Fris Edam: serviesschoonheid die een functie diende

Serviezen Fris uit Edam was in de jaren vijftig en zestig een geliefd keramiekmerk. Het kwam terecht in de collectie van het MoMA in New York. Nu is er een boek en een tentoonstelling.

Je realiseert het je pas als je de prijslijst ziet. Tot in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw kochten mensen geen losse borden, kommen en bekers, maar een heel servies. Een ontbijtservies: broodschaal, vleesschaaltje, botervlootje, jampot, ontbijtbord, melkkan (1 liter), melkbeker, eierdopje. Een tafelservies: sauskom (met deksel), dekschaal (groot), dekschaal (klein), soepterrine, slabak, vleesschotel, zuurschaaltje, plat bord, diep bord, dessertbord, bouillonkop en schotel, compoteschaaltje.

De ‘Jubilant’-serviezen van de firma Fris uit Edam waren verkrijgbaar voor zes of twaalf personen. Echt goedkoop waren ze niet – een uitgebreide versie kon zomaar een paar honderd gulden kosten – maar dan had je in 1958 wél een servies dat de kunstafdeling van de Bijenkorf had gehaald. En nog steeds: 74 jaar na de opening van de N.V. Keramische Industrie Fris, in 1947, zit Fris-servies in de collecties van het MoMA in New York en het Centraal Museum in Utrecht. In 2019 was het te zien in een grote Bauhaus-tentoonstelling in Museum Boijmans Van Beuningen.

Hier meer op de site van het NRC.