De stofwolken zijn neergedaald

Veel mensen zijn mogelijk opgelucht dat ze voorbij zijn, de
verkiezingen voor de gemeenteraad. Geen flyers en dergelijke
meer in de bus, niet meer lastig gevallen door gretige kandidaten
wanneer je rustig je inkopen wil doen op de markt of het winkelcentrum en geen ongenode gasten aan de deur die ineens willen weten wat je dwars zit om daarna te vertellen dat zij de graat uit je keel zullen halen.

Dat is wellicht een wel erg negatieve beschrijving van de afgelopen verkiezingsperiode. Gezien het in onze gemeente behaalde opkomstpercentage hadden veel van onze inwoners kennelijk wel zin om te stemmen. Al die “overlast” heeft de Landsmeerders blijkbaar niet van een gang naar het stemlokaal weerhouden. De komende weken zal blijken hoe de gekozen partijen de uitslag van 21 maart gaan vertalen in de politiek van alledag in de komende vier jaar. Daar kunnen we in dit nummer uiteraard nog niet op vooruit lopen. Daarom beperken we ons ditmaal voor namelijk tot analyses van de uitslag. In De Groene Landsmeerder van april hopen wij u te informeren over het vervolg.

Voer voor analytici door Mandy Oud

Na een enerverende campagne, nog even extra opgezweept door een tussentijdse peiling waarbij nieuwkomer Groen Links op kop liep én 55% van de kiezers nog zwevend zou zijn, was het op 21 maart jl. dan eindelijk zo ver: de gemeenteraadsverkiezingen. De spanning liep tijdens de uitslagenavond nog wat extra op, toen de VVD en Lokaal Landsmeer (LoLa) bij de eerste stembureaus als twee grootste partijen uit de bus kwamen. Tot onze verrassing bleken bij het stembureau in het Dorpshuis Landsmeer de meeste stemmen op D66 te zijn uitgebracht. Uiteindelijk eindigde, als verwacht, de VVD als grootste partij, met D66 in haar kielzog en LoLa als derde. Zowel Positief Landsmeer, de PvdA en het CDA hebben allen een zetel moeten inleveren en Groen Links mag op twee zetels plaatsnemen. Nu het stof een klein beetje is neergedaald, lijkt het duiden van de verkiezingsuitslag onvermijdelijk.

Voor D66 zelf is dit op het eerste gezicht vrij eenvoudig. Dat Groen Links vier jaar geleden niet meedeed, de bestuurscrisis net achter de rug was en met Arnold Elfferich als lijsttrekker, zal destijds allemaal hebben bijgedragen aan de winst c.q. vierde restzetel voor D66. Dat er minimaal één zetel zou worden verloren aan Groen Links, lag in de lijn der verwachtingen. Tot zover dan ook geen verrassingen. Niettemin zorgde de regeringsdeelname van D66 en de kritiek op onder andere het intrekken van de referendumwet en ook de vraag of de kiezer de opstelling van D66 Landsmeer in de afgelopen vier jaar zou waarderen (en omzetten naar een stem), ervoor dat we niet bepaald verzekerd waren van drie zetels.

Tot onze blijdschap heeft D66 niettemin 1082 stemmen gehaald, hetgeen zich heeft vertaald in drie zetels. Dit afgezet tegen de landelijke uitslagen (D66 Landsmeer staat in de top 5 van de alle D66-afdelingen) en de uitslag bij de Tweede Kamerverkiezingen 2017, is dit stemmenaantal objectief gezien goed te noemen. Maar is dit te danken aan onze inzet van de afgelopen vier jaar, de prettige samenwerking met de andere partijen, aan het stabiele bestuur – het enige gedoe in het gemeentehuis was afkomstig van Positief Landsmeer -, aan een goede verkiezingscampagne, de debatten op de LOL, het verkiezingsprogramma, de mensen op de lijst?

Dat de VVD de grootste zou worden lag ook voor de hand, maar dat dit niet heeft geleid tot een extra zetel is enigszins verrassend te noemen. Heeft de permanente campagne in de afgelopen vier jaar en daar nog eens een flinke schep bovenop in de afgelopen maanden, wel zin gehad? Heeft de overdaad geschaad? Of komt het simpelweg doordat de landelijke trend van het stemmen op “lokale” partijen ook hier heeft doorgezet? En wat van het laatste te denken? De afgelopen vier jaar heeft LMvC (thans LoLa) – in tegenstelling tot de VVD - weinig initiatieven getoond en zich gekenmerkt door tijdens raadsvergaderingen als laatste het woord te willen zodat er kon worden aangesloten bij de voorgaande sprekers Een schreeuwerige campagne “wilt u een tweede ontsluitingsweg? Zegt u maar waar, wij zorgen ervoor!!!” en met een van de VVD gejatte verkiezingsslogan “Wij gaan DOEN!!” : het heeft kennelijk toch een redelijk grote groep kiezers aangesproken.

Het feit is dat een goede samenwerking tussen de meeste partijen in de raadsperiode 2014-2018 wel heeft geleid tot een beloning voor D66 en de VVD, maar niet voor het CDA en de PvdA die daar net zo goed hun steentje aan hebben bijgedragen. Het zal mij daarom benieuwen of ook in de komende periode sprake zal zijn van een breed gedragen raadsprogramma. Wat dat betreft hebben de uitspraken van de lijsttrekker van LoLa wel te denken gegeven: aan de ene kant stellen een bijdrage te hebben geleverd aan de brede coalitie en het stabiele bestuur, aan de andere kant zou er veel te weinig voor elkaar zijn gekregen, is de ene wethouder weggezet als iemand die plannen in de prullenbak heeft gegooid omdat de bestanden te groot waren en de andere wethouder zou teveel hebben gepraat en te weinig gedaan. Hoe dat ook zij, met maar liefst acht nieuwe raadsleden en een andere zetelverdeling, zal er in ieder geval weer even een wind door de raad waaien. Ik hoop dat deze fris zal zijn.

Een mooie opkomst door Arnold Elfferich

De opkomstpercentages bij gemeenteraadsverkiezingen vertoonden de laatste jaren over het algemeen, ook in Landsmeer, een dalende lijn. Deze trend werd in ieder geval in onze gemeente ditmaal doorbroken met een, ook ten opzichte van de landelijke cijfers, mooi opkomstpercentage van 65, tegen bijna 62% vier jaar geleden. Het zou interessant zijn om na te gaan waaraan dit is te danken.

Trok het weer meedoen van GroenLinks, dat in 2014 afwezig was, mensen naar de stembus die vier jaar geleden geen alternatief zagen voor deze partij? Waren het de inspanningen van onze onvolprezen Lokale Omroep Landsmeer die drie verkiezingsdebatten organiseerde? Of waren het de activiteiten van vooral onze waarnemend burgemeester Anne Lize van der Stoel die niet alleen bevorderde dat er meer spandoeken dan ooit tevoren in de gemeente hingen die de komende verkiezingen onder de aandacht brachten maar ook persoonlijk het gure weer trotseerde om bezoekers van de weekmarkt aan te sporen om vooral te gaan stemmen?

Of droegen de activiteiten van de verschillende partijen bij aan een hogere opkomst of heeft wellicht een gepubliceerde peiling van de te verwachten uitslag in Landsmeer mensen aangespoord om de prognose (met succes) als toch wel erg wankel te bestempelen? We zullen het niet weten, tenzij er een of meer studenten opstaan die het wel interessant vinden in het kader van een studie-opdracht hiernaar onderzoek te doen. Voor professioneel onderzoek ontbreekt het de gemeente, en zeker de politieke partijen, waarschijnlijk, jammer genoeg, aan voldoende geld.

Persoonlijk gok ik erop dat de door de landelijke omroepen georganiseerde verkiezingsdebatten tussen de landelijke politici niet aan een hogere opkomst hebben bijgedragen. Ik vraag me zelfs in hoeverre dat soort uitzendingen invloed hebben gehad op de uiteindelijke keuze die mensen in het stemhokje hebben gemaakt. Ik vrees dat ze eerder averechts hebben gewerkt.