Toespraak Gerrit Schilder Top bij opening expositie Volendams Museum

Geachte aanwezigen die hier tezamen zijn gekomen om de nieuwe bijzonder mooie expositie in ons Volendams Museum te bekijken. Ik word er eigenlijk verlegen van wat hier door onze eigen gemeenschap is gerealiseerd ondanks af en toe een fikse tegenwind die stimuleert om op de ingeslagen weg voort te gaan. Ik vond het een grote eer dat ik door het museumbestuur ben gevraagd deze opening te verrichten.

Ik ben één van de laatste IJsselmeer vissers, 67 jaar jong en al 53 jaar nog steeds actief als op het IJsselmeer. Vanaf mijn 15de jaar verdien ik mijn brood op de VD 104. Eerst met mijn vader Joep en broer Dick en de laatste jaren alleen met af en toe een gastvisser als hulp in de nood. In de zomer vis ik op aal en in het winterseizoen op snoekbaars en krabben in zoverre dat is toegestaan door de overheid.

Als 13 jarige jongen heb ik in 1965 enige weken op de Waddenzee gevist bij de VD 119 van Janzebaaie. Samen met Jansen van de Beer van de VD 76 visten we met één kuil. Het is werkelijk een groot wonder dat ik het er levend van heb afgebracht. De storm was ongekend hevig en voor onze bemanning van de VD 119 en 76 werd gevreesd.
Een wonder redde ons leven en met gesprongen spanten van ons schip bereikten we de haven van Den Helder. Ik was meteen genezen van de Noordzeevisserij met een niet zeewaardig IJsselmeerschip.

Mijn voorvaderen waren visser. Eerst op een open Zuiderzee met zout water en na 1932 op het afgesloten IJsselmeer. Uit de verhalen van mijn vader en oude vissers werd ik een visser in hart en nieren. Op de VD 104 werd gevist op aal met de kuil en hoekwant. Na het kuilverbod in 1980 werd hoofdzakelijk gevist met fuiken, hoekwant, kisten voor aal en spiering. De snoekbaars werd gevangen in staande netten.

[caption id="" align="alignleft" width="400"] Burgemeester van Edam-Volendam was zeer onder de indruk van het visserijbetoog en de schandalige pesterijen van de ondeskundige overheid.[/caption]

Vanaf 1985 werden de staande nettenvisserij met 96 % beperkt en werd de maaswijdte steeds groter zodat alle baarzen er doorheen zwommen. De spieringvisserij was in het voorjaar een zeer goede inkomstenbron. Dat hebben we in de afgelopen 20 jaar slechts 3 keer kunnen uitoefenen want de overheid heeft deze visserij verboden en heeft bepaald dat de spiering voedsel is voor de vogels waaronder een miljard aalscholvers die iedere dag 800 gram vis verorberen. De vissers waren opnieuw de klos.

Momenteel is het vissen op aal teruggebracht van 12 april tot 1 september en voor de snoekbaars van 1 juli tot 15 maart. Het aantal snoekbaarsnetten is sinds 2014-2015 van 50 parkies van 100 meter teruggebracht naar 8. Hiervoor kreeg ik een compensatie van € 165,--vergoeding. Het ministerie van visserij wilde niets vergoeden maar de rechter in het hoger beroep bij de Raad van Staten besliste dat ik alles vergoed kreeg en de 50 in beslaggenomen snoekbaarsnetten kreeg ik terug om op krabben te vissen.

Door een maas in de wet vis ik nu in de winter met staande netten van 140 mm op wolhandskrabben. De snoekbaars zwemt door de maaswijdte heen maar de krabben eten van de netten en raken hierin verward. Het is een lonende visserij want de Chinezen betalen € 20,-- per kilo. Na een overheidsverbod op het krabbenvissen met netten van 140 mm kreeg ik in hoger beroep gelijk van de rechter en kreeg de in beslag genomen netten terug met een royale compensatievergoeding. Ten slotte kreeg ik een rechtszaak van de PO, de producenten organisatie. Dat loopt nog. Ik ben meer in de weer met rechtszaken dan ik op zee ben. Ook deze rechtszaak ga ik zeker winnen. Ik ben voor de overheid een luis in de pels met kennis van zaken.

Ik heb u beste toehoorders enkele zaken over de visserij laten horen. U begrijpt donders goed dat de vissers op het IJsselmeer via een koude sanering weggepest worden. Al jaren wordt Brussel er op gewezen dat Spanje en Frankrijk al tientallen jaren de glasaal wegvist en verkoopt voor € 1.100,- per kilo aan China en Japan. In Spanje wordt de glasaal in potjes op de markt verkocht terwijl een aaltje volgens de wet minimaal 28 cm moet zijn. Daar wordt door Brussel niet ingegrepen.

Een officieel onderzoeksrapport van de universiteit van Wageningen werd in de afslag van Urk openbaar gemaakt. Gebleken is dat alle visserijbeperkingen niets heeft uitgehaald. Uit het onderzoek is gebleken dat er in het IJsselmeer genoeg vis aanwezig is en de teruggang niet te wijten is aan de vissers. De aalstand is sterk toegenomen en door het heldere water is er een tekort aan voedsel.

[caption id="" align="alignright" width="400"] Gerrit Schilder Top aan boord van zijn VD 104 hoop nog lang door te gaan met zijn eenmanvissersschip met opstappers.[/caption]

Volgens de overheid moet de IJsselmeervisserij verdwijnen. Het op één na oudste beroep van de wereld moet plaatsmaken voor de natuur. Ook de Nederlandse Noordzeevloot heeft er mee te maken. Eerst wordt de pulsvisserij gepromoot door Brussel en vervolgens wordt deze millieuvriendelijke en duurzame visserij door Brussel verboden. Volendam kende in het verleden niet minder dan 31 Noordzeevissersschepen. Nu geen een meer.

De Noordzeevisserij is naar het noorden van de Atlantische Oceaan verhuisd. Daar zijn nog fosfaten aanwezig vooral in de Engelse viswateren. Beste mensen wij zij in een land groot gebracht van handelslui, boeren en vissers. Door de maatregelen vanuit Brussel raken wij met z’n allen schipper af. Nog even en ik kan nog effe het licht uit doen als één van de laatste der Mohikanen.

Je eigen brood verdienen met hard werken wordt zodoende door oneigenlijke maatregelen onmogelijk. De tijd van het kuilverbod is weer aangebroken. Dat kuilverbod van 1882 tot 1890 was een ramp voor de visserij maar door een gezamenlijke inzet en strijd werd het verbod opgeheven. De redenen voor het verbod bleken vals te zijn. Een sleepnet over de zeebodem bleek juist goed te zijn voor het milieu en het broedsel.

Als dank schonken de Volendammer vissers twee zilveren botters die met een wonderkuil aan het vissen zijn aan de 2de Kamerleden. De twee zilveren botters zijn dit jaar uitgeleend aan ons Volendams Museum. U kunt dit historisch erfgoed aanschouwen in een speciaal ingerichte beveiligde vitrine in het museum met visserij door kwakken, dwarskuilers en de wonderkuil met de twee botters.

Alvorens mijn betoog te beëindigen zal ik met het weghalen van de met doeken bedekte schilderijen de expositie 2018 ‘Visserij en Klederdracht door de eeuwen heen’ voor geopend te verklaren. Ik feliciteer het museumbestuur met al haar vrijwilligers met deze schitterende afbeelding van een deel van Volendams verleden. Het is zeker een bezoek waard.

Foto: Visser Gerrit Schilder Top vertelde de aanwezigen over het wanbeleid van de overheid en zijn persoonlijke strijd waarin het al verschillende keren als overwinnaar tevoorschijn kwam. Het is te hopen dat het recht van de vissers zal zegevieren na al die pesterijen van de overheid om de vissers via een koude sanering weg te krijgen.