Gemeenteraad Edam-Volendam sinds 2017 unaniem: "Open staan voor optie van bestuurlijke fusie"

"In mei 2017 heeft de gemeenteraad Edam-Volendam uitgangspunten voor gemeentelijke samenwerking vastgesteld. Verdere samenwerking is pas aan de orde wanneer een bestuurlijke fusie een stip op de horizon is."

Hier het bespreekstuk en onderstaand de notulen van het overleg in mei 2017 wat de gemeenteraad Edam-Volendam over dit punt voerde.

Regionale ontwikkelingen strategische uitgangspunten

De voorzitter zet uiteen dat het de bedoeling is om de relatie tot de regionale partners en de positie van de gemeente alszodanig te duiden waarbij geen sprake is van alleen nieuwe punten, maar het is meer kort en bondig op een rij is gezet. De vraag is of de samenvatting en de toegevoegde punten 7 en 8 worden onderschreven door de raad.

De heer N.M. van Straalen is geschrokken van punt 7. De variant van een ambtelijke fusie met een andere gemeente wordt daarbij uitgesloten. Dat vindt hij sterk uitgedrukt en hij begrijpt de portee van deze opmerking. Bij de discussie over de fusie met de gemeente Zeevang is door meerdere partijen gezegd en zelfs door Volendam|80 met zoveel woorden, dat het zou helpen als we een fusietraject ingaan dat we ook de gemeente Waterland ervan zouden overtuigen met de gemeente Edam-Volendam te fuseren. Dat is niet gebeurd want Waterland wil niet fuseren.

De gemeente Edam-Volendam zou kunnen uitspreken dat als zij een van de buurgemeenten gaat betrekken bij een fusieproces vooral gekeken wordt naar Waterland. Er is veel voor te zeggen om die mogelijkheid open te houden. Hij vindt het niet nodig om op dit moment te zeggen dat het wordt uitgesloten. Het eerste uitgangspunt moet zijn dat de gemeente krachtig genoeg is om op eigen kracht voort te blijven bestaan, de gemeente hoeft het niet zo erg uit te spreken.

De heer P.M. Bliek sluit zich aan bij de woorden van de heer van Straalen. Spreker vindt de zin erg stellig, maar kan zich dat wel voorstellen als het gaat om een ambtelijke fusie. Hij wil de deur niet nu al dichtgooien voor een eventuele bestuurlijke fusie met Waterland in de toekomst.

De heer V. Tuijp merkt op dat dit een concreet stuk is en nu wil men het minder concreet. Spreker kan zich hier in vinden. Een ambtelijke fusie zoals genoemd in punt 7 kan veel poeha opleveren wat uiteindelijk altijd resulteert in een bestuurlijke fusie. De gemeente kan dan beter gelijk voor een bestuurlijke fusie gaan, dat wordt hier niet uitgesloten. De woorden die bij het vorige fusietraject zijn genoemd staan volgens spreker nog steeds en dat weten de buurgemeenten ook. Spreker is van mening dat het goede strategische en concrete uitgangspunten zijn, ook voor de regio.

Mevrouw T.M.C. van Raaij vindt het een duidelijk stuk. In punt 7 staat de zin: “de variant van ambtelijke fusie met een andere gemeente wordt daarbij uitgesloten”. Spreekster stelt voor dit open te laten en gemeente te wijzigen in gemeente(n). Uitgesloten is wat hard en zij ziet liever dat er onwenselijk staat, dat maakt het wat vriendelijker om te lezen. Welke argumenten zijn er om de deur op slot te doen voor een ambtelijke fusie met een andere gemeente? In de voorgaande punten gaat het over de samenwerking en ambtelijke fusie is volgens haar ook een vorm van samenwerking.

Spreekster mist in de andere punten dat iedere mogelijke samenwerking met andere gemeenten, Edam-Volendam eerst zelf afwegen. Wat is de meerwaarde voor Edam-Volendam, welke belangen heeft het voor Edam-Volendam, welke consequenties heeft het voor Edam-Volendam? Zij stelt voor dit eerst op te nemen en vervolgens de zinsnede “Afwegen in relatie tot de betekenis in de regio en de consequenties voor het geheel”. Spreekster denkt dat het op dit moment te vroeg is om te zeggen met welke gemeente we wel of niet willen fuseren.

De heer D. Dijkshoorn denkt dat dit bij punt 6 is opgenomen. Tijdens de fusie tussen Edam-Volendam en Zeevang is al gekeken naar Waterland, dat was toen niet mogelijk. Deze deur wil spreker altijd open houden, het zou prachtig zijn om een kustgemeente te vormen samen met de gemeente Waterland. Spreker is voor een bestuurlijke fusie en hij is niet voor een ambtelijk fusie om na vijf of zes jaar zien dat het niet werkt. Dat is verspilde moeite er zijn voorbeelden genoeg. Het ambtelijk uitsluiten vindt hij een duidelijke stelling en hij sluit zich aan bij de woorden van de heer Tuijp.

De heer W.H.M. Rijkenberg citeert punt 5: “de gemeente Edam-Volendam is geen voorstander van het verder institutionaliseren van intergemeenschappelijke samenwerking”. Spreker vraagt of dit in de regio leeft, als dat niet zo is staat de gemeente alleen. Spreker vraagt m.b.t. punt 6: “nieuwe vormen van operationele samenwerking ziet de gemeente vormgegeven door netwerken” om uitleg.

Mevrouw A.C.M. Bootsman vindt het een begrijpelijk stuk en stemt hiermee in. De gemeente moet er eerst voor zorgen dat het eigen ambtelijk apparaat goed functioneert, Edam-Volendam is nog maar een jaar en vijf maanden gefuseerd. Laat het dus even voor wat het is, in de toekomst kan het anders zijn maar op dit moment lijkt het haar geen goed besluit. Spreekster kan zich dan ook vinden in de strategische uitgangspunten.

De heer W.P.L.M. Runderkamp antwoordt naar de heer van Straalen en mevrouw van Raaij dat de regio in beweging is en punt 6 is daarom niet voor niets opgenomen. Er is geen noodzaak of urgentie voor de gemeente Edam-Volendam, maar de regio beweegt en het college wil een strategie hebben en zich voorbereiden. Vroeg of laat wordt de gemeente Edam-Volendam ook bij de gesprekken in de regio betrokken, achter de schermen praat de gemeente al met deze partijen. Het college wil daarom weten wat de gemeente zelf wil.

Naar de heer Rijkenberg antwoordt spreker dat in de regio verschillende meningen spelen, deze zijn niet altijd eenduidig en verschillen ook in tijd. De route die het college heeft gekozen is niet reageren, maar eerst kijken wat de gemeente zelf wil zodat dit een kader is waarmee het college kan reageren Dat betekent dat het antwoord op een vraag m.b.t. samenwerking in de vorm van een gemeenschappelijke regeling zou op basis van deze uitgangspunten nee zou zijn en zou de gemeente liever kiezen voor een ad hoc samenwerking en informele samenwerking waarbij uitgegaan wordt van behoeftes i.p.v. samenwerking als een doel op zich.

Een vraag m.b.t. een bestuurlijke fusie wordt niet uitgesloten en daar kan dan over worden gesproken. Een vraag m.b.t. een ambtelijke fusie wordt uitgesloten. Spreker concludeert dat de raad zich grossomodo kan vinden in het stuk. De samenhang tussen de punten 6 en 7 is belangrijk. Punt 6 is het vertrekpunt en punt 7 is het standpunt op het moment dat er vragen worden gesteld.

De heer P.M. Bliek stelt vast dat de tekst van punt 7 niet duidelijk is, als dat wel het geval was zouden er geen vragen gesteld worden. Spreker snapt de intentie en is het daarmee eens, een ambtelijke fusie ziet niemand zitten en een bestuurlijke fusie in de toekomst behoort tot de mogelijkheden. Dit moet gewoon helder opgeschreven worden.

De heer N.M. van Straalen sluit zich aan bij de woorden van de heer Bliek. Ambtelijke fusie uitsluiten en aangeven dat de gemeente open staat voor een bestuurlijke fusie. Het is nóg duidelijker als dan wordt aangegeven dat de gemeente de gemeente Waterland in het achterhoofd heeft.

De heer D. Dijkshoorn is van mening dat de tekst helder is. De gemeente staat open voor elke vorm van samenwerking behalve ambtelijke fusie.

De heer P.M. Bliek zegt dat een ambtelijke fusie onderdeel is van een bestuurlijke fusie. Een bestuurlijke fusie is verstrekkender dan een ambtelijke fusie en daarom is de tekst niet duidelijk. Er moet gespecificeerd worden dat de gemeente een ambtelijke fusie niet ziet zitten en een bestuurlijk fusie een optie is zodat iedereen het snapt.

De heer V. Tuijp is van mening dat de tekst in het stuk volstrekt duidelijk is.

Mevrouw T.M.C. van Raaij is het eens met het benoemen van een bestuurlijke fusie. Het woord bestuurlijke fusie is iets anders dan de woorden alle andere samenwerkingsvormen. Spreekster stelt voor de laatste zin van punt 7 zo aan te passen dat de variant van een ambtelijke fusie met andere gemeente(n) onwenselijk is, maar een bestuurlijke fusie niet uitsluit.

De voorzitter heeft het gevoel dat “open staan voor optie van” de woordkeuze ongeveer zal worden, gehoord de raad die de bestuurlijke fusie tot de mogelijkheden wil laten behoren.

De heer W.P.L.M. Runderkamp heeft niemand horen zeggen dat een bestuurlijke fusie wordt uitgesloten. Over de intentie is iedereen eensgezind.

De voorzitter sluit de discussie.

Niets meer aan de orde zijnde sluit de voorzitter de vergadering om 22.50 uur.
Vastgesteld in het Raadsplein Gemeente Edam-Volendam gehouden op 13 juli 2017.