Gemeente koopt De Deimpt maar vooralsnog niet als nieuwe brandweerkazerne voor posten Edam en Volendam

De brandweerpost Edam moet plaats maken voor het project-Hoogstraat, reden waarom is gekeken naar andere locaties in Edam. Alle mogelijke locaties zijn onderzocht maar bleken ongeschikt of niet beschikbaar. Door reorganisatie van de politie is het object De Deimpt 7 te Volendam beschikbaar gekomen en aan de gemeente aangeboden.

Hierop heeft de gemeente de VRZW onderzoek laten doen naar geschiktheid van deze locatie voor herhuisvesting van de brandweer; op basis van die beoordeling door de VrZW is duidelijk geworden dat dat object onder voorwaarden geschikt is voor een toekomstbestendige brandweerzorg én voor de huisvesting van zowel de brandweerpost Edam als de brandweerpost Volendam.

Zeer recente landelijke ontwikkelingen echter (Veiligheidsberaad 9 december j.l.) op het gebied van de organisatie van brandweerzorg, gerelateerd aan verplichte landelijke en Europese regelgeving, hebben een definitief besluit voor deze herhuisvesting op korte termijn doorkruist. In 2020 zullen deze ontwikkelingen leiden tot een landelijke koers, die ook lokaal gefundeerde besluiten qua herhuisvesting mogelijk maken.

Het pand Deimpt 7 wordt nu aan de gemeente aangeboden, de politie gaat dit pand afstoten en wil uitsluitsel van de gemeente over hun aanbod. De aankoop van dit object is sowieso een gerechtvaardigde investering in het licht van herontwikkelmogelijkheden, en daarmee voor de gemeente een gunstige strategische vastgoedaankoop.

Hier bijlage 1 - Informatie locatieonderzoek brandweer
Hier bijlage 2 - denkrichting taakdifferentiatie brandweer (003)
Hier bijlage 3 - Presentatie VrZW 31 oktober 2019

Voor wat betreft de opties als brandweerherhuisvesting geldt gezien vorenstaande het volgende. Op basis van veel informatie en een zorgvuldige afweging, waarin

1. de landelijke ontwikkelingen tav brandweerzorg worden meegenomen,


2. de optie van herhuisvesten van 2 vrijwilligersposten wordt genomen, en


3. de voorgestane transitie van meer preventie en sneller ontdekken van brand wordt meegenomen, kan de Deimpt een geschikte toekomstbestendige locatie zijn.

Daarom wordt de raad voorgesteld om, zowel vanwege het algemeen strategisch karakter van deze aankoop, als vanwege de toekomstige mogelijkheden voor herhuisvesting van de brandweer, een krediet beschikbaar te stellen van

• € 700.000,00 om het object De Deimpt 7 te Volendam aan te kopen. Voorts wordt voorgesteld een krediet beschikbaar te stellen van


• het college opdracht te geven een tijdelijke voorziening te treffen voor de brandweer Edam, zolang er nog geen besluit kan worden genomen over definitieve herhuisvesting.


• € 50.000,00 ten behoeve van een brandpreventieproject voor met name de risicogroep van objecten van voor 1945.

In de komende tijd zal meer duidelijk worden over de kansen, die zouden kunnen voortvloeien uit een gebiedsontwikkeling aan De Deimpt.

Tijdens de themaraad van 30 oktober jl. is een toelichting gegeven door de VRZW over de mogelijkheden van herhuisvesting en gevolgen voor de repressieve dekking. Er zijn door de raad veel vragen gesteld. Om die reden wordt in bijlage 1 uitgebreid toegelicht welke aanleiding, feiten en overwegingen aan het voorstel ten grondslag lagen. Dit echter zonder de financiële consequenties voor het definitief herhuisvesten van de brandweer. De financiële consequentieszijn, gezien de benoemde recente ontwikkelingen, op dit moment niet te overzien.

Tijdens de themaraad is ook kort gewezen op deze landelijke ontwikkelingen. De landelijke en met name Europese regelgeving (en jurisprudentie) die van invloed zijn op het uitstellen van het besluit voor wat betreft herhuisvesting van de brandweer, hebben betrekking op de gelijkschakeling van de rechtspositie van vrijwilligers en beroepskrachten, vanwege de inkomensgelijkheid die geldt voor het doen van hetzelfde werk. Een landelijke Denktank heeft nagedacht over de gevolgen van deze regelgeving en er is 9 december besloten (zie bijlage 2) om verder onderzoek te doen naar taakdifferentiatie c.q. fundamenteel onderscheid tussen beroeps en vrijwilligers bij de brandweer, gekoppeld aan de wens om vrijwilligheid te behouden.

Zoals helder wordt uit de bijlage, zijn de financiële consequenties van deze denkrichting nog op geen enkele manier in beeld. Ook in de regio VRZW gaat verder gesproken worden over deze denkrichting met de betrokkenen. Tijdens de themaraad van 16 januari 2020 wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt om nadere toelichting hierover te geven met de op dat moment meest actuele informatie.

Herontwikkeling De Deimpt 7

Bezit van De Deimpt 7 maakt gebieds(her)ontwikkeling als zodanig mogelijk, dat er regie kan worden gevoerd op strategische woningbouwontwikkeling als het zou gaan om hetzij woningbouw, hetzij een combinatie met eventueel herhuisvesting van de brandweerposten mogelijk.

Vastgoedbeleid

Een uitgangspunt van ons vastgoedbeleid is dat gemeentelijk bezit nodig is als dat een voorwaarde is voor een goede uitoefening van onze publieke taak. Voor het verzekeren van een goede brandweerzorg is een adequate huisvesting van belang, maar niet het eigendom er van. Ingeval van herhuisvesting van de brandweerposten Edam en Volendam naar één brandweerkazerne kan het dan ook een optie zijn om deze nieuwe brandweeraccommodatie niet in eigendom te houden. Wij zullen u ook op dit punt op de hoogte houden van ontwikkelingen.

Voor wat betreft de huidige brandweerposten geldt het volgende. De brandweerpost Edam, met een boekwaarde van € 218.309,00, wordt verkocht aan de ontwikkelaar van het project-Hoogstraat i.c. HSB. Voor de huidige brandweerpost Volendam, boekwaarde € 2.206.708,90, geldt dat ook deze locatie in de markt zal worden gezet, tenzij uit onderzoek blijkt dat we die locatie zelf nodig hebben.

Duidelijk is dat de locatie De Deimpt 7 vrij zal komen voor andere functies dan de huidige dan wel herontwikkeling van een grotere locatie. Buiten de mogelijkheden voor een verbetering van de brandweerzorg om zou het derhalve ten aanzien van die mogelijke herontwikkeling en gelet op de prijsstelling, van strategisch belang zijn voor de gemeente om in elk geval tot aankoop van de locatie over te gaan. In een dergelijke situatie derhalve ook als er geen combinatie zou zijn met een functie voor de brandweerzorg.

Preventie

Los van de herhuisvesting van de brandweerposten zou in het kader van preventie in de komende periode een actieplan beheersmaatregelen voor de bouwgroep van voor 1945 moeten worden opgesteld. Deze bouwgroep omvat 792 objecten, die grotendeels in de oude kernen staan. Uit een oogpunt van brandveiligheid valt daar nog het nodige te verbeteren qua ontdekkingstijd en daarmee beperking van de vuurlast. Optimalisering van de brandveiligheid van die bouwgroep zou zich vervolgens, net als voor andere gebieden en bouwgroepen, kunnen vertalen in een gebiedsgerichte aanpak.

Het is die combinatie van preventieve maatregelen, die mede bepalend is voor de waardering van de locatie van een brandweerkazerne. Immers, het voordeel dat gehaald kan worden door adequate preventieve maatregelen is in de meeste gevallen qua tijd en financiële inspanning vele malen groter dan de financiële inspanningen die nodig zijn voor een kortere opkomsttijd. Het kan bij een vroegtijdige signalering van brand al snel gaan om vele minuten tijdwinst.

Zo betekent de aanwezigheid van rookmelders in de meeste gevallen dat er geen tot nauwelijks tijdsverloop is tussen ontdekking en melding van brand. Dat kan tot wel 10 minuten tijdwinst opleveren vergeleken met het ontbreken van rookmelders.

Deze significante of vergelijkbare tijdwinst is niet realiseerbaar in opkomsttijd van een repressieve dienst. Het toevoegen van brandweerposten om tot een vergelijkbaar resultaat te komen is niet alleen kostbaar, maar vergt per post een menskracht van 18 tot 21 personen. Daarvoor is volstrekt onvoldoende menskracht, terwijl het bestuur van de VrZW, mede in het licht van de voorgestane bezuinigingen, daarvoor geen extra middelen beschikbaar kan stellen.

Conclusie

1. Een gegeven is dat de brandweerpost Edam op een andere locatie zal moeten worden gehuisvest, gezien de bouwontwikkeling aan de Hoogstraat.


2. Gezien de recente landelijke ontwikkelingen is een definitieve toekomstbestendige keuze voor herhuisvesting op dit moment niet verstandig , terwijl in 2020 verwacht wordt dat er duidelijkheid over de landelijke koers ontstaat.


3. Wel zal voor de post Edam een tijdelijke voorziening moeten worden getroffen, om in afwachting van een te nemen definitief besluit de brandweerzorg te kunnen garanderen, ook nadat de werkzaamheden aan de Hoogstraat het vertrek van de brandweer van de huidige locatie noodzakelijk maken.


4.  De politie biedt het pand aan de Deimpt 7 aan de gemeente aan, en aankoop van dit object is een sowieso een investering in strategisch gemeentelijk vastgoed, zonder noemenswaardig risico. De politie verwacht deze maand uitsluitsel.

Voorstel

Op grond van het bovenstaande stellen wij u voor:

1. 1. Uit strategisch oogpunt vanuit vastgoed en gebiedsontwikkeling € 700.000 krediet beschikbaar te stellen ten behoeve van de aankoop van De Deimpt 7, de hierbij behorende kapitaallasten met ingang van 2021 van € 28.000 ten laste te brengen van het begrotingssaldo;


2. eenmalig € 50.000 beschikbaar te stellen in 2020 voor een brandpreventieproject met name voor objecten in de bouwgroep van voor 1945, dit bedrag van € 50.000 ten laste te brengen van het begrotingssaldo 2020;


3. het college opdracht te geven om met een voorstel te komen voor de tijdelijke huisvesting van de brandweer Edam en een voorstel voor definitieve herhuisvesting voor te leggen wanneer helderheid is ontstaan over de relevante nationale en regionale ontwikkelingen.


4. De begroting 2020 en meerjarenraming als gevolg van bovengenoemde besluiten te wijzigen en de betreffende programmabudgetten van deze begrotingsjaren aan te passen.

Financiële consequenties en dekkingsmiddelen

Voor de aankoop van een bestaand (bedrijfs-)gebouw geldt volgens onze financiële verordening een afschrijftermijn van (afhankelijk van het object) 25 jaar. Voorgesteld wordt de aanschaf van het pand ad € 700.000 af te schrijven in 25 jaar, wat met ingang van 2021 leidt tot een jaarlijkse kapitaallast van € 28.000 waarmee in de begroting nog geen rekening is gehouden. Deze extra kosten komen dus structureel ten laste van het saldo begroting, omdat hier vooralsnog geen dekkingsmiddelen tegenover staan.

In 2020 moet in de begroting rekening worden gehouden met een extra eenmalige uitgave van € 50.000 waarvoor in 2020 evenmin andere dekkingsmiddelen beschikbaar zijn. Dit voorstel leidt met ingang van 2021 tot een structurele verlaging van het saldo begroting met € 28.000 en een eenmalige verlaging in 2020 van € 50.000. De financiële verwerking hiervan is verwerkt in de begrotingswijziging die voor deze vergadering is geagendeerd.

Gevolgde Procedure

Dit voorstel is tot stand gekomen na overeenkomst met de politie onder voorbehoud van instemming van de gemeenteraad en op basis van herhaaldelijk overleg met de VrZW én de beide brandweerposten Edam en Volendam.

Communicatieaspecten / burgerparticipatie / publicatievereisten

Aan de hand van de uiteindelijke besluitvorming worden politie en de beide brandweerposten
geïnformeerd.

Relatie met kerntakendiscussie

Op gemeentelijk niveau is de zorg voor een goede huisvesting van de brandweer een verantwoordelijkheid. Toetsing van het voorstel aan wettelijke kaders met analyse van de juridische risico´s: In 2020 wordt een besluit genomen op landelijk en regionaal niveau over de in ontwikkeling zijnde juridische kaders met betrekking tot brandveiligheid.

Eventuele alternatieven en keuzebepaling

In het voorstel zijn de uiteenlopende alternatieven geschetst en toegelicht.

Tijdpad van realisatie

Tijdpad van realisatie is afhankelijk van de landelijke koers voor de organisatie van de brandweerzorg, de regionale uitwerking en de vervolgens te kiezen lokale oplossing. Verwachting is een beslismoment eind 2020.

Evaluatie van voorstel na vooraf vast te stellen periode

n.v.t.

Personele aspecten

Zoals beschreven bij financiële consequenties is voor het uitwerken van de projecten capaciteit van de organisatie nodig. Om het project integraal, efficiënt en in korte tijd voor te bereiden worden diverse afdelingen betrokken.