Te weinig stroom voor stekkerauto: overgang van benzine naar elektrisch loopt vertraging op
De overgang van benzine- en dieselauto’s naar elektrisch vervoer dreigt forse vertraging op te lopen, door een tekort aan elektriciteit. In Overijssel en Gelderland kan het plaatsen van een openbare laadpaal nu al weken tot maanden langer duren, omdat het stroomnet de extra vraag niet aankan.
In heel Nederland moeten er in de komende zeven jaar bijna 400.000 openbare stopcontacten voor stekkerauto’s bij, is de inschatting van duurzaamheid-adviesbureau Over Morgen. Alleen met die aantallen is het reëel om de beleidsdoelen voor elektrische auto's te halen: geen ‘fossiele’ auto’s meer op de weg in 2050. Al in 2030 moeten alle nieuw verkochte auto’s een stekker hebben, staat in het Klimaatakkoord.
Europees kampioen
Op dit moment is ons land nog Europees voorloper met het plaatsen van nieuwe laadpunten: in het eerste halfjaar groeide het aantal van 123.000 naar 138.000 (semi)publieke stopcontacten, blijkt uit cijfers van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur, een samenwerkingsverband van overheden, netbeheerders en bedrijven. Zij voorzien een explosieve groei van het aantal stekkerauto’s: tussen 2020 en 2025 komen er bijna 700.000 bij, in de vijf jaar daarop nog eens ruim een miljoen.
Het tempo waarin er nieuwe stopcontacten komen moet dus minstens hetzelfde blijven, en eigenlijk iets omhoog. Maar inmiddels lijken de grenzen van het stroomnet in zicht te komen en zijn die op sommige plekken al bereikt.
Vattenfall, een grote speler op de markt, is nu een jaar bezig met het aanleggen van laadpunten in Gelderland en Overijssel, en ziet dat de tijd die het kost van plannen tot in gebruik nemen her en der toeneemt, met enkele weken tot maanden. Een van de redenen, aldus een woordvoerder: „Omdat het net eerst verzwaard moet worden voordat een laadpaal geplaatst kan worden.” Hij voorziet voor de toekomst: „Op sommige plekken gaat dat niet op tijd lukken.”
‘Speerpunt’
Over Morgen en autobrancheclub Bovag vragen zich ook al hardop af of het snel genoeg blijft gaan. Die laatste bombardeert het klaarmaken van het stroomnet voor elektrisch rijden zelfs tot ‘speerpunt’ bij de komende verkiezingen. Dat piept en kraakt nu al onder de groeiende stroombehoefte, niet alleen door auto’s maar bijvoorbeeld ook door warmtepompen die thuis cv-ketels moeten vervangen.
Tekst gaat verder onder de kaart.
ElaadNL, het kenniscentrum van de netbeheerders over elektrisch rijden, onderzoekt hoe auto’s elkaar kunnen opladen, zodat ze het stroomnet niet belasten. Want overbelasting ligt, zowel tussen nu en 2030 als daarna, wel degelijk op de loer, blijkt uit een recent rapport van datzelfde ElaadNL. En projecten om knelpunten op te lossen lopen ‘soms maanden tot jaren vertraging op’.
Daarom moet opwaarderen van het stroomnet een ‘speerpunt’ worden in de partijprogramma’s voor de komende Kamerverkiezingen, zegt een woordvoerder van autobrancheclub Bovag. „We doen als Nederland iets goed, want we zijn koploper in Europa, maar het gaat nooit hard genoeg. Vooral bij het opladen van vrachtwagens dreigen problemen. Er moet een tandje bij.”
Vrachtverkeer
De huidige problemen betreffen alleen personenauto's, voor vrachtverkeer zijn de uitdagingen nog veel groter. Volgens het NAL-rapport heeft de logistieke sector in 2035 bijna drie keer zo veel elektriciteit nodig als nu het geval is, en kost het opladen van vrachtwagens en bestelbusjes tegen die tijd net zo veel stroom als een derde van alle Nederlandse huishoudens — bijna 3,5 miljoen gezinnen. Voor het opladen van een bestelauto of vrachtwagen is bovendien een dikkere stroomkabel nodig.
Er gebeurt een hoop om de problemen zo klein mogelijk te houden, benadrukken alle partijen. NAL-directeur Gerben Jan Gerbrandy ziet dat overheden en netbeheerders veel doen ‘om de capaciteit slimmer te benutten en uit te breiden’. Bovendien worden batterijen steeds beter, waardoor een auto minder vaak hoeft te worden opgeladen, of sneller weer rijklaar is.
En stekkerauto’s kunnen natuurlijk ook op andere dingen worden aangesloten dan een openbare laadpaal, zegt Hendriksen van Over Morgen. „Utrecht bijvoorbeeld zet in op snelladers. Maar we zien dat zeker de groep die nu gaat overstappen op elektrisch rijden het heel fijn vindt om een ‘tankstation voor de deur’ te hebben. Dus zeker de komende twee jaar worden spannend.”