Mona Keijzer over steun aan ondernemers: ’We redden dit een half jaar’

"Ondernemers staan te springen om na de meivakantie weer ’gas bij te geven’. Maar of dat kan, weet staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) nog niet, ook al zit ze met ’pijn in haar buik’ door de verhalen van getroffen bedrijven.  Keijzer gebaart aan het einde van het interview naar de ’spin’ die voor haar op tafel ligt. Het is het apparaat waarmee ze haar telefonische vergaderingen voert. „Je mist de lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingen, hoort een intonatie in zo’n blikkerige telefoonstem net niet. Maar het moet wel”, verzucht ze in haar ministerie, waar het dusdanig uitgestorven is dat meerdere gedeeltes van het gebouw maar helemaal afgesloten zijn.

Keijzer krijgt ’pijn in haar buik’ van de verhalen die getroffen ondernemers haar vertellen. Ze deed daarom al een oproep aan mensen om te blijven winkelen. Het zorgde voor flink wat opgetrokken wenkbrauwen, omdat premier Rutte tegelijkertijd het volk inprentte vooral thuis te blijven. Die twee oproepen gaan toch niet samen?

Keijzer: „Het is prima te combineren. Wat sommige mensen hoorden was: ga lekker shoppen en met z’n allen naar de Kalverstraat. Ja, dat kan niet meer. Maar we hebben geen totale lockdown, je mag een ommetje maken en boodschappen doen. En als je dat doet, houd je aan de regels en koop lokaal. Doe dat nou, want anders zijn we straks onze gezellige winkelstraten kwijt.”

Ondernemers riepen op om na de meivakantie weer te starten. Hoe realistisch is dat?

„Dat weet ik niet, want dat is echt afhankelijk van de ontwikkeling van het virus. Het antwoord op die vraag ligt bij de mensen die er verstand van hebben.”

Het is echt nog koffiedik kijken?

„Ja, dat is het wel. Wat we wel doen hier op het ministerie is nadenken met de desbetreffende sectoren kijken hoe het eruitziet, de ’anderhalvemetersamenleving’.”

Hoe kan een ondernemer overleven in die anderhalvemetersamenleving?

„Dat moeten we de komende tijd uit gaan vinden, want dit hebben we nog nooit meegemaakt. Wij zijn ontzettend gewend dat dingen maakbaar zijn. We hadden een probleem, dan deden we twee of drie stappen en dan hadden we een oplossing. Maar we zitten nu op onontgonnen terrein. Dat kunnen we alleen met elkaar.”

Hoe zou dat eruit kunnen zien?

"Het wordt veel moeilijker dan hiervoor. Het betekent dat je bijvoorbeeld minder bezetting hebt in je restaurant. In Amerika is het de normaalste zaak dat je een tijdsslot krijgt in een restaurant. Misschien krijgen we dat hier ook wel, dat weet ik niet. Het is ook niet aan mij om dat te bedenken, dit moet door sectoren zelf bedacht gaan worden.”

Hoe lang houdt de overheid de huidige steunpakketten voor ondernemers vol?

„We redden dit drie maanden en dan kan het ook wel nog een keer drie maanden. Maar op een gegeven moment bereikt ook de overheid een punt dat je andere besluiten moet gaan nemen. En dat begrijpt iedereen.”

Denkt u dat?

„Iets begrijpen en ergens blij mee zijn, zijn twee compleet verschillende dingen. Iedereen snapt dat je niet kunt uitgeven wat je niet hebt. Maar als het over je bedrijf en personeel gaat, is dat heel moeilijk. Dus we ondersteunen waar we kunnen. En dat houden we nog even vol. Maar dan gaat het ook bij ons nijpend worden.”

Is er in het kabinet al ruimte geweest om na te denken over hoe terug te keren naar normaal?

„Als een crisis begint, ben je in het begin alleen maar bezig met die crisis. En dan ontstaat op een gegeven moment in de hoofden van iedereen weer de vraag: wat nu? Dat zijn we nu met elkaar aan het doen. En dat is niet simpel.”