Kermisevaluatie 2022 Edam-Volendam: "Gezamenlijke horeca-ondernemers moeten bepalen hoe de horecakermis komende jaren er uit gaat zien"

Na twee coronajaren kon in 2022 de kermis weer gewoon plaatsvinden. Hoewel gewoon? Vanwege corona in 2021 en begin 2022, de noodzaak om bezoekers meer te spreiden in verband met de te grote drukte op de dijk, een risicovolle constructie met beunen en de noodzaak om hulpdiensten een betere toegang tot de dijk te geven, heeft de kermis inmiddels een andere vorm gekregen.

Hier het gehele onderzoek wat de gemeente heeft laten uitvoeren.

Zowel de horeca als de gemeente/hulpdiensten zijn zich al enkele jaren bewust dat de kermis een andere vorm moet krijgen om de groeiende bezoekersstromen veilig te laten verlopen. Enkele (horeca-) ondernemers hebben mede daarom het initiatief genomen om in 2022 een extra feesttent te plaatsen.

Een initiatief dat de ondernemers in 2021 wilden realiseren, maar uiteindelijk in 2021 toch kon plaatsvinden vanwege de landelijke regelgeving omtrent het corona-virus. De horeca werd geannuleerd, de draaikermis mocht plaatsvinden en kreeg een alternatieve locatie op het Marinapark.

Met de nieuwe formule van een feesttent is wel geëxperimenteerd tijdens de Havenfeesten. Het plaatsen van een grote feesttent was zowel een uitkomst ten behoeve van de toen geldende coronaregels, als voor het bieden van een kermis voor de eigen inwoners, doordat er kaartverkoop en toegangscontrole mogelijk was.

De kermis van 2022

De kermis van 2022 lijkt voor de exploitanten van de draaikermis en voor de horeca financieel gezien goed verlopen. Geen van beide partijen heeft naderhand geklaagd over een gebrek aan omzet. Inwoners hebben de nieuwe feesttent zeer goed bezocht. Het grote aantal bezoekers aan de nieuwe feesttent heeft invloed gehad op het kermisgevoel op de dijk en in de andere feesttent.

De opgave voor komend jaar ligt met name bij dit ‘kermisgevoel’. De verantwoordelijken voor de organisatie van de kermis dienen in gezamenlijkheid een vorm te vinden die recht doet aan zowel het kermisgevoel voor de inwoners, als voor spreiding van bezoekers, zodat het veilig is en hulpdiensten ter plaatse kunnen komen als dat noodzakelijk is. Het feest van het eigen dorp is uitgegroeid naar een evenement dat landelijke uitstraling en bijbehorende (externe) bezoekersstromen heeft.

Daarom heeft het college de kermis van 2022 laten evalueren door Bureau Berenschot, met de vraag om kritisch te kijken naar voorbereiding en verloop van de kermis en om de beelden hierover op te halen bij vele betrokkenen: horecaondernemers, initiatiefnemers van de feesttenten, Bureau De Kermisgids, verschillende hulpdiensten, ambtenaren en collegeleden.

Evaluatierapport

Met deze raadsinformatiebrief bieden wij u het evaluatierapport “Leerevaluatie kermis Volendam 2022: Weergave van de belevingen en ervaringen van betrokken partijen rondom het kermisweekend 2022” van Berenschot aan. Het evaluatierapport is gebaseerd op interviews met direct betrokkenen. Het geeft inzicht in de ervaringen en belevingen van deze personen. Op basis van dit gezamenlijke gevoel heeft Berenschot de vinger op de zere plek gelegd; de kermis is eigenlijk van iedereen en daardoor van niemand. Zowel initiatiefnemers van de feesttenten, als de vele horeca-ondernemers, als de exploitanten van de draaikermis, als de gemeente zelf zijn verantwoordelijk voor onderdelen van de kermis.

Het rapport spaart de gemeente niet. Het concludeert terecht, op basis van deze gevoelens, dat er verbeterpunten zijn ten aanzien van de organisatie. De kermis is zo groot gegroeid dat een stevige professionalisering van de voorbereiding en organisatie noodzakelijk is.

Doorgaan op de oude voet kan niet meer. De kermis ontwikkelt zich. We moeten daarom eerder en intensiever met elkaar aan tafel over onze onderlinge samenwerking, communicatie en het gezamenlijk vormgeven van de kermis. De gemeente gaat dan ook direct aan de slag met de aanbevelingen die in het rapport staan. Zo gaan we onder regie van de gemeente en met input van betrokkenen een visie op de kermis ontwikkelen.

Aan de hand van deze visie kunnen, waar nodig jaarlijks, kaders worden geformuleerd. Op basis van deze kaders kan het college een afweging maken welke vergunningen worden verstrekt en welke evenementen binnen de kermis bijdragen aan de gezamenlijke kermisbeleving.

Rollen

Zoals eerder benoemd, de kermis is niet alleen de verantwoordelijkheid van de gemeente. Alle betrokkenen spelen daarin een eigen rol. We hebben met elkaar een gedeelde verantwoordelijkheid. We willen u enige informatie meegeven over de rollen van de betrokken partijen en de vervolgstappen die het college zal zetten.

De kermis vindt plaatst op verschillende locaties en bestaat uit verschillende onderdelen die elkaar kunnen versterken of elkaar kunnen beconcurreren.

Op hoofdlijnen ziet dat er als volgt uit.

Onderdeel / Rol	Draaikermis	Horeca-kermis	Feesttenten
Initiatiefnemer / verantwoordelijke	Gemeente	Gezamenlijke horeca	Tenthouders
Veiligheid in / rondom de accommodatie en/of op het terras	Exploitanten attracties	Gezamenlijke horeca	Tenthouders
Veiligheid in de openbare ruimte	Gemeente	Gemeente	Gemeente
Verkeersmaatregelen	Gemeente	Gemeente	Tenthouders
Regels en kaders m.b.t. veiligheid of vergunningverlening	Gemeente/hulpdiensten	Gemeente/hulpdiensten	Gemeente/hulpdiensten
Communicatie naar partners en inwoners	Gemeente	Gezamenlijke horeca	Tenthouders

Het overzicht laat zien dat vier partijen gezamenlijk de vorm en invulling van de kermis bepalen:

• De gemeente ten aanzien van de draaikermis (in samenwerking met de kermisexploitanten), de beleidsregels en vergunningverlening;


• De gezamenlijke horeca t.a.v. de horeca-kermis op en rondom de dijk;


• De tenthouders ten aanzien van de feesttenten;


• Uiteindelijk bepalen de mensen zelf waar zij heen gaan, waar zij hun kermis willen vieren.

Vervolgstappen

De aanbevelingen van Berenschot raken vele aspecten van de kermis en verdienen allemaal aandacht. Het college is zich terdege bewust van de kritische aanbevelingen over de eigen organisatie, volledigheid van draaiboeken, taakomschrijvingen, communicatie en tijdige voorbereiding. Het college pakt de handschoen op en neemt de in het rapport genoemde aanbevelingen over, waardoor er een stevige professionele basis ontstaat zoals een dergelijk groot evenement nodig heeft. Dan hebben we nog te maken met een ander aspect. De beleving, het kermisgevoel.

Kermisgevoel

De discussie over het kermisgevoel en over de vorm van de kermis gaat niet zozeer over de locatie en invulling van de draaikermis. Die is al jaren weinig veranderd en zal waarschijnlijk ook komende jaren grotendeels gelijk blijven. Het veranderende kermisgevoel wordt met name veroorzaakt door veranderingen in de horeca-kermis en (de locatie van) de feesttenten. Dat betekent dat de gezamenlijke horeca-ondernemers (als initiatiefnemers) in afstemming met inwoners en gemeente moeten gaan bepalen hoe zij de horecakermis de komende jaren vorm willen geven. Dit met een balans tussen kermisgevoel, bezoekersstromen en met een aanvaardbaar veiligheidsrisico.

Oproep

Het college heeft daarom de gezamenlijke horeca en de tenthouders opgeroepen om, parallel met het opstellen van de visie, in onderling overleg te bepalen:

• wie met elkaar het gesprek gaan voeren over de toekomst van de horeca-kermis en feesttenten;


• hoe zij de inwoners willen betrekken bij de organisatie van de activiteiten.

Het college heeft hen meegegeven dat we daarna graag bereid zijn om dit gesprek te ondersteunen met een onafhankelijke, externe gespreksleider. Het college spreekt hierbij de verwachting uit dat de horeca en tenthouders in gezamenlijk overleg bepalen wie bereid zijn dit gesprek te voeren.

Voorbereidingen 2023

De gemeente heeft de voorbereidingen van de draaikermis 2023 al opgestart en kijkt indien gewenst of het gesprek met de horeca leidt tot aanpassingen.

Tot slot

Indien uw Raad behoefte heeft aan een nadere toelichting van Berenschot op het rapport, dan kan dat worden georganiseerd. De geïnterviewden zijn geïnformeerd dat het rapport openbaar te vinden is.