Experts waarschuwen: 'We trappen te veel op rem om klimaatdoelen te halen'
In 2030 moet onze uitstoot van broeikasgassen 49 procent lager liggen dan in 1990. Nederland ligt daarvoor nog niet op koers, terwijl wordt verwacht dat het volgend kabinet het klimaatdoel zal verhogen. Ondertussen wordt er gediscussieerd en geprotesteerd tegen windmolens en zonneparken. Besluitvormers raken daardoor in verwarring, zeggen energie-experts tegen NU.nl.
Demissionair staatssecretaris van klimaat Dilan Yesilgöz (VVD) heeft deze week opdracht gegeven om de rol van kernenergie te onderzoeken, terwijl SP-fractievoorzitter Lilianne Marijnissen in De Telegraaf stelde dat we "per direct moeten stoppen met windmolens op land".
Het is volgens energie-expert Martien Visser van de Hanzehogeschool exemplarisch voor de manier waarop in Nederland het debat wordt gevoerd. Nederland heeft de neiging op meerdere fronten op de rem te trappen, zegt hij. "Voor elke technologie geldt dat er felle tegenstanders rondlopen waardoor besluitvormers in verwarring raken en er in een land als Nederland, met een weifelende overheid, relatief weinig gebeurt. Het is het complexe speelveld in de Nederlandse samenleving dat ons parten speelt."
Klimaatdoelen zijn niet gehaald
De traagheid bleek in voorbije jaren. Het kabinet heeft zes jaar lang volgehouden het vonnis in de klimaatzaak van Urgenda te zullen uitvoeren, maar uiteindelijk bleef de uitstoot van broeikasgassen te hoog. Ook het aandeel duurzame energie is lager dan wat Nederland binnen de Europese Unie heeft afgesproken, waardoor we nu windstroom moeten importeren uit Denemarken. Olof van der Gaag, directeur van de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie - een samenwerkingsverband van duurzame energiebedrijven, deelt Vissers mening.
"Ik vind dat er te veel wordt gediscussieerd over de vraag welke techniek de beste is. De energietransitie is geen Idols voor energietechnieken. We hebben ze bijna allemaal nodig en ze hebben allemaal hun eigen voor- en nadelen." Nederland koerst aan op een dwangsom @urgenda omdat we 25% CO2-reductie niet halen. We betalen forse bedragen aan Denemarken omdat we 14% duurzame energie niet zelf halen. Kabinet kan deze zomer laten zien wat we hiervan leren voor 2030.
'Wind op land' groeit een derde (en kán daarna stoppen)
Per direct stoppen met wind op land, zoals Marijnissen wil, zou problemen creëren op weg naar de bestaande klimaatdoelen. Windenergie ontwikkelt zich juist tot de belangrijkste stroombron van ons land, met het grootste potentieel op de Noordzee. Dat heeft te maken met onze geografische ligging: waar in zuidelijke landen uiteindelijk de zon de goedkoopste duurzame energiebron wordt, blijft dat in Nederland de wind.
Het totale vermogen van windmolens op land zal in de komende jaren met een derde toenemen, rekent Visser. "Daarvoor zijn de vergunningen allemaal al verleend. Je kunt dus besluiten dat er daarna op land geen extra windmolens meer nodig zijn - en dat we ze verder allemaal op zee plaatsen."
Maar de klimaatdoelen voor 2030 zijn maar een tussenstop, en er is ook een roep om die doelen te verhogen en de uitstoot van broeikasgassen al in dit decennium verder te verlagen, zegt Rik Harmsen van de Nederlandse Wind Energie Associatie, een belangenbehartiger van de windsector.