Gemeente Edam-Volendam verhoogt subsidiepot: oproep aan eigenaren gebruik te maken subsidieregeling monumenten

De gemeente Edam-Volendam merkt dat er weinig gebruik wordt gemaakt van de subsidieregeling voor de instandhouding van gemeentelijke monumentale panden. “Zonde!”, vindt Marc Steur, gemeentelijk beleidsmedewerker Ruimtelijke Kwaliteit, en wil daarom de subsidieregeling opnieuw onder de aandacht brengen. Foto: Marianne Jonkman: Eén van de woningen op de Sliekerlijst is onlangs opgeknapt.

Wanneer er onderhoud of herstel aan een monumentaal pand nodig is kan de eigenaar gebruik maken van een subsidieregeling. Marc Steur behandelt als beleidsmedewerker alle aanvragen en ziet dat er te weinig gebruik van wordt gemaakt en wil daar verandering in brengen. Na een enquête in 2020 werd het onderwerp weer op de kaart gezet en is het aantal aanvragen iets gestegen. Deze trend wil Marc graag doorzetten. Als stimulans heeft de gemeente de subsidiepot verhoogd van € 18.000,- naar € 50.000,- per jaar zodat er ruimte is voor meer aanvragen.

212 objecten in aanmerking voor subsidieregeling

In 1995 is er een subsidieregeling vastgesteld in het toen zogeheten Sliekerfonds. Er werd een lijst opgesteld van 66 beeldbepalende objecten en 11 rijksmonumenten in Edam die gebruik konden maken van subsidie voor het behoud en herstel aan voor- en achtergevels en daken. In 2013 werd er een nieuwe subsidieregeling vastgesteld die na de fusie tussen de gemeente Edam-Volendam en gemeente Zeevang in 2016 is herzien. Op dit moment komen er 212 panden in aanmerking voor subsidie, inclusief de Sliekerpanden.

Sliekerfonds

Het voormalige Sliekerfonds is ooit ontstaan uit het nalatenschap van Dirk van Slieker en bedroeg in 1995 rond de 366.000,- gulden. De gemeente besloot om het bedrag te behouden en de opgebouwde rente te gebruiken als subsidie en dit wordt tot op de dag van vandaag nog steeds gedaan. Het verkrijgen van subsidie uit deze voorziening is nog steeds voorbehouden aan de Sliekerpanden. Het jaarlijkse bedrag van € 50.000,- is bestemd voor alle gemeentelijke monumenten.

Hoe werkt een aanvraag?

“De subsidie is bedoeld voor instandhoudingswerkzaamheden aan gemeentelijke monumenten en mag één keer per vijf jaar worden aangevraagd. Denk aan het herstel van gevels, voegwerk, kozijnen, goten en schilderwerk. Belangrijk is dat er niet begonnen mag worden met de werkzaamheden vóórdat de subsidieaanvraag is goedgekeurd”, legt Marc Steur uit. “Naast het invullen van het aanvraagformulier willen we weten om welke werkzaamheden het gaat en hoe die worden uitgevoerd, inclusief begroting. Als er een vergunning nodig is, dient die te worden bijgevoegd. Als alles is ingediend brengen we een bezoek op locatie. Daarna wordt aan de hand van de begroting het subsidiabele bedrag vastgesteld. Na het verlenen van de subsidie kan er gestart worden met de werkzaamheden die binnen één jaar moeten worden uitgevoerd.”

Maximaal € 5.000,- subsidie

“Als de werkzaamheden zijn uitgevoerd en door de eigenaar gereed zijn gemeld wordt er op locatie gecontroleerd of er daadwerkelijk is voldaan aan de beschikking, waarna de eigenaar de vaststelling ontvangt. Binnen 8 weken staat dan het geld op de rekening”, vertelt Marc verder. “Het bedrag dat wordt uitgekeerd is nooit meer dan 50% van de investering met een maximum van € 5.000,- .“ Op de website van de gemeente is alle informatie terug te lezen: www.edam-volendam.nl/monumentensubsidie. Marc weet dat er veel vragen bij komen kijken en dat een aanvraag vaak maatwerk is. “Mensen mogen daarom altijd contact met mij opnemen voor vragen en uitleg.”

Nieuwe voorgevel met subsidie

Hans den Broeder kocht 2 jaar geleden het pand aan de Voorhaven 67 en kwam erachter dat zijn karakteristieke voorgevel verrot was. Mede dankzij de subsidieregeling kon hij de gevel herstellen en ziet het pand er weer prachtig uit. “Het aanvragen van de subsidie vond ik ingewikkeld, maar ik ben goed begeleid door mijn architect en Marc Steur. De gevel vernieuwen was een omvangrijke klus en het ging om een flink bedrag”, blikt Hans terug. “Ik ben erg blij met de subsidiebijdrage.”

Restauratie Bätz-orgel

De Lutherse kerk De Swaen aan de Voorhaven 135 is een Rijksmonument en staat op de Sliekerlijst waarbij ook het interieur staat beschreven. Hierdoor kon de kerk gebruik maken van subsidie bij de restauratie van het Bätz-orgel. “De subsidieaanvraag verliep niet heel soepel omdat er ook een omgevingsvergunning aangevraagd moest worden” vertelt organist Frans Koning. ”Het liep vertraging op en we konden gelukkig uitstel aanvragen. Maar het is allemaal gelukt en vorige week is de restauratie afgerond. Het orgel klinkt beter dan ooit tevoren.” Marc Steur concludeert: “Dit waren twee voorbeelden van aanvragen die onlangs zijn afgerond. Ik hoop dat meer eigenaren gebruik gaan maken van de subsidieregeling. Bij twijfel of vragen altijd contact met mij opnemen, want daar ben ik voor.”

Wie was Dirk van Slieker?

Dirk van Slieker werd naar verluidt op 14 oktober 1897 geboren in Edam. Zijn ouders waren Kermisreizigers, alleen niets wijst erop dat zij ook daadwerkelijk in Edam hebben gewoond. Op enig moment in zijn leven is Dirk geëmigreerd naar Amerika en is daar op 79-jarige leeftijd overleden in Manitowoc Wisconsin.

“De gemeente ontving het bericht dat hij zijn nalatenschap aan Edam wilde schenken”, vertelt Marc Steur. “De gemeente had zo haar twijfels want wie geeft nou zijn hele vermogen aan een stad? Maar het bleek geen geintje, in zijn testament stond dat ‘het gehele residu van zijn nalatenschap uit te betalen aan de stad Edam en hij instrueerde de stadsbestuurders het bij uitsluiting te gebruiken voor de instandhouding van historische gebouwen gelegen in de stad Edam’.

Het Rijksarchief heeft nog onderzoek gedaan naar de relatie van Slieker met Edam, maar daar kwam niets uit.” Vooralsnog blijft het een mysterie waarom Dirk van Slieker Edam een warm hart heeft toegedragen. Maar zeker is dat mede dankzij Dirk Edam er prachtig bij ligt.