Het sorteren van de vangst, Volendam 1877 – George Clausen

Aan het einde van de negentiende eeuw stonden vrouwen langs de kades terwijl de Nederlandse botters een voor een terugkeerden naar de haven. Het sorteren van de rijkdommen van de natuur, een toonbeeld van opgewekte bedrijvigheid, was een taak die in deze vrome gemeenschappen vóór de zondagse kerkdiensten moest worden voltooid.

Net als de Engelse vissershavens lag Volendam in 1877, aan de Zuiderzee, grotendeels buiten de toeristische route en verdiende het geen vermelding in de allerlei gidsen voor Holland. Vrouwen gehurkt waren niet bijzonder pittoresk, en hun esthetische aantrekkingskracht in de toenmalige Londense kunstwereld was op zijn best marginaal. De opkomende kunstenaar die ze bestudeerde, was volgens een criticus 'diep gebeten' door een 'sombere Nederlandse manie'. In het geval van deze jonge kunstenaar ging het onderwerp zo diep dat men al dacht dat George Clausen een Nederlander was en toen hij de Hoogmis opdroeg in een Vissersdorp aan de Zuiderzee.

Clausen was in feite een geboren Londenaar van vierentwintig jaar, wiens vader uit Denemarken kwam, terwijl zijn moeder uit Aberdeen kwam. Toch suggereerde de succesvolle verkoop van Hoogmis... aan de Koninklijke Academie in 1876 dat hij in de daaropvolgende jaren terugkeerde naar de Volendamse Haven - waar hij verbleef in de herberg van de gelijknamige Leendert Spaander, die uiteindelijk populair zou worden bij kunstenaars. Hoeden, klompen, volumineuze broeken en andere aspecten van kleding, die als pittoresk werden beschouwd, waren uniek voor elk dorp. Zo kenmerkte de Volendamse damesmuts zich door gesteven 'hoorntjes' of 'oren', zoals in dit werk, en verschilde van die in andere vissersdorpen. Het is nooit in het openbaar verwijderd. Uit deze aantekeningen is ‘Sorting the Catch’, Volendam afgeleid - een scène waarin een oudere visser een nieuwe mand met vis aflevert aan wachtende vrouwen en kinderen, terwijl een jonge moeder, baby in de armen, de compositie aan de linkerkant omkadert, langskomt. Verenigd door de inval van het zonlicht, wordt elk figuur in detail bestudeerd.  Terwijl de wolken zich aan de horizon samenpakken, zullen er later meer vaartuigen arriveren, beladen met de oogst van de zee. In deze formidabele fries van werkende vrouwen plaatst een jonge schilder zichzelf in het centrum van de meest vooruitstrevende schilderkunst van de late jaren 1870 in Groot-Brittannië. Het werk staat nu te koop op: https://www.bonhams.com/auction/28103/lot/64/sir-george-clausen-ra-rws-british-1852-1944-sorting-the-catch-volendam/