‘Edammer portretten, 75 jaar vrijheid’ geeft mooi tijdsbeeld
Het boek is net op tijd geschreven! Nu we allemaal noodgedwongen de gevolgen van het coronavirus ondergaan is het woord ‘vrijheid’ in een heel ander daglicht komen te staan. Schrijfster Carla Knelange en fotograaf Marco Bakker, geholpen door Siem Kees Slegt (de Harmonie), drukwerkbegeleider Ben Knelange jr. (mijndrukker.nl) en vormgever Rob Kaagman, hebben een prachtig boek samengesteld waarin 28 inwoners van Edam aan het woord komen. Uitgangspunt is dat zij in 1945 geboren zijn en dit jaar dus 75 jaar worden. Het gevolg is een bijzonder en zeer gemêleerd boek vol met lokale geschiedenis als beeld van de naoorlogse periode.
Wat Carla Knelange direct opviel was dat bijna alle geïnterviewden het nog heel druk hebben. Met werk, hobby’s of andere zaken. “Ik moest echt plannen!”
Neem je alle 28 verhalen door dan krijg je een heel divers beeld van de naoorlogse generatie. Alle geïnterviewden zijn woonachtig in Edam. Niet iedereen is in Edam geboren , maar voorwaarde was wel dat de inwoners geworteld zijn in de stad en daar nog steeds wonen. “Er is een grote liefde voor het kleine, mooie stadje”, vertelt Siem-Kees. En het valt op dat er veel verbinding bestaat tussen de oer-Edammers en de nieuwkomers.
Iedereen in het boek kijkt met een zekere tevredenheid en trots terug op hun leven. Edam wordt als een fijne plek gezien, waar de mensen, hoe verschillend hun leven ook was en is, zich thuis zijn gaan voelen.
Carla Knelange: “Ook de verhalen over het Edam van hun jeugd zijn leuk. Er was veel ruimte en water speelde een grote rol in het vrijheidsgevoel. Maar ook de reizende bioscoop aan de Achterhaven, spelletjes als ‘spierwimpelen’ (een spel met twee steentjes en twee latjes), de gezellige bedrijvigheid in het stadje en de latere Rito, waar je ook films kon kijken, maakten indruk op de jeugd van toen.
Siem-Kees Slegt: “Deze generatie was rond de twintig begin jaren zestig. Veel mensen leefden toen nog in een zuil. Daar vonden ook de contacten en feestjes plaats. Dat vind je terug in deze verhalen. Een plek waar alle soorten jeugd bijeen kwam, de latere Nohol, was er nog niet.” Al was Edam er vroeg bij als het ging om de zogeheten ‘nozems’. Jongens op brommers met vetkuiven, zoals te zien in de film van Bert Haanstra, die begin zestiger jaren Edam aandeed.
Fotograaf Marco Bakker, die de mensen prachtig in zwart-wit heeft vastgelegd, viel het tijdens de interviews op dat iedereen tevreden is met het eigen leven. “Na de oorlog kreeg de jeugd kansen. Via school en studie, via werk, door te reizen.” Waar de een zijn hele leven rond de Speeltoren bleef hangen, ontdekte een ander de wereld. Maar in Edam vonden ze allemaal een aardse thuisbasis.”
Als het om de oorlog zelf ging, dan overheersen de verhalen van hun ouders. En het gevoel “dit nooit weer!’ “Mensen vertelden heel openhartig over hun leven. Of over gezondheid. Eigenlijk gaat het bij niemand over geld of rijkdom. Werk, de vrijheid om zelf te ondernemen, vrijwilligersactiviteiten, vriendschappen, dat is toch waar het echt om draait,” vertelt Carla.
In deze tijd zien de 75-jarigen wel obstakels. Jeugd die verslaafd is aan het beeldscherm, veel minder buiten is en speelt. Maar ook de huidige regelgeving is doorgeslagen. “We probeerden gewoon iets uit als we iets wilden”, valt te lezen in het boek.
‘Edammer portretten, 75 jaar vrijheid’ kunt u bestellen via info@harmonie-edam.nl. Het ruim 60 pagina’s tellende boek kost € 15,-. Vermeld uw adres in de mail! Het boek wordt dan aan huis gebracht. Ook kunt u het boek vanaf 2 mei kopen bij boekhandel ’t Pakhuys. Of als u het liever ophaalt: dat kan ook in de Harmonie op zaterdag 2 mei tussen 14.00 en 17.00 uur. Uiteraard in een café dat coronaproof is gemaakt!