Rol van gemeente gewenst tegen grondspeculatie

Bij Burgum is een vastgoedbedrijf aan het speculeren met landbouwgrond, zo berichtte het Friesch Dagblad vorige week. De valse suggestie wordt gewekt dat woningbouw mogelijk is op het betreffende maïsveld naast de Sintrale As. Niets is minder waar.

De groep particuliere beleggers die daaraan nu al zeker vier ton spaargeld kwijt is, had zelf beter onderzoek moeten doen. Maar de gemeente heeft als grootste kenner van de (woningbouw)plannen ook een rol. Grondspeculatie is geen nieuw fenomeen. In bijna vijftig Nederlandse gemeenten kopen vastgoedpartijen landbouwgrond op, hakken dat in stukjes en verkopen de kavels aan particuliere beleggers.

Die stappen in met het idee rendement te maken op hun inleg als de bestemming in de toekomst wijzigt van agrarisch naar woningbouw. Dat die kans reëel is, wordt ze overtuigend voorgespiegeld. Maar in twintig jaar tijd heeft deze grondspeculatie nog nooit wat opgeleverd. Toch blijven particulieren geld verbranden.

Neutrale rol

Het is een kleine moeite voor gemeenten om actief te berichten over grondspeculatie. Zo kunnen particulieren behoed worden voor een verkeerde beslissing. De gemeente Tytsjerksteradiel heeft er vooralsnog voor gekozen individueel te informeren na het binnenkomen van een vraag.

De gemeente vindt dat haar een neutrale rol past in de privaatrechtelijke situatie en daar hoort geen berichtgeving op de eigen website bij. Al heroverweegt de verantwoordelijk wethouder dat beleid nu na mediaberichtgeving.

Het is een kleine moeite voor gemeenten om actief te berichten over grondspeculatie. Zo kunnen particulieren behoed worden voor een verkeerde beslissing
Andere gemeenten kozen in het recente verleden voor een andere aanpak. Na een aantal telefoontjes over bosgrond in Nijverdal besloot de gemeente Hellendoorn op Facebook en op de gemeentepagina’s in de huis-aan-huisbladen te laten weten dat woningbouw volstrekt niet aan de orde was.

Ook het college van Edam-Volendam, en voorloper Zeevang, berichtte actief over een listige poging om agrarische grond voor een meerprijs te slijten én toen buurgemeente Purmerend een stuk landbouwgrond in Edam-Volendam onterecht aanwees als potentiële bouwbestemming.

Leed voorkomen

De gemeenten laten weten dat ter bescherming van eigen inwoners en anderen in Nederland te hebben gedaan. De berichtgeving helpt ze bovendien zelf: elke vragensteller antwoord geven, kost veel energie en geld. Bovendien wordt voorkomen dat áls er in de toekomst toch eens woningbouw mogelijk wordt, de kosten niet de pan uitrijzen: met vijftig kaveleigenaren is het moeilijker eruit te komen dan met tien.

In Tytsjerksteradiel is na de eerste vraag over de agrarische grond bij Burgum zeker nog 120.000 euro spaargeld ingelegd. Elk individu maakt uiteraard zijn eigen (financiële) keuzes. Maar als een gemeente met een kort bericht veel maatschappelijk leed kan voorkomen, dan is dat zeer wenselijk.