Vaartochten met de VN4
In de eerste week van april is de botter VN 4 overgevaren naar Elburg. Op de werf ‘De Hellege’ zal de 6e grote restauratie worden uitgevoerd. In dezelfde week werd vanuit Harlingen het benodigde hout afgeleverd. Een op bestek gezaagde eikenstam van 700 cm., billinga voor de schotten van de bun, en eiken voor het boord aan SB en ander timmerwerk. Ook zal het berghout aan BB worden vervangen. Al met al een flinke klus die eind juni moet zijn gerealiseerd.
Vanaf 1979 - toen voor het behoud van de botter de Stichting tot behoud van de botter VN 4 werd opgericht - hebben vijf grote restauraties plaatsgevonden. De eerste in 1980 bij Scheepswerf Cees Droste in Hoorn en de laatste in 2014 bij Van der Meulen in Sneek. Nu de stichting op 27 juli 2019 veertig jaar bestaat is besloten om een zesde restauratie te laten uitvoeren. Na deze restauratie is de VN 4 weer geheel in de originele staat uit de tijd van de visserij teruggebracht.
Restauratieplan
Het restauratieplan bestaat uit vier delen. Het belangrijkste onderdeel is het plaatsen van de trog. De trog is onderdeel van de visbun die bestaat uit drie ruimen waarin de gevangen vis kan worden bewaard. De trog staat centraal in het middenschip en door de trog kan de vis in en uit de ruimen worden geschept met een schepnet. Om de trog te kunnen plaatsen moeten drie van de vier schotten van de ruimen worden vervangen. Hiervoor moet de motor en de stalen motorbak worden uitgebouwd.
Naast de trog moeten ook twee door schimmel aangetaste huidgangen aan SB worden vervangen. Ook moet het boord en de insteker aan SB worden vervangen. Als laatste onderdeel zal het berghout aan BB worden vervangen.
De voorbereiding voor deze werkzaamheden werd reeds eind 2015 aangevangen door de stam eikenhout aan te kopen en op bestek te laten zagen voor de berghouten, de lijfhouten, de deken, de trog en de insteker. Het hout is nu - na 3,5 jaar - voldoende gedroogd om het werk uit te voeren. In 2016 is daar al een begin meegemaakt door het berghout aan SB te vernieuwen. Een deel van deze kosten is via crowdfunding bijeengebracht.
Voor de restauratie staat de botter drie maanden binnen. Een goede gelegenheid om de binnenzijde van het vlak en de huid grondig te reinigen. En daarna te impregneren met een mengsel van bruine teer, lijnolie, houtconservering en petroleum.
Uitvoering werkzaamheden
Inmiddels zijn de meeste werkzaamheden uitgevoerd en ligt de botter weer in het water Het restauratiewerk werd uitgevoerd door scheepstimmerman Cees Leusink daarin bijgestaan door stagiere Tristian en vrijwilliger Jan. Gemiddeld werd er vier tot vijf dagen per week gewerkt. Naast de geplande werkzaamheden werd ook een dekenpoot vervangen, en een
derde huidgang in het middenschip aan SB. Ook werd de motor geheel nagelopen en waar nodig op onderdelen gereviseerd.
De botter werd rondom geschilderd. Onder de waterlijn met antifouling en daarboven met verdunde lijnolie en harpuis. Verder werden de zwaarden en het roer waar nodig hersteld. De mast werd geschraapt en geschuurd en behandeld met een verdunde lijnolie en harpuis.
Ondanks de inzet van vele vrijwilligers konden niet alle geplande werkzaamheden worden uitgevoerd. Dat betekent dat de 6e grote restauratie een vervolg krijgt met een derde fase om het berghout aan BB te vervangen en het boord en de insteker aan SB. Ook deze werkzaamheden zullen in Elburg worden uitgevoerd.
Fondsen, sponsors en andere donaties
Deze restauratie is mogelijk gemaakt door financiele bijdragen van het Prins Bernhard Cultuurfonds, het VSB Fonds Beemster, het Cooperatiefonds van de Rabobank Waterland en enkele kleinere fondsen.
Vaartochten 2019
Het vaarseizoen is inmiddels een tweemaanden oud. Nog tot eind september kan de VN 4 worden gehuurd voor dagtochten vanuit Edam. Ook zal de VN 4 nog deelnemen aan botterevenementen in Almere, Huizen en Elburg. Voor informatie: www.bottervn4.nl