Informateur Bernt Schneiders: coaltie Beemster met VVD, PvdA/GroenLinks, D66 en CDA

Verslag van Bernt Schneiders door de VVD in Beemster aangesteld als informateur voor een nieuw te vormen coalitie.

Nadat de Beemster Polder Partij (BPP) als grootste uit de verkiezingen is gekomen, heeft deze partij voormalig burgemeester Harry Brinkman gevraagd om te verkennen of een brede coalitie mogelijk zou zijn. In zijn bericht van 4 april schrijft hij dat hij naar alle openingen heeft gezocht om een zo breed mogelijke coalitie te vormen, dus inclusief de grootste partij in de raad, maar dat daarvoor geen draagvlak aanwezig is.

Daarna heeft hij zijn opdracht als beëindigd beschouwd. Vervolgens heeft de VVD het initiatief overgenomen en mij gevraagd om een coalitie tussen VVD, PvdA/GroenLinks, D66 en CDA te onderzoeken. Daar heb ik mij bereid toe verklaard waarbij ik heb aangegeven ook met de BPP te willen spreken waarmee kon worden ingestemd. In de afgelopen week heb ik alle partijen gesproken waarbij ik ben ondersteund door de griffier.

Mijn conclusie is dat er een grote kans is dat de VVD, PvdA/GroenLinks, D66 en CDA het inhoudelijk met elkaar eens kunnen worden. Die conclusie zal ik hieronder onderbouwen aan de hand van de thema’s die volgens genoemde partijen de komende tijd van belang zijn voor Beemster. Daarna wil ik een algemene opmerking maken die wellicht wat buiten de opdracht van een informateur ligt maar wel van groot belang is voor de bestuurbaarheid van Beemster in de komende jaren en de eendracht die nodig is om een krachtige fusiepartner te kunnen zijn.

De fusie

Met uitzondering van de BPP zijn partijen van mening dat het fusiebesluit onverkort in stand moet blijven en de procedure om tot een fusie met Purmerend te komen kan worden gestart. Alle partijen vinden het van belang om de bevolking hier goed bij te betrekken. Het is belangrijk dat de identiteit van de Beemster en de afzonderlijke kernen kan worden bewaard en dat de voorzieningen zo goed mogelijk in stand blijven of door schaalvoordelen van de fusie zelfs verbeteren.

Het is aan te bevelen om een communicatieplan voor de fusie op te stellen waarin de voor de inwoners belangrijke thema’s worden benoemd en waarin wordt aangegeven hoe de inwoners worden betrokken en niet slechts “gehoord”. Uiteraard ligt in het informeren en communiceren ook een taak bij de beoogd fusiepartner.

Het financieel beleid

Partijen zijn van mening dat de meerjarenbegrotingen moeten sluiten en dat er de komende tijd geen middelen zijn voor nieuw beleid. Als die middelen wel nodig zouden zijn, kunnen deze alleen beschikbaar komen door nieuwe inkomstenbronnen/financiering door derden of door bestaand beleid te laten vallen of te herijken. De OZB wordt slechts met de inflatiecorrectie verhoogd tenzij de begroting niet sluit.

Om degelijk financieel beleid te kunnen voeren is het noodzakelijk om de gemeentelijke administratie snel op orde te brengen. Dat geeft de mogelijkheid om strak te sturen, het voorkomt het mislopen van inkomsten en het is noodzaak om de het budgetrecht van de raad te kunnen uitoefenen. Een grote risicovolle operatie als het overdragen van wegen moet goed worden voorbereid en uitsluitend in samenspraak met Purmerend. Overname met open eindjes is niet aan de orde.

Woningbouw

Partijen vinden dat de bouw van woningen voortvarend kan worden opgepakt in de bestaande plannen De Keyser en De Nieuwe Tuinderij. Uiteraard is nadere discussie nodig over de invulling van de programma’s in de verschillende kernen. Op dit moment is de tijd nog niet rijp om een definitief besluit over de omvang van verdere nieuwbouw in Zuidoostbeemster te nemen. Er moet eerst een dorpsontwikkelplan worden opgesteld en andere instanties als de Provincie NH en de RCE zullen hun standpunten hierin nog moeten bepalen. Creatief onderzoek naar bijv. verdichting in het lint in de kernen is tevens noodzakelijk om aan de woningbouwopgave te kunnen bijdragen.

Verkeer

Alle partijen vinden de verkeersveiligheid van groot belang. Er is een actueel plan (het GVVP = Gemeentelijk Verkeer- en Vervoer plan) maar de middelen om dit integraal uit te voeren zijn niet beschikbaar. Aan het begin van de nieuwe bestuursperiode moet daarom een actualisatie van dit GVVP plaatsvinden waarbij moet worden gezocht naar nieuw geld/financiële middelen.

Sociaal Domein

Op het gebied van het sociaal domein zijn verbeteringen mogelijk. Die kunnen worden ingezet maar uitvoering moet plaatsvinden binnen de bestaande financiële kaders. Het uitgangspunt dat “het rijksbudget ons werkbudget is” blijft overeind.

Bestemmingsplan buitengebied

De 4 partijen hebben als voornemen het bestemmingsplan Buitengebied 2012 te actualiseren (vooruitlopend op het omgevingsplan) en te herzien op onvolkomenheden voordat de fusie een feit is. Daarmee wordt bereikt dat er een stevig kader is voor de nieuwe gemeente waar het gaat om het beheer van het buitengebied. Zij staan daarbij open voor externe adviezen.

Subsidies en de bezuinigingen daarop

Partijen vinden dat het subsidiestelsel herijkt moet worden. De nu ingeboekte bezuinigingen blijven daarbij staan.

Personele invulling college

In totaal is 2 fte formatieruimte beschikbaar voor drie wethouders. De wethouders worden geleverd door de VVD, het CDA en door PvdA/GroenLinks. Extra budget bovenop deze 2 fte komt uit de frictiegelden van de Provincie NH voor fusie gerelateerde werkzaamheden. De inhoudelijke overeenstemming op de bovengenoemde hoofdlijnen bieden voldoende basis om over te gaan naar een volgende fase van coalitievorming en de opstelling van een collegeprogramma.

Tenslotte

Met de BPP heb ik een constructief gesprek gevoerd. Het is duidelijke dat de verhoudingen tussen de BPP en de andere partijen er in de aanloop naar het fusiebesluit en de daarop volgende verkiezingscampagnes niet op vooruit zijn gegaan. De BPP wil opschalen in de regio en geen exclusieve fusie met Purmerend. Een dergelijke opschaling onder regie van de provincie NH zal meerdere jaren in beslag nemen. De BPP meent dat Beemster in staat is om zelfstandig te kunnen blijven totdat een grotere regiogemeente is gerealiseerd. De andere partijen schatten dat anders in en kiezen daarom nu voor Purmerend zonder verdere opschaling in de regio uit te sluiten.

Dit verschil in visie is niet overbrugbaar gebleken. Indachtig het gezegde dat eendracht macht maakt lijkt het mij in het belang van Beemster om als krachtige partner de gesprekken met Purmerend aan te gaan. Een krachtige en eendrachtige raad kan daarbij zeker helpen. Anders dan op het vlak van de fusie lijken mij de verschillen tussen de BPP en de andere partijen niet heel groot. Daarom is het te overwegen om met inschakeling van alle partijen in de raad een raadsprogramma op te stellen en vast te stellen. Langs de lijn van de inhoud kan zo worden gewerkt aan betere onderlinge
verhoudingen.

Daarnaast lijkt het geen overbodige luxe als informeel nog eens goed tussen partijen wordt teruggeblikt op het verleden en over de manier waarop men in de komende periode in de raad met elkaar om wil gaan.

Haarlem, 23 april 2018.