’Ik ben jong, ik heb toch geen last van stress?’

Terwijl volgens cijfers van het Trimbos-instituut één op de vijf volwassenen ooit kampt met een depressie, rust er nog steeds een taboe op het onderwerp. Zeker onder jongeren en jongvolwassenen. Mike Tol: ,,Als je er middenin zit, heb je het zelf niet in de gaten.’’ Tol (31) uit Volendam is een van die jongeren. Hij vertelt: ,,Ik was al jaren doodongelukkig op mijn werk, maar ja. Ik had mezelf opgewerkt tot vertegenwoordiger. Kreeg een goed salaris, had veel vrijheid en een dikke auto onder mijn kont. Wie ben ik dan om te klagen?”

Klik hier voor het hele artikel op de site van het NHD.

De Volendammer maakte hardhandig mee wat een burn-out en depressie met je kunnen doen. ,,Ik ging iedere dag met tegenzin naar mijn werkgever. Als hij weer een onnozele opmerking maakte, nam ik dat de hele dag met me mee en zat verkrampt achter het stuur, op weg naar afspraken. De laatste twee jaar was ik mezelf niet meer. Ik had totaal geen energie, kreeg last van mijn rug en op een gegeven moment kreeg ik een longontsteking, terwijl ik nog nooit ziek was of bij de dokter was geweest. De dokter vroeg direct heel bezorgd of het wel goed met mij ging. Of ik misschien stress had van het werk of thuis. Dat wuifde ik uiteraard direct weg. Stress, daar had ik geen last van, ik was tenslotte nog jong.”

Alle signalen ten spijt ging Tol door met zijn dagelijkse routine. Werken, sporten, relatie en in het weekend ging hij uiteraard nog op stap. Omdat hij diep ongelukkig was, pleegde hij roofbouw op zijn lichaam. Tot hij in 2013 onwel werd in de auto. ,,Ik raakte onwel op de A12, terwijl ik met zo’n 120 kilometer per uur reed. Ik kon gelukkig mijn auto met één hand aan de kant krijgen en wist met mijn pink nog net 112 te bellen, voor ik wegviel.”

Antidepressiva

Dit was een ontzettende wake-up call voor Tol. Vanaf dat moment besloot hij om het roer drastisch om te gooien, maar dat ging niet direct gemakkelijk. Er volgde een lang herstel, vol horten en stoten. Hij had een burn-out, die later overging in een depressie. ,,Het eerste dat de dokter doet als je komt met angst-, burn-outklachten of een depressie, is antidepressiva voorschrijven. Mijn grootste fout is geweest om hier klakkeloos in mee te gaan. Want met de medicijnen stoppen, is een hel. Je krijgt allerlei goedbedoelde adviezen als je kampt met een burn-out of depressie, maar ik kan je een ding garanderen: antidepressiva zijn niet de oplossing.”

De medicijnen voor ADHD (Ritalin en Concerta) boden ook geen soelaas en Tol zocht na veel teleurstellingen uiteindelijk hulp in het alternatieve circuit. ,,Ikzelf heb ontzettend veel baat gehad bij acupunctuur. Acupunctuurspecialist Rankuti uit Purmerend heeft me ongelooflijk geholpen. Bij binnenkomst wist ze me direct te vertellen waar ik last van had, zonder dat ik een woord met haar had gewisseld. Ik kon wel huilen van geluk. Eindelijk iemand die me begreep en hier iets aan kon doen.”

In de tijd dat Tol in de ziektewet zat, dacht hij veel na over zijn toekomst. ,,Ik heb mijn interim-manager goed de waarheid gezegd en werd vrij snel op non-actief gesteld. Dit is achteraf mijn geluk geweest. Dit gaf mij de tijd om mijn plannen uit te werken. Ik wilde altijd al voor mezelf beginnen en nu had ik die kans.”

Tol begon – samen met zijn compagnon – het bedrijf Number1 Voetbalreizen en is nu gelukkiger dan ooit. ,,Ik ben nog niet helemaal de oude, het gaat met ups en downs. Mijn eerste doel is om te stoppen met antidepressiva. Ik kan niet in één keer stoppen – dat is gevaarlijk – en ben daarom aan het afbouwen. Ondertussen steek ik al mijn tijd en energie in mijn nieuwe bedrijf. Ik ga er iedere dag met plezier heen. Het voelt ook niet als werken. Het is ook niet het aantal werkuren waar je een burn-out van krijgt, maar de psychische uitbuiting, daar ga je aan onderdoor.”

Tol is zeker niet de enige die op jonge leeftijd te maken krijgt met een depressie of burn-out. Dit weet ook Matty Hakvoort, oprichter van stichting Huis aan het Water en psychiater. Hij heeft ook een coachingspraktijk. Daarvoor werkte hij 25 jaar in het Zaans Medisch Centrum, waar hij jongeren met angstklachten behandelde. ,,Door de jaren heen zag ik heel veel jongeren met klachten. Van een burn-out tot een depressie in de ergste vorm”, begint Hakvoort. ,,Ik durf niet met zekerheid te zeggen dat er meer jongeren met depressies of angstklachten kampen. Het is wel zo dat er meer kennis over is dan vroeger. Daardoor zijn mensen alerter wanneer iemand signalen van een burn-out of depressie toont en wordt er eerder hulp gezocht. Er is ook meer gespecialiseerde hulp dan voorheen.”

Oorzaken

Er zijn verschillende oorzaken van burn-outs en depressies, maar Hakvoort ziet er een aantal steeds terugkomen. ,,In tijden van crisis – wanneer er meer druk is op de arbeidsmarkt - zie je grotere groepen van mensen met depressies. In deze tijd wordt je vriend al snel je concurrent en dat zorgt voor enorm veel spanning. Vooral in een samenleving waar mensen hun identiteit aflezen aan de uren die ze werken en aan materiële dingen is dit erg opvallend.”

Ook kan groepsdruk een oorzaak zijn. ,,Het is in kleinere gesloten gemeenschappen vaak moeilijker om je verhaal te vertellen, om een eigen identiteit te ontwikkelen. Daardoor kiezen mensen vaak het pad van een ander en zijn ze niet gelukkig in hun eigen omgeving. Ze doen bijvoorbeeld werk dat ze niet leuk vinden, maar het betaalt goed en daar draait het om. Mensen vergeten vaak dat er buiten het werk en geld om nog een hele wereld aan mogelijkheden is om jezelf te ontdekken. Vaak is het ook zo dat jongeren het achterste van hun tong niet laten zien. De groepsdruk is enorm en ze willen niet erkennen dat het niet goed met ze gaat. Dat voelt als falen, dus blijven ze er mee lopen, met alle gevolgen van dien.”

Tol hoopt dat zijn verhaal anderen wakker schudt. Dat zij zien dat ze niet de enige zijn die kampen met een burn-out- of depressieklachten. ,,En ik hoop anderen te behoeden voor de fouten die ik heb gemaakt. Ik ben veel te lang doorgegaan met mijn lichaam en geest slopen. Ik was te laat, maar ik hoop dat anderen het op tijd beseffen en vooral aan zichzelf denken. Als door dit verhaal maar één iemand geholpen is, ben ik gelukkig.”