Cultuuromslag alcohol en drugsgebruik gaat jaren duren
Met het vaststellen van het programma Lef, geënt op een IJslands model waarbij de strijd wordt aangegaan met het extensief gebruik van met name alcohol (en drugs), zet de gemeente vol in op een gezonde levensstijl voor de jeugd van Edam-Volendam. Met name in Volendam zal de cultuuromslag flink wat inspanningen kosten. Het beleid richt zich daarom ook op de langere termijn.
Ruim € 180.000,- wordt vrijgemaakt voor onder meer een marketing- en communicatieplan dat de jeugd via bijvoorbeeld een filmpje moet bereiken. Bij onderzoek onder de schoolgaande jeugd wordt samengewerkt met de Universiteit van Utrecht, thuisbasis voor professor Ina Koning, Volendamse van geboorte. Zij zal zich gericht bezighouden met het onderzoek.
Recent is er al onderzoek gedaan onder ouders, horeca, verenigingen en andere instellingen, raadsleden en jongeren. Scholieren krijgen binnenkort een vragenformulier over hun levensstijl. Ook leeftijdsgenoten in Enkhuizen doen aan het onderzoek mee. Vanaf de nulmeting (1 januari 2019) kan dan goed vergeleken worden of het programma in Edam-Volendam aanslaat in vergelijking tot dezelfde problematiek in Enkhuizen, waar verder geen extra maatregelen worden getroffen.
Uit de eerste gesprekken blijkt dat de problematiek zich vooral in Volendam afspeelt. Met name op de ‘zítjes’ in woningen en bedrijfspanden, waar op jonge leeftijd (13+) al begonnen wordt met alcohol drinken. De waarden en normen in de gemeenschap spelen hierbij een grote rol: niet meedoen is ongezellig (groepsdruk onder jongeren en ouders), bagatelliseren (we zijn zelf toch ook jong geweest), en cultiveren (we zijn nu eenmaal feestvierders).
Wethouder Vincent Tuijp vertelde dat hij zich in eerste instantie ‘uit trots over de Volendammer gemeenschap’ had verdedigd tegen het beeld dat over Volendam bestaat. Maar nadat hij terugblikte op zijn eigen jeugd kwam hij met een flinke lijst aan ontsporingen en drama’s. En ook in zijn eigen gezin had hij onlangs een negatieve ervaring met drankgebruik op jonge leeftijd. Zijn openhartige en emotionele betoog wekte raadsbreed bewondering.
Mogelijke oplossingen dienen zich aan in de vorm van strengere regels en handhaving voor de jeugd, met name ingezet door ouders, beter overleg tussen ouders, meer verantwoording nemen door ouders, meer alternatieve keuzes aanbieden en niet alleen over de hoofden van jongeren praten maar ook daadwerkelijk in gesprek gaan met de jeugd. Belangrijk daarbij is om een sterker zelfbeeld te realiseren onder jongeren. Dit om ‘nee te durven zeggen’ en zodoende veiligheid te kunnen bieden.
Preventief zal worden ingezet op overlast van zitjes, drugs- en drankgebruik, en alcoholgebruik onder minderjarigen.
In de raad bestaat instemming met het beleid maar ook scepsis over de kans van slagen. ‘Zijn de antwoorden ook de waarheid”, vroeg Loek Kras zich af. ‘Ja’, was het antwoord van Ina Koning. Uit onderzoek blijkt dat jongeren antwoorden geven die de leefsituatie zeer goed benaderen.
‘Moet het aantal handhavers niet explosief groeien bij dit beleid?’ was een tweede vraag. “Nee, dat is niet perse nodig’, meende de onderzoekster. De horeca moet zelf scherp zijn als het gaat om schenken aan jongeren onder de 18 jaar. Wel is inzet van gespecialiseerde jongerenwerkers noodzaak. En moet het besef bij ouders groeien dat zij een grote rol hebben bij het doorbreken van de drinkcultuur.
Angelique van den Hogen (GroenLinks) vertelde tijdens de raadsbijeenkomst dat zij er nog niet zo in gelooft. Volgens haar is meer geld nodig om de cultuuromslag te bewerkstellingen. Zeker als je de bedragen vergelijkt met het geld dat in IJsland per kind is ingezet.
Wethouder Tuijp gaf aan dat dit laatste niet nodig is. Mede omdat Edam-Volendam al veel alternatieven biedt. Een en ander moet alleen beter samenvallen. Ook Ina koning pleitte voor kleine stapjes als onderdeel van een lange termijnplan.