Haagse pakjesavond: lekkers voor alle helden, maar het chagrijn overheerst
Nu bijna iedereen in Nederland zo zoet is geweest, strooit Wopke Hoekstra lustig met lekkers. Liefst 1,2 miljoen helden in de zorg — 13% van de Nederlandse werkenden — kunnen een bonus bijschrijven van €1000 netto. Dat is de helft meer dan verwacht omdat werkgevers geen zin hebben in gezeur over wie wel of niet meehielp aan de bestrijding van covid-19. De minister van Financiën meldde maandag in de Najaarsnota dat de rekening van de bonus daardoor oploopt tot €2,25 mrd (waarvan overigens €1 mrd als belasting en premies direct terugvloeit naar de schatkist).
Ook de helden van de horeca kunnen naar verluidt rekenen op een extra fooi. 'Honderden miljoenen' zouden er worden klaargelegd voor ondernemers die meer dan 70% omzetverlies hebben. En minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken maakte donderdag bekend dat zes op de tien onderzochte bedrijven aan het corona-infuus te veel steun hebben ontvangen. Maar ook die helden moeten vooral heel erg rustig aan doen met terugbetalen. De schatkist is geduldig.
Daar zouden ook best wat horecabedrijven tussen kunnen zitten. Minister van Economische Zaken Eric Wiebes rekende de Kamer begin vorige maand voor dat een doorsnee caféhouder die 95% van zijn normale omzet van €40.000 verliest, nog steeds €36.000 via de steunregelingen krijgt bijgeschreven. Voor een groot restaurant, met normaal €240.000 omzet, bedraagt de steun via de NOW-loonsubsidie, tegemoetkoming vaste lasten (TVL) en de speciale 'horecavergoeding' €230.000.
'De regeling is een kanon', zei Wiebes. Er vonden onder 42.700 horecabedrijven tot en met oktober dan ook maar 251 faillissementen plaats, tegen 218 in dezelfde periode een jaar eerder. Tijdens de zomeropening verdubbelden de omzetten. Toch wordt door de horeca op hoge toon en onder dreiging van burgerlijke ongehoorzaamheid '100% steun' geëist. En omdat ze van Wiebes geen geld krijgen, toog een delegatie van Koninklijke Horeca Nederland maandag zelfs rechtstreeks naar de bron: Wopke Hoekstra.
Dinsdag geeft het kabinet uitsluitsel, zowel over de steun als het kerstregime. De besmettingscijfers geven weinig aanleiding voor directe versoepeling daarvan, hooguit een gebaar. De aandacht verlegt zich naar de vaccinatie die in de loop van volgend jaar een einde moet maken aan de nachtmerrie. Drie vaccins staan op de rand van goedkeuring en twee of drie kansrijke concurrenten zijn in de maak. Alleen is tegen het wijdverbreide coronachagrijn inmiddels al geen kruid meer gewassen.
Toen minister Hugo de Jonge dinsdag met nauwelijks ingehouden jubel aankondigde dat de inentingen 'als alles meezit' op 4 januari kunnen beginnen, was hoon en scepsis zijn deel. De neiging om van de corona-uitbraak een aaneenschakeling van menselijk falen te maken en de schuld daarvoor te schuiven in de aanstootgevende schoenen van de minister van Volksgezondheid en CDA-leider, bereikt inmiddels in bepaalde kringen en kolommen een hysterisch hoogtepunt.
Nu immuniteit nog slechts een logistiek vraagstuk lijkt, kan de balans voorzichtig worden opgemaakt en die ziet er positief uit. Niet alleen voor de volksgezondheid, maar ook voor de economie en de schatkist. De Najaarsnota, de balans van inkomsten en uitgaven dit jaar, laat zien dat er zelfs genoeg meevallers zijn om van alle Nederlanders helden te maken.
De belasting- en premieontvangsten liggen niet alleen €7,3 mrd hoger dan op Prinsjesdag werd verwacht, er komt zelfs €15 mrd meer binnen dan Hoekstra in juni nog verwachtte. De vennootschapsbelasting spuit omhoog naar bijna €20 mrd, €3 mrd meer dan in september werd voorzien en €8 mrd meer dan de sombere prognose uit juni. Dezelfde trend is zichtbaar bij de schuld, waarin de lening voor het coronasteunpakket van bijna €30 mrd zichtbaar is. Die stokt op 57,4% van het bbp, waar in september nog op bijna 60% was gerekend en in juni zelfs op 63,1%.
De zorguitgaven vallen mee, het vangnet voor de sociale zekerheid kost nauwelijks meer dan pre-corona, een reservering van €1,3 mrd voor tegenvallers in de herverzekering van leverancierskredieten blijkt niet nodig, evenmin als de €260 mln voor een Europese garantiefaciliteit. Er vloeit al geld terug van de voorschotten voor persoonlijke beschermingsmiddelen en de steun aan KLM levert de schatkist vooralsnog tientallen miljoenen op. Dat komt door de hoge rente en premies die de luchtvaartmaatschappij daarvoor betaalt. Intussen krijgt de Staat zelf nog steeds geld toe als ze leent. Het wordt een heerlijk avondje, vooral voor Hoekstra zelf.