Gemeentebestuur maakt grote slag met visie op openbare ruimte

Een breed gedragen motie uit 2013 over het ontwikkelen van een visie op de openbare ruimte krijgt in de decemberraad gestalte, waardoor er in Edam-Volendam een integrale visie ontstaat - inclusief concreet handboek -over de openbare ruimte. Meer eenduidigheid en extra accenten vormen de kernwaarden.

Om de visie concreet te vertalen bestond de opdracht om straatprofielen te ontwikkelen zodat er uniformiteit bij herinrichting kan worden toegepast. Hierin staan heldere regels, uitgangspunten en standaardoplossingen voor verschillende specifieke situaties in de openbare ruimte. De keuzes voor materialen en kleuren zijn daarmee in het handboek gemaakt zodat niet alleen de gemeente deze uniformiteit kan toepassen maar ook ontwikkelaars, bedrijven of burgers bij bijvoorbeeld bij een bouwontwikkeling.

Met de opzet van het handboek is het mogelijk om in een later stadium het handboek uit te breiden met straatprofielen voor de andere wijken binnen de gemeente waardoor het een dynamisch werkbaar document is voor de aankomende tientallen jaren.

De toekomstige ontwikkelingen in de openbare ruimte zullen goed aansluiten op de stedelijke structuur van de historische kernen en deze zo mogelijk versterken. “De bestaande specifieke kwaliteiten en kansen worden inzichtelijk gemaakt, zodat de sterke identiteit en rijke historie optimaal worden benut in de uitstraling van de openbare ruimte. Waar mogelijk wordt deze historisch gegroeide identiteit versterkt. Dit vormt immers de basis voor mooie, herkenbare en typisch Edamse en Volendamse straten en pleinen.”

Zeevang

De regio is opgebouwd uit dijken, linten en polders. Het landschap is gevormd door de relatie met de voormalige Zuiderzee. De aanwezigheid van het vele water in de regio heeft het ontstaan van infrastructuur altijd sterk beïnvloed. Dit geldt voor de historische paden langs en over de dijken maar ook voor de meer recente provinciale weg langs het kanaal. Deze relatie tussen infrastructuur en water zal in de toekomst gehandhaafd blijven en beter beleefbaar gemaakt kunnen worden. Verbindingen, routes en voorzieningen zouden toegevoegd of versterkt kunnen worden voor een betere en meer complete recreatieve beleving van Zeevang en de Purmer.

Edam

In Edam definiëren subtiele straatdetails de verschillende profielen. De rijke detaillering van de verharding van Edam wordt in een serie nieuwe details doorgevoerd. Steengrootte, kleur en legrichtingen markeren gebruikszones in het profiel. Trottoirs ontbreken in de binnenvesting. De openbare ruimte wordt uitgevoerd in duurzame materialen met een lange levensduur en behoud van uitstraling door de jaren heen. De basiskleur van objecten is klassiek, verzinkt en twee keer gepoedercoat.

Volendam

Volendam is door het nautisch karakter een stoer dorp en heeft zich in Nederland sterk op de kaart gezet. De openbare ruimte kan deze positie ondersteunen met een duidelijke, robuuste, maar ook verzorgde uitstraling. Om een eenheid te bereiken in het dorp wordt alle bestrating met hetzelfde materiaal gedaan: een krachtig rode klinker. De bijzondere plekken kunnen een verbijzondering in materiaal krijgen. De openbare ruimte wordt uitgevoerd in duurzame materialen, met een lange levensduur en behoud van uitstraling door de jaren heen.

‘Detail loos’

Volendam wordt – in contrast met Edam- zo veel mogelijk ‘detail loos’ ontworpen: Op en onderaan de dijk, in het Doolhof en op bijzondere plekken worden randen, afbakeningen en opsluitingen op een zo minimaal mogelijke wijze uitgevoerd. Zo worden parkeervakken subtiel aangegeven door een markering. De afwatering bestaan uit een enkele verdiepte steen of smalle klinkergoot. In de woonstraten worden strakke bandenlijnen gebruikt. Het gebruik van overige randdetaillering wordt zo veel mogelijk weggelaten. Alle elementen in Volendam zijn gebaseerd op het principe van ronde of gebogen elementen zonder verdere opsmuk of details. Toevoeging van hout straalt warmte uit en heeft een link met de haven. De basiskleur van het meubilair is zwart/antraciet. Het plan is tot stand gekomen in samenspraak met belanghebbenden, waaronder de historische verenigingen, ondernemersverenigingen, bewoners, VVV en andere stakeholders.

Het handboek moet overigens niet gezien worden als een strak keurslijf. Daar waar nodig, afhankelijk van de locatie waar onderhoud gewenst is en wensen van de stakeholders, kan gemotiveerd worden afgeweken, als de omstandigheden daar om vragen.

De keuze wanneer een straat, steeg of plein in het HIOR gebieden aan herinrichting c.q. groot onderhoud toe is hangt van vele factoren af, zoals het geformuleerde beleid in het Beheersplan Wegen 2014 – 2018. Dit plan zal in 2018 worden geactualiseerd voor de periode 2019 - 2023; De 2 jaarlijkse inspectie van de staat van de wegen, op basis van deze inspectie wordt beoordeeld welke wegen niet meer aan de vereiste minimale eisen voldoet. Deze eisen zijn vastgelegd in het Beheerplan Wegen 2014 – 2018; De afstemming met het programma voor onderhoud aan rioleringen, het GRP. Ook worden de nutsbedrijven geïnformeerd. Dit om te voorkomen dat na het herstellen van de bestrating, vervolgens de straat weer opgebroken wordt voor werkzaamheden aan kabels- en leidingen; Het beschikbare budget, dit is eveneens vastgelegd in het vigerende Beheersplan Wegen 2014 – 2018.

Financiële consequenties

De uitvoering van de ophoging en herinrichting van de HIOR gebieden zal dan ook over een langere periode worden uitgevoerd. Op basis van de nieuwe uitgangspunten is berekend dat bovenop de reeds vastgestelde onderhoudsgelden, die zijn gebaseerd op groot onderhoud met de traditionele materialen, jaarlijks gemiddeld circa € 175.000 extra budget gewenst is.