Na 38 jaar neemt meester André Oudejans (63) afscheid van De Nieuwe School

Wie ‘De Nieuwe School’ zegt, zegt ‘André Oudejans’. Als leraar al vanaf de oprichting in 1983 onlosmakelijk verbonden met deze Jenaplanschool aan de Voorhaven in Edam; een kleine veertig jaar dus. Honderden kinderen heeft hij zien komen en gaan. Met evenveel enthousiasme en gedrevenheid als in het prille begin van zijn loopbaan kan Oudejans vertellen over ‘dat prachtige vak’ van hem. “Het heeft nooit gevoeld als werk, het is mijn tweede huis.” Foto Cor Kes www.luxphotography.nl.

Oudejans is druk. Heel erg druk. Kinderen van de Nieuwe School - en oud-leerlingen - én hun ouders weten wel waarom. De musical van groep 8! Na een wekenlange intensieve periode van schrijven, regelen, repeteren en nog meer repeteren is het bijna zover. Groep 8 presenteert deze week de eindmusical, wegens corona maatregelen staan er maar liefst zes uitvoeringen voor publiek op het programma.

Een groep ouders was, begin jaren tachtig van de vorige eeuw, ontevreden over het schoolsysteem in Edam. Ze wilden het liefst het onderwijs vernieuwen op de bestaande scholen, maar dat lukte niet. “Dus toen besloten ze zelf een school te starten”, vertelt Oudejans. “In die tijd had je nog maar veertig handtekeningen nodig om een nieuwe school te beginnen, dus dat kregen ze voor elkaar. De initiatiefnemers werden behoorlijk tegengewerkt, door zowel gemeente als de inspectie.

Ze waren bang dat er bij de andere scholen leegstand zou ontstaan. In die periode dat er nog niet eens groen licht gegeven was en er bovendien nog helemaal geen gebouw voor ons was, had ik al gesolliciteerd en werd ik aangenomen. Ik had er alle vertrouwen in dat het zou lukken en ik geloofde zelf heel sterk in dat vernieuwingsonderwijs.”

Op het laatste moment werd besloten dat De Nieuwe School twee lokalen in de huidige Burghwall mocht gebruiken. “We waren er natuurlijk blij mee, maar het was behelpen. We begonnen met zo’n veertig kinderen en in de kleuterklas stond een tap. De kleuters zaten dus als het ware aan de bar.” Omdat de Burghwall geen definitieve locatie was, namen kinderen en leerkrachten daarna tijdelijk hun intrek in de Mariaschool in Volendam. Een hele onderneming want dat betekende elke dag met alle kinderen vanaf het busstation met de bus naar Volendam. Daarna werd nog kortstondig les gegeven in een schoolgebouw aan de Langemeerstraat.

Het bericht dat kleuterschool het Klauterrek in de Noorderstraat vrijkwam en dat dat hun nieuwe onderkomen zou worden, werd met veel opluchting en enthousiasme ontvangen. Een nieuw tijdperk brak aan voor De Nieuwe School die zich ging toeleggen op het Jenaplanonderwijs. De laatste 25 jaar is De Nieuwe School gevestigd in de voormalige St. Agnesschool aan de Voorhaven.

De naam De Nieuwe School is niet voor niets gekozen door ouders toentertijd, legt Oudejans uit. “Het draagt uit dat je je als school steeds wil blijven vernieuwen. Niet alleen in de beginjaren maar ook nu op dit moment.” Net als de andere leerkrachten van De Nieuwe School staat Oudejans volledig achter het principe van het Jenaplanonderwijs. “Belangrijke pijlers zijn het gesprek, werk, spel en viering. Kinderen hebben behoefte aan veiligheid en willen zich geborgen voelen. Dat kun je onder meer creëren door in gesprek te gaan. Als een kind zich kwetsbaar op durft te stellen zal dat de relatie met de leerkracht en met de andere kinderen bevorderen. Activiteiten als werk en spel liggen in elkaars verlengde.

Als leerkracht kun je een kind de ruimte geven om zelf initiatieven en risico’s te nemen, om nieuwe materialen te ontdekken, om zelf oplossingen te bedenken en ook om fouten te maken. Die aspecten zorgen ervoor dat werk meer spelen wordt. Eigenlijk heb ik ook, 38 jaar lang, mogen spelen. Het mooie van deze vorm van onderwijs is dat we uitgaan van de belevingswereld van het kind. Ikzelf heb het altijd heel belangrijk gevonden om elk kind te zien en te horen, om de eigenheid van een kind te accepteren. En daarbij het kind laten voelen dat het een eigen verantwoordelijkheid heeft. Daar leren kinderen het meeste van.”

“Ik sluit een hele waardevolle en liefdevolle periode af. In de beginjaren was het pionieren maar tot de dag van vandaag heb ik genoten. Elke dag. En De Nieuwe School is uniek in zijn soort. Wie wordt er nu zes weken uitgeroosterd om zich volledig op de eindmusical te richten? Dat kan alleen bij ons. Maar die musical, die ik maak samen met Mijs Heesen, is dan ook heel belangrijk. Het is niet alleen maar leuk, het is vooral heel waardevol. In die zes weken leren kinderen meer, wat betreft persoonlijke ontwikkeling, dan in de hele periode daarvoor. Ze ontdekken een talent, ze durven zich kwetsbaar op te stellen, ze leren over vriendschap en noem maar op.”

Wat De Nieuwe School ook onderscheidt van andere scholen is de bijzondere bestuursvorm. “We zijn een vereniging en ouders vormen het bestuur. Leerkrachten en ouders beslissen samen. Niet voor niets zijn de meeste ouders ook heel erg betrokken bij het onderwijs.” Wat niet iedereen weet is dat Oudejans ook nog een paar jaar directeur is geweest van ‘zijn school’. “Ik had natuurlijk bepaalde ambities maar ging me al snel afvragen wat ik nu echt leuk vond. En ik was er snel uit. Mijn hart gaat uit naar de kinderen. Daar ligt mijn talent.”

Het zijn gemengde gevoelens waarmee de bovenbouwleerkracht deze laatste dagen tot zijn vervroegd pensioen beleeft. “Ik heb er al een tijdje aan kunnen wennen en dan leef je toe naar zo’n moment. Ik heb het met enorm veel plezier gedaan maar het is nu aan een ander. Tijd voor iets nieuws, tijd voor andere dingen. Ik ben van plan om nog een dag per week te werken in het onderwijs in Amsterdam of misschien worden dat wel dramalessen. En er zal meer vrije tijd ontstaan. Tijd om zelf voorstellingen te bezoeken, een boek te lezen en niet te vergeten: oppassen op mijn kleinkinderen. Het is toch wel fijn: niks moeten. Maar ik weet wel: mijn hart ligt bij De Nieuwe School en dat zal altijd zo blijven.”

Afscheid

Oud-ouders en oud-leerlingen kunnen ook afscheid kunnen nemen van André op dinsdag 6 juli van 14.15 tot 15.30 uur op het schoolplein.

Naast André nemen ook directeur Felix Meijer, leerkracht Hilde Ruiter en ICT-er Nico van Diepen afscheid in verband met pensionering per 1 augustus 2021. Er is gelegenheid tot het nemen van afscheid door (oud-)leerlingen en (oud-)ouders van Felix en Hilde met een hapje en drankje op vrijdag 9 juli van 12.15 tot 13.15 uur op het schoolplein van De Nieuwe School.