Jacht op deurverkopers: ‘Mijn man wordt gek van die energieverkopers’

Staatssecretaris Mona Keijzer (CDA) bindt de strijd aan met dé ergernis van Nederland: malafide verkopers die ongevraagd langskomen of opbellen. Ook goede doelen worden niet gespaard: ,,Ik waarschuw die dames en heren, jongens en meisjes: kap ermee, ga je gedragen.”

Staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) slaat op tafel een zilvervisje dood - ‘hoe komt die nou hier?’ - om dan te vertellen over het verkoopkanaal dat ze in feite de nek omdraait. Eerder schakelde ze al een onderzoeksbureau in om aan te tonen wat eigenlijk iedereen wel weet: 80 tot zo’n 95 procent van de Nederlanders zit niet te wachten op telefoontjes van verkopers. Minst populair: de energieverkoper, die het afgelopen jaar zo onder vuur kwam te liggen wegens malafide verkooppraktijken.

Straks wordt het wettelijk gezien bijna onmogelijk om nieuwe ‘slachtoffers’ te vinden. Alleen Nederlanders die actief hebben aangegeven benaderd te willen worden, mogen nog gebeld worden. ,,Bijvoorbeeld als ze na een reclame denken: ik ben toch geïnteresseerd of het goedkoper kan.” Vrijdag stuurde het kabinet een wetsvoorstel ter advies naar de Raad van State. Toestemming om benaderd te worden mag niet worden afgetroggeld via een telefoongesprek, appje, of e-mail. En uit den boze: van die vinkjes online, waardoor plots en ongemerkt gegevens doorgespeeld kunnen worden. Verkopers mogen ook niet meer anoniem zijn.

,,Het wordt gewoon tijd dat we er mee stoppen’’, klinkt Keijzer resoluut. ,,Wat daarbij de doorslag geeft, is de grote meerderheid van mensen die zich ergert aan telefonische verkoop. Ik geloof ook niet dat het werkt, ook al zegt de sector zelf dat het succes zo tussen de 15 en 25 procent ligt.”

Goede doelen balen van de nieuwe wetgeving

,,Het klopt dat er voor hen geen uitzonderingspositie is. Volgens onderzoek ergert 88 procent van de mensen zich in dezelfde mate aan hun telefoontjes, ik vind dat gigantisch veel. Als het om loterijen gaat, loopt dat percentage op tot 96 procent.”

Maar die ergernis was er altijd al. Jarenlang werd geschermd met de bescherming die het Bel-me-niet Register zou bieden. Was er sprake van schijnveiligheid?

,,Het was blijkbaar niet voldoende om nee te zeggen als consument. Sinds ik staatssecretaris ben, heb ik een nieuw nummer en word ik niet meer gebeld, maar mijn man wordt hélemaal gek van die telefoontjes, terwijl hij in het Bel-me-niet Register staat. Ik heb hem weleens uitgelegd dat je recht van verzet hebt. Hij zegt dat het allemaal erg ingewikkeld is en dat het niet helpt. En het zijn élke keer die energieverkopers. Je hebt dus nieuwe regelgeving nodig. Er blijft nog één uitzondering, waarbij mensen die klant zijn of zijn geweest nog benaderd kunnen worden, voor een beperkte periode. Ik heb de sector de kans gegeven om hiervoor zelf een termijn te stellen.”

Alleen hebben de verkopers in het verleden al laten zien niet in staat te zijn tot zelfregulering.

,,Ik waarschuw die dames en heren, jongens en meisjes: kap ermee, ga je gedragen.”

Punt is dat verkopers nu al vaak onterecht claimen dat mensen ex-klant zijn. Stopt dat dan wel?

,,Ik heb ook gelezen over de opnames die jullie hebben, waarin tegen een meisje van 18 wordt gezegd ‘dan moet je maar geen online enquêtes invullen’ als ze aangeeft nooit klant te zijn geweest. Het is beschamend. Ik hoop echt dat telemarketeers zich realiseren dat het twee voor twaalf is. Als het moet, grijp ik ook bij de laatste mogelijkheid in, de termijn waarin klanten benaderd mogen worden. De sector heeft dit over zichzelf afgeroepen, door de irritatie die ze door de jaren heen hebben veroorzaakt.’’

In verkoopbedrijven lijkt de bonus voor de individuele verkoper de allergrootste prikkel. Wie heel veel verkoopt, kan heel veel geld verdienen.

,,Ik benader direct de energieleveranciers. Je kunt je bij mij niet verbergen achter de marketeers. De energiebedrijven zijn groot, die hebben raden van bestuur. Die moeten zich gaan realiseren dat die louche verkooppraktijken hun bedrijf schade toebrengt.’’

Nu al voorspellen experts: als het telefonisch niet meer lukt klanten te werven, dan gaan bedrijven langs de deur. Dat kost meer moeite, maar is ook slechter controleerbaar. Wij kennen schrijnende voorbeelden van mensen die aan de deur worden opgelicht. Vreest u geen waterbedeffect?

,,Deurverkopers kunnen de aanpak van telemarketing-irritatie als voorbeeld nemen. Daar kon het ook niet zo doorgaan. Het is een schande dat zelfs aan blinde mensen wordt verkocht, dat ouderen worden opgelicht. Denk eens aan je eigen opa of oma, hoe zou je het vinden als hen dit zou overkomen? Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doet dat ook een ander niet. Ik kan daar echt kwaad over worden. Tegelijkertijd is dit een lokale verantwoordelijkheid. Gemeentes hebben de mogelijkheid vergunningen al dan niet af te geven. Ze kunnen zelfs op wijkniveau differentiëren.”

Zo zouden buurten met kwetsbare mensen ontzien kunnen worden, colportage bij seniorenflats onmogelijk gemaakt kunnen worden. Roept u daartoe op?

,,Dat kan, het begint bij de gemeente, daar liggen mogelijkheden om in te grijpen. En ik zeg ook tegen de deurverkopers van bijvoorbeeld energiebedrijven: let op wat je doet. Als het moet, gaan we ook hier kijken of de consument voldoende beschermd is. Als ik merk dat ze lokaal te weinig mogelijkheden hebben, grijp ik in. Absoluut. Ik wil niet alles verbieden, maar dit soort praktijken, daar moet een einde aan komen.”