zo wisten sommigen te melden. Er is toen het nodige gekrakeel ontstaan over of ie d’r nou echt wel was, en zo ja, wáár dan precies. Een deskundige archeoloog is nu eierschalen aan het opgraven om te zien of het DNA wel overeenkomt met eieren van pakweg een eeuw oud.
Dat opgraven gaat trouwens op hoop van zegen, want wie zegt nu op welke plek je de spade in de grond moeten steken? Tenslotte: moeten we de zaak van regels negeren en toch bouwen kunnen terugdraaien? Het is juridisch wél aanvechtbaar, toch?
Een klein voorbeeld. Het gerucht gaat dat de bouw van ons gemeentehuis destijds ook niet helemaal koosjer is verlopen. Toen de palen van de westelijke vleugel in 1983 de grond in gejast werden, stuitte men op de fundamenten van wat waarschijnlijk eens het kasteel van de adellijke Heren van Twiske was.
Lokaal erfgoed, net wat u zegt. Een lelijk oponthoud van de bouw dreigde. Een paar oudere Landsmeerders hebben gezien hoe kiepwagens toen in het nachtelijk duister af en aan reden. Er moest zand over. Vrachtwagens zonder belettering overigens, zo herinnert een getuige zich nog, die toen uit de Goede Stek kwam. Moet het fundament van het gemeentehuis weer bloot gelegd? Desnoods de halve vleugel er af? Dan is er ook geen plek om te hangen meer. Tja, het is tenslotte historisch erfgoed van ons dorp Landsmeer.
Stemt u? Ermee in?