Bestuurlijke fusies in Groot-Waterland onontkomelijk

Onderstaand het verslag van het bestuurlijk overleg van de college's van B&W van Wormer, Waterland, Oostzaan, Landsmeer en Edam-Volendam met de Commissarius van de Koning de heer Remkes en de Gedeputeerde bestuur de heer Van der Hoek van de provincie Noord-Holland..

Woensdagavond 23 mei jl. vond overleg plaats tussen de colleges van B&W van Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Waterland en Wormerland, de Commissaris van de Koning, de heer Remkes en de Gedeputeerde Bestuur,de heer Van der Hoek. Aanleiding voor dit overleg was de afspraak die in september 2017 is gemaakt met de vijf burgemeesters om met de vijf colleges en vervolgens met de raden te spreken over de bestuurlijke toekomst en de gestrande poging om als ‘G5’ samen te werken. In dit verslag op hoofdlijnen geven wij een weergave van het overleg en de gemaakte procesafspraken.

Opbrengst van het overleg

De provincie vindt het van belang om de bestuurskrachtversterking in deregio Zaanstreek-Waterland in totaliteit te bezien. Er moeten oplossingsrichtingen worden gekozen die niet leiden tot “restproblematiek” (d.w.z. gemeenten met een bestuurskrachtprobleem die geen partnerkunnen vinden). De provincie gaat niet over de keuze voor een samenwerkingspartner, maar kijkt of samenwerking of fusie tot bestuurskrachtige gemeenten leidt en tot goede en evenwichtige regionale bestuurlijke verhoudingen. Ambtelijke samenwerking of ambtelijke fusie vindt de provincie geen optimale oplossing; dit blijkt ook uit de evaluatiesvan en onderzoeksrapporten naar ambtelijke fusies.

De provincie vindt het noodzakelijk dat Landsmeer en Waterland uiterlijk voor de zomer van 2019 een onomkeerbaar besluit nemen over de vorm en partner(s) om hun lokale bestuurskracht, en die van de regio, te versterken.

De provincie maakt zich zorgen of de door de OVER-gemeenten ingezette koers van intensivering van de samenwerking voldoende zal zijn en deze gemeenten geen restproblematiek gaan worden. De provincie vindt het van belang dat de OVER-gemeenten uiterlijk voor de zomer van 2019 evalueren of de door hen ingezette koers voldoende is of dat er meer nodig is om de bestuurskracht te versterken.

De colleges hebben hierop gereflecteerd, teruggekeken naar wat er de afgelopen vier jaar is gebeurd, maar bovenal vooruit gekeken naar wat er de komende raads- en collegeperiode moet gebeuren. Daarbij kwam naar voren dat:

• Waterland, Landsmeer en Edam-Volendam elkaar in hun samenwerking lijken te vinden;


• er in de coalitie in Waterland meer ruimte is ontstaan voor gesprekken over de toekomst van de gemeente Waterland waarbij bestuurlijke fusie wordt genoemd als een mogelijke optie;


• er door Landsmeer en Waterland een verschillend tijdpad is voorzien om het besluit over de vorm en partner(s) te nemen;


• voor Edam-Volendam een bestuurlijke fusie op termijn bespreekbaar is;


• de OVER-gemeenten (Oostzaan en Wormerland) kiezen voor intensivering van de huidigesamenwerking, waarbij de CdK heeft aangegeven dat als deze intensivering niet voldoende blijkt te zijn en de OVER-gemeenten niet mee (zijn) (ge)gaan in een eventuele fusie van Landsmeer, Waterland en Edam-Volendam, het enige overgebleven alternatief voor de OVER-gemeenten dan de gemeente Zaanstad is; en gezien bovenstaande een mogelijke ad hoc samenwerking van de G5 niet langer iets toevoegt aan de regionale samenwerking van de acht gemeenten in de MRA Noord, omdat veel vraagstukken op dit schaalniveau spelen.

Procesafspraken

• Landsmeer neemt nog in 2018 een raadsbesluit over de vorm en partner(s) waarmee ze hun bestuurskracht willen versterken, Waterland neemt dit raadsbesluit uiterlijk in 2020. De provincie dringt er op aan dat beide gemeenteraden uiterlijk voor de zomer van 2019 dit besluit nemen en GS van Noord-Holland hierover informeren;


• De OVER-gemeenten evalueren de intensivering van hunsamenwerking en informeren GS van Noord-Hollanduiterlijk voor de zomer van 2019 over deze evaluatie en eventuele vervolgstappen;


• Als blijkt dat de raadsbesluiten over vorm, partner(s) en tijdpad niet te verenigen zijn met elkaar, of als deintensivering van de OVER-gemeenten onvoldoende resultaat blijkt te hebben, zal de provincie opnieuw het gesprek aangaan, en daarbij ook de gemeenten Zaanstad, Purmerend en Beemster uitnodigen. Het is dan legitiem en noodzakelijk om het vraagstuk weer breder te trekken en daarbij ook te kijken naar de grotere buurgemeenten;


• Van dit overleg wordt een verslag op hoofdlijnen gemaakt dat gedeeld kan worden met de vijf gemeenteraden.

Wij willen de colleges bedanken voor hun constructieve bijdrage aan dit overleg en zien met belangstelling het overleg met de vijf gemeenteraden tegemoet.

Hoogachtend,

J. W. Remkes
Commissaris van de Koning

J. Chr. van der Hoek,
Gedeputeerde Bestuur