Corona-app wordt 1 september landelijk beschikbaar; Autoriteit Persoonsgegevens nog niet akkoord (video)

De corona-app CoronaMelder van de overheid wordt naar verwachting 1 september landelijk beschikbaar, blijkt uit een tijdlijn die het ministerie van Volksgezondheid donderdag heeft gepubliceerd. De app moet mensen waarschuwen als zij dicht in de buurt zijn geweest van een andere gebruiker die achteraf besmet blijkt met het coronavirus.

Voordat CoronaMelder ingevoerd wordt, moet de Autoriteit Persoonsgegevens nog zijn oordeel over de privacyrisico's geven. De toezichthouder heeft nog enkele weken nodig om dit onderzoek af te ronden. Ook moeten de GGD's nog voorbereid worden op wat de introductie van de app voor hen gaat betekenen.

De CoronaMelder-app moet in staat zijn om mensen te waarschuwen dat zij risico hebben gelopen op een besmetting met het COVID-19-virus. De app kan mensen waarschuwen als zij 10 minuten of langer in de buurt van de patiënt zijn geweest.

Minister Hugo de Jonge: “We moeten alles op alles zetten om een tweede coronagolf te voorkomen. Met de app kunnen we sneller het virus in de kraag vatten en besmettingen voorkomen. Hoe meer mensen straks de app downloaden, hoe beter. De dijk die die tweede golf kan tegenhouden, dat zijn wij samen.”

Veel kritiek

De ontwikkeling van de app stuitte de afgelopen maanden op veel kritiek. Zo was er een amateuristische 'appathon' waar partijen een corona-app konden presenteren. In één van de apps werd door RTL Nieuws al een datalek aangetroffen. Experts zijn kritisch: zo is het nog niet duidelijk of de app voldoende effectief is in de strijd tegen corona.

Volgens Evelyn Austin van burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom moet er 'een helder eindpunt' zijn wanneer de app bij het grofvuil kan: "En niet zoals nu wordt gezegd als het coronavirus weg is. Want misschien blijft dit virus wel altijd onder ons, net als het griepvirus. Dit soort infrastructuur wordt meestal niet afgebroken, maar uitgebreid."

"In de kern blijft de app een surveillancemiddel. Mensen hebben weinig vertrouwen in de overheid en hebben twijfels over de effectiviteit van de app. Ze stellen zich dan de vraag: ben ik wel bereid om daarvoor een deel van mijn vrijheid op te geven?"

Zo werkt de CoronaMelder-app:

• Smartphones met de corona-app wisselen onderling bluetoothsignalen uit als de gebruiker dit aanzet.


• Op die manier ontstaat een logboek van smartphones die bij elkaar in de buurt zijn geweest.


• Als een appgebruiker besmet blijkt met het coronavirus, kunnen deze smartphones dankzij het logboek een waarschuwing ontvangen.


• Iemand die besmet blijkt, kan samen met de GGD een waarschuwing sturen naar smartphones die 10 minuten of langer in de buurt zijn geweest.


• De gebruikers van CoronaMelder en de GGD kunnen niet zien wie precies gewaarschuwd wordt.

App kan vanaf 17 augustus gedownload worden

Op 17 augustus kan de app al gedownload worden uit de App Store (iOS) en Play Store (Android), maar niet volledig gebruikt worden. Alleen de GGD-regio's Twente en Rotterdam Rijnmond ondersteunen de app in de twee weken tot 1 september, aldus het ministerie.

Dat betekent dat smartphones met de app signalen kunnen uitwisselen en zodoende een logboek opgebouwd wordt. Gebruikers van de app in de overige 23 GGD-regio's kunnen echter geen waarschuwingen sturen als zij in die periode bij de GGD positief getest worden. Dat komt omdat de GGD ook een akkoord moet geven als gebruikers dat doen.

Wel kunnen CoronaMelder-gebruikers uit andere delen van het land een waarschuwing ontvangen. Dat kan bijvoorbeeld voorkomen als iemand in de buurt is geweest van een inwoner van de GGD-regio Twente of Rotterdam Rijnmond die later besmet blijkt.

Zo ziet de Nederlandse corona-app eruitZo ziet de Nederlandse corona-app eruit. Tekst gaat verder onder de video.

 

CoronaMelder moet onbekende contacten vinden

Normaal gesproken onderzoekt de GGD na een positieve besmetting bij wie een persoon in de buurt is geweest. De patiënt wordt dan bijvoorbeeld gevraagd naar zijn huisgenoten of afspraken die hij de afgelopen tijd heeft gehad. Het succes van dit onderzoek is afhankelijk van de contacten die de coronapatiënt zich herinnert. Maar daarbuiten bevinden zich mensen die misschien ook risico hebben gelopen, zoals mensen die in het restaurant een tafeltje verderop zaten, supermarktbezoekers die lang bij de patiënt in de buurt zijn geweest of medereizigers in de bus of trein.

Het is de vraag in hoeverre de app daadwerkelijk nuttig is om de epidemie te bestrijden. Volgens deskundigen is het belangrijk dat mensen zich na een waarschuwing kunnen laten testen om uitsluitsel te krijgen over de vraag of zij het coronavirus dragen. Dat is onder het huidige testbeleid niet het geval: alleen met klachten kun je je laten testen. Het RIVM doet momenteel wel onderzoek naar een mogelijke verruiming van dit beleid.