Gemeente Landsmeer: 'Financiële situatie is ronduit zorgwekkend; preventief toezicht dreigt'

De financiële situatie van Landsmeer is ronduit zorgwekkend en misschien zelfs alarmerend te noemen. De laatste jaren zijn de begrotingen met kunst en vliegwerk sluitend gemaakt, soms zelfs door een deel van de Algemene Reserve als dekkingsmiddel in te zetten. Tegelijkertijd zijn de laatste jaren de Jaarrekeningen met forse tekorten afgesloten. Inmiddels is de Algemene Reserve tot een zodanig verontrustend laag niveau gedaald, dat er nauwelijks ruimte is om toekomstige tekorten op te vangen. Deze trend moet gekeerd worden, daar anders de gemeente door de provincie onder preventief toezicht zou kunnen worden geplaatst.

Hier de gehele perspectiefnota 2022.

Het bij de Begroting 2021 vastgesteld begrotingsbeleid heeft nog niet tot een duidelijke omslag geleid. Er wordt door ons weliswaar scherp gestuurd op het opvangen van overschrijdingen binnen de programma’s van de begroting, maar doordat inmiddels de financiële ruimte binnen de programma’s beperkt is, lukt dat niet in alle gevallen. Daarnaast zijn er, met name in het Sociaal Domein, open-einde-regelingen waarop door de gemeente niet of nauwelijks gestuurd kan worden. Toch is er geen alternatief voor dit begrotingsbeleid, want extra bezuinigingen en verhoging van de inkomsten zijn niet meer dan dweilen met de kraan open, als het resultaat van al die inspanningen weer teniet gedaan wordt door budgetoverschrijdingen.

Het beleid van de Rijksoverheid maakt het voor gemeenten en dus ook voor Landsmeer niet gemakkelijker. Weliswaar krijgen de gemeenten dit jaar een éénmalige compensatie voor de jeugdzorgkosten, maar het is nog volstrekt onduidelijk in hoeverre dit een voorloper is van meer structurele compensatie. Vanwege de demissionaire status van het huidige kabinet is daarover op korte termijn geen duidelijkheid te verwachten.

Er komt een nieuwe verdeling van het gemeentefonds aan, maar hoe die voor Landsmeer gaat uitpakken is op dit moment nog volstrekt onduidelijk. In een eerste concept-verdeling was Landsmeer een nadeelgemeente, in een tweede concept een voordeelgemeente. Er wordt nog steeds aan gerekend en de VNG heeft aangegeven niet aan een herverdeling mee te werken als het te verdelen bedrag gelijkt blijft. Ook de opschalingskorting is nog niet van de baan.

In deze Perspectiefnota kondigen we op een tweetal belangrijke onderdelen van de begroting te weten de Onroerendezaakbelasting (OZB) en de Afvalstoffenheffing nieuwe voorstellen aan die beogen tot een meer robuuste en toekomstbestendige berekening van deze heffingen te komen. Hierdoor zullen schommelingen en tekorten voorkomen kunnen worden en wordt de begroting minder kwetsbaar.

Daarnaast is de verwachting dat de in de Berap I aangekondigde inhuur voor het verbeteren van de P&C cyclus zal leiden tot een betere grip op de processen naar besluitvorming over de P&C documenten. Hierdoor zullen we ook beter uitvoering kunnen geven aan het door uw raad vastgestelde begrotingsbeleid.

In dit ongewisse vooruitzicht bieden wij u de Perspectiefnota aan. Zoals u kunt zien is het in deze nota gepresenteerde begrotingssaldo voor 2022 nog negatief. Dat betekent dat we in aanloop naar de Begroting 2022 nog aanvullende incidentele maatregelen zullen moeten nemen.

Omdat er nog zo veel onzekerheden en onduidelijkheden zijn die grote gevolgen voor de hoogte van de Algemene Uitkering kunnen hebben, leek het ons niet opportuun nu al keihard in de begroting te gaan snijden. Wij hebben gemeend daarvoor iets meer tijd te nemen en stellen ons voor u (net als vorig jaar) een aantal alternatieven voor te leggen, zodat we op basis van de dan door uw raad gemaakte keuzes de Begroting 2022 kunnen voorbereiden.

Wij stellen voor om de komende periode op basis van deze Perspectiefnota de benodigde bijstellingen en alternatieven nader uit te werken, zowel in financiële zin als inhoudelijk, teneinde u na het zomerreces, onderbouwde keuzes te kunnen voorleggen.

Het college van burgemeester en wethouders