In de media verscheen op 23 januari het bericht “Gedumpte lachgascilinders zijn gevaarlijk: ‘Kunnen leiden tot mini-ontploffingen in huisvuilovens’. Overigens zeggen de experts dat het geen mini-ontploffingen zijn, maar echte ontploffingen die vergelijkbaar zijn met zware explosieven.

Sinds het statiegeld op lachgascilinders is opgeheven, omdat de verkoop van lachgas op grond van de Opiumwet is verboden, liggen gebruikte lachgascilinders op straat en belanden ze in de afvalovens met alle gevolgen van dien.

D66 Purmerend heeft hierover de volgende vragen:

Is inzichtelijk te krijgen, of is inzichtelijk, hoeveel lachgascilinders HVC te verwerken heeft gekregen sinds het verbod op de verkoop van lachgas en of dit bij HVC problemen heeft veroorzaakt? Zo ja, om hoeveel cilinders gaat het en wat zijn de problemen die dit heeft veroorzaakt?

Het aantal aangeboden cilinders bij HVC bedraagt 4300 stuks op de afval brengstations van HVC in 2023. HVC heeft in 2023 844 explosies gehad in hun afvalverbrandingsinstallatie. In 221 gevallen zorgde dit in de verbrandingslijnen voor problemen. (publicatie HVC januari 2024)

Schade die door ontplofte lachgascilinders geleden wordt in de verbrandingsovens liep in de tientallen miljoenen het afgelopen jaar, volgens de NVRD, de branchevereniging van gemeentelijke afvalinzamelaars Heeft HVC schade geleden door lachgascilinders in de verbrandingsoven en over hoeveel schade hebben wij het dan?

De ovenschades schat HVC in op ca. 4,5M€. Extra kosten van preventieve maatregelen zoals; grootschalige voorsortering, de afvoer- en verwijderingskosten van de cilinders, beloningen voor het inleveren van lachgascilinders, technologische aanpassingen (zoals AI camera’s) inzet van personeel, inhuur van externe expertise, schat HVC in op ca. €1,5-2,0M in 2024.

Het Rijk erkent helaas niet dat er een causaal verband kan zijn tussen het lachgasverbod en de enorme toename van de wegwerpcilinders in het afval en de natuur. Naast aanzienlijke veiligheidsrisico’s voor de medewerkers in de afvalbranche, is dit ook nog eens een enorme kostenpost voor gemeenten. Een schatting is nu dat het gaat om € 50 miljoen op jaarbasis om alles te sorteren en op te ruimen. Hoeveel kosten heeft de gemeente Purmerend al extra moeten maken na de instelling van het verbod? In hoeverre heeft dit gevolgen voor de afvalstoffenheffing? Hoe kunnen we voorkomen dat dit (verdere) gevolgen gaat hebben voor de afvalstoffenheffing? Is duidelijk hoeveel lachgascilinders er al in de openbare ruimte in de gemeente Purmerend zijn gevonden sinds het verbod? Zo nee, bent u bereid dit te gaan bijhouden?

Totaal zijn er 3 auto’s aangepast voor het vervoer van gevonden lachgascilinders ad. € 1000 per auto en staat er een extra gasflessenopslag op de milieustraat van € 5500. Deze kosten hebben nauwelijks invloed op de afvalstoffenheffing. Het aantal gevonden/gebrachte lachgascilinders wordt niet bijgehouden. Het totaal aan gevonden en gebrachte lachgascilinders zal bijgehouden gaan worden op de milieustraat.

In hoeverre lopen we als gemeente het risico dat ons restafval door de aanwezigheid van lachgascilinders niet meer door HVC wordt verwerkt? Indien dat risico bestaat, worden dan maatregelen genomen om de cilinders uit het restafval te halen en te voorkomen dat de verwerking stagneert? En brengen we in beeld waar de cilinders vandaan komen om zo gericht maatregelen te treffen?

HVC heeft niet de intentie om het afval te gaan weigeren. HVC zet in op grootschalige voorsortering om de cilinders voor het verbrandingsproces uit het afval te verwijderen. Gemeente Purmerend brengt niet in beeld waar cilinders in het afval vandaan komen.

De branchevereniging NVRD is over bovenstaande problemen in gesprek met de VNG. Kan de gemeente Purmerend hierover, eventueel samen met andere gemeenten, bij de VNG aangeven waar wij tegenaan lopen en daarmee de gesprekken van de VNG met het Rijk ondersteunen?

Gemeente Purmerend is zowel lid van NVRD als VNG en daarnaast vertegenwoordigt HVC ons tevens in deze casuïstiek.

In de gemeente Purmerend zijn we gezegend met een groot aantal vrijwillige zwerfafvalrapers. Als zij deze cilinders vinden en willen opruimen is dit officieel nog strafbaar ook (wegens bezit). Is er in de gemeente een punt waar zwerfafvalrapers deze cilinders ongestraft kunnen inleveren? Bijvoorbeeld bij de milieustraat? Zo nee, bent u bereid zo’n inzamelpunt te faciliteren?

Vrijwilligers kunnen deze bij de milieustraat inleveren. Tevens kunnen vrijwilligers een MOR melding maken waarna onze eigen dienst lachgascilinders ophaalt zodat vrijwilligers geen risico lopen.

Kunnen wij bijvoorbeeld de milieustraat vragen om lachgascilinders aan de poort te accepteren en onze inwoners informeren over de risico’s van lachgascilinders in het restafval en te instrueren de cilinders bij de milieustraat aan te bieden?

Lachgascilinders worden reeds geaccepteerd bij de milieustraat.