Roman 'Oud en Nieuw - van de Hemel naar de hel en weer terug' door Gary Veerman (video)

Oud en Nieuw - Gary Veerman overwint een geschiedenis van diepe trauma’s en depressie in meeslepende roman

Ze overleefde de nieuwjaarsramp ternauwernood, en vocht vervolgens jarenlang tegen een diepe depressie. Met haar roman Oud en Nieuw rekent Gary Veerman nu op bijzondere wijze af met een duistere periode vol pijn, verdriet en rouw. In een gelaagd en intelligent verhaal verwerkt ze niet alleen haar eigen ervaringen, maar duikt Gary ook in het meeslepende leven van haar voorouders en biedt ze terloops treffende inzichten over het collectieve leed van Volendam.

Oud en Nieuw volgt het verhaal van hoofdpersoon Angelina Tol, roepnaam Angel. Een (deels) autobiografisch personage dat, na een bijzonder zware jeugd, op 14-jarige leeftijd met haar vriendinnen betrokken raakt bij de nieuwjaarsbrand in het Hemeltje. Op hartverscheurende wijze weet Gary haar eigen traumatische ervaringen volledig vanuit de belevingswereld van een 14-jarig meisje tot leven te wekken: de spanning vooraf, de gezelligheid, grapjes van vriendinnen, onzekerheden en verliefdheid. En vervolgens de abrupte omslag naar ongeloof, verbijstering, onmacht, ondraaglijke pijn en pure doodsangst.

Lange weg naar herstel

Voor Angel volgt dan de lange weg naar herstel. ,,Ik ging door periodes van extreme jeuk, plaatsvervangend verdriet voor de situatie waar mijn vriendinnen in zaten en een veranderd zelfbeeld.” Maar terwijl ze om haar heen ziet dat wonden langzaam veranderen in littekens, andere slachtoffers hun leven weer oppakken, en op een bepaald moment zelfs weer volkomen gelukkig lijken te zijn, bleven Angels psychische klachten haar parten spelen. ,,Vriendinnen gingen naar school, studeerden, kregen relaties en later baantjes. Daarna gingen ze samenwonen, kregen ze carrières en er werd zelfs al getrouwd.” Maar Angels leven stond stil. Pas na acht jaar, en met erg veel tegenzin, start ze met intensieve therapie, en begint ze voorzichtig met het helen van haar onzichtbare wonden.”

Treffend beeld

Met haar scherpe inzichten en indrukwekkend gebruik van beeldspraak, weet Gary de strijd tegen depressie in haar roman zeer treffend in beeld te brengen. De impact van de nuchtere Volendammer mentaliteit, en de vele ongeschreven regels die in een hechte gemeenschap als deze gelden, worden daarbij niet gemeden. Angel merkt op dat in de nasleep van de ramp vooral de zichtbare toonbeelden van veerkracht worden toegejuicht: ,,In het dorp ziet men het liefst zwaar getroffen slachtoffers als nuchter en hardwerkend zoals de vissers van weleer, vechtend tegen weer en wind. Zij laten zien hoe ze ondanks alles zijn doorgegaan met diploma’s, relaties, carrières en kinderen als bewijs.” Maar daarom schaamt Angel zich juist extra voor haar eigen onvermogen om  uit haar depressie te komen. Al helemaal omdat er ook slachtoffers zijn die nog veel erger verbrand zijn dan zij.

Tijdens haar therapie wordt Angel uitgedaagd om terug te gaan naar haar verleden en daar ook oude wonden te helen. Per toeval ontdekt ze in die periode ook een oud dagboek van haar overgrootmoeder Grietje: een levenslustige Volendamse schone, die in het begin van de twintigste eeuw in de bediening werkte bij Hotel Spaander. Voor dit historische deel van haar boek verdiepte Gary zich zorgvuldig in de geschiedenis van Volendam, en toont ze haar talent als auteur door op creatieve wijze een aangrijpende, volledig fictieve, verhaallijn tot leven te roepen.

Liefde voor eigen leven

In het verhaal van Grietje ontdekt Angel dat zij niet alleen is in haar angst om nooit geliefd te zullen  zijn, om alleen te blijven, om vast te zitten, of om niet goed genoeg te zijn. Maar op onvoorziene wijze brengt het onderzoek naar het tragische leven van haar overgrootmoeder haar oog in oog met de liefde van haar eigen leven. En geeft het haar de kracht om haar oude leven achter zich te laten, de sprong in het diepe te wagen, en weer met volle teugen van het leven te genieten.

Tijdens het lezen wordt duidelijk dat de titel Oud en Nieuw niet alleen verwijst naar de verschrikkelijke nieuwjaarsnacht van 2001. We krijgen namelijk ook een duidelijk beeld van wie Angel was voordat de brand haar (letterlijk en figuurlijk) voorgoed veranderde. Hoe haar nieuwe ‘ik’ zichzelf compleet verliest in een zware depressie, en hoe Angel haar leven uiteindelijk na jaren van verdriet en strijd weer weet op te pakken en liefde vindt.”

Oud en nieuw verwijst naar verandering en verwerking, naar wedergeboorte en overwinning. Maar ook naar de collectieve trauma’s van het oude Volendam, en naar hoe de levens van Grietje en Angel - op het eerste gezicht twee losstaande verhalen - in elkaar verweven zijn, en hoe een familiegeschiedenis na vele jaren van leed toch nog tot een verdiende mooie en liefdevolle afloop kan leiden.

Het boek verscheen op 26 november. Wil je hem bestellen stuur dan even een berichtje via Facebook of bel de winkel van Jan Cas Sombroek op 0299-364140. Het boek ligt ook al bij Primera in de Baarstraat, het Volendams museum en Nimo in Monnickendam. Verder is het bij elke boekhandel in NL te bestellen, evenals op Bol.com

[evp_embed_video url="https://www.groot-waterland.nl/wp-content/uploads/2021/11/Boektrailer_-Oud-en-Nieuw-Van-de-Hemel-naar-de-hel-en-terug.mp4" autoplay="true"]