Voortgang mogelijke steiger bruine vloot in Etersheim en afrit Noordeinde Volendam
Geachte leden van de gemeenteraad,
In de raadsinformatiebrief van 17 oktober 2023 hebben we u al eerder geïnformeerd over het project meekoppelkans steiger Etersheim. In deze brief wordt u geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot de steiger Etersheim. Daarnaast wordt u in deze zelfde brief geïnformeerd over de afrit Noordeinde.
Variantenstudie steiger Etersheim
Samen met ingenieursbureau Nebest is een variantenstudie opgesteld. Het huidige ontwerp met een kostenraming van € 770.000,- is met uitzondering van het dek volledig van staal en bestand tegen kruiend ijs. De varianten die zijn onderzocht zijn:
- een volledig houten steiger;
- een steiger gecombineerd met hout en staal;
- een drijvende steiger;
- een strekdam met stalen damwand en
- een versoberde steiger.
Bij de laatste variant zijn de meerpalen losgekoppeld van de steiger. Hierdoor wordt de steiger niet belast door zijwaartse kracht van de schepen zodat de constructie van de steiger minder zwaar wordt.
Het ontvangstplateau op het eind van de steiger en de leuning komen te vervallen. Dit resulteert in minder comfort voor de gebruiker maar gaat niet ten koste van de functionaliteit. De steiger is nog breed genoeg voor veilig gebruik. Bij de laatste variant kan ongeveer € 110.000,- op de aanleg worden bespaard zonder de functionaliteit te beperken en de bestandheid tegen kruiend ijs te laten vervallen.
Dat geldt ook voor de variant strekdam, echter is deze variant nog niet door HHNK getoetst op dijkveiligheid. De overige drie varianten zijn niet bestand tegen kruiend ijs. Bij alle varianten is het nog beschikbare budget onvoldoende om een steiger te realiseren.
Financiën
De raad heeft op 27 mei 2021 voor realisatie van vier meekoppelkansen in totaal 831K beschikbaar gesteld. Uitgangspunt was dat het tekort wordt aangevuld met 451K APRK-subsidie van de Provincie. In augustus 2022 is voor de kruising Warder 115K subsidie verstrekt. In de raadsvergadering van 25 mei 2023 is besloten om voor deze kruising, vanwege prijsstijgingen, 32K aanvullend krediet beschikbaar te stellen. Er is afgeweken van de eerder vastgestelde volgorde van prioritering (afrit-steiger-kruisingkitesurflocatie) zodat de kruising met verkregen subsidie kan worden gerealiseerd.
In totaal is 176K besteed aan onder andere onderzoeken, ontwerpen, subsidie- en vergunningsaanvragen en interne uren voor onder andere begeleiding, overleg, participatie en projectmanagement. Het nog beschikbare budget inclusief verkregen subsidie is in totaal 770K.
Uitgaande van realisatie van een versoberde steiger en een afrit op basis van een schetsontwerp is er in totaal afgerond 1.377K benodigd. Het tekort is 607K. in onderstaande tabel zijn de bedragen per meekoppelkans gespecificeerd.
| meekoppelkans | geraamde kosten 2021 | vastgesteld krediet 2021 met aanvulling kruising in 2023 | benodigde subsidie | verkregen subsidie | geraamde kosten 2023 | uitgegeven | tekort |
| afrit Noordeinde | 460K | 334K | 126K | 560K | 47K | 273K | |
| steiger Etersheim | 573K | 319K | 254K | 570K | 92K | 343K | |
| kruising Warder | 232K | 161K | 103K | 115K | 230K | 37K | -9K |
| kitesurf Edam-Zuid | 17K | 17K | 17K | ||||
| Totaal | 1.282K | 831K | 451K | 115K | 1.377K | 176K | 607K |
Stand van zaken subsidie Provincie
In het kader van het Ambitieprogramma Ruimtelijke Kwaliteit (APRK) van de provincie Noord-Holland is de steiger Etersheim opgevoerd als meekoppelkans. Het APRK bestaat uit natuurprojecten, meekoppelkansen met de dijkversterking en een subsidieprogramma voor meekoppelkansen van de samenwerkende partijen.
Voor het laatste is een subsidieprogramma opengesteld om een bijdrage te kunnen leveren aan de meekoppelkansen van de regionale partijen. In deze subsidieronde is onder andere een bijdrage van 50% toegekend voor de kruising bij Warder. De steiger Etersheim paste op dat moment nog niet binnen de subsidievoorwaarden en kon niet mee in deze eerste subsidieronde. De verwachting was dat er nog een tweede subsidieronde zou komen, waar de steiger Etersheim wel opgevoerd zou kunnen worden.
In het bestuurlijk overleg APRK in het voorjaar van 2023 is door de Gedeputeerde gemeld dat er voorlopig nog geen tweede tranche werd opengesteld. Dit omdat de risico’s van stijgende kosten van de reeds gestarte natuurprojecten en meekoppelkansen afgedekt moeten worden. Hierdoor zijn de regionale partijen in onzekerheid geraakt over hun projecten en de mogelijke financiering vanuit het APRK.
Op 26 januari jongstleden heeft bestuurlijk overleg plaatsgevonden met de nieuwe Gedeputeerde en wethouders Bootsman-Tol en Schilder. Onze wethouders hebben het project steiger Etersheim bij de nieuwe Gedeputeerde onder de aandacht gebracht en kenbaar gemaakt dat de communicatie omtrent de onzekerheid over het openstellen van een tweede tranche APRK-subsidie beter had gekund. De Gedeputeerde had hier begrip voor en vond het goed om hierover met elkaar in gesprek te gaan.
Uitgelegd is dat de APRK-subsidie wordt betaald vanuit een doelreserve. Uit deze doelreserve worden ook de PAGW- natuurprojecten (Programmatische Aanpak Grote Wateren) en de meekoppelkansen waarin de Provincie (PNH) initiatiefnemer is betaald. Omdat er financiële risico’s zijn in lopende natuurprojecten en de meekoppelkansen, is door Gedeputeerde Staten besloten de beschikbare middelen uit de doelreserve nog even vast te houden totdat er duidelijkheid is of de risico’s ook daadwerkelijk kostenverhogend zijn. Er worden dus geen nieuwe projecten gestart voordat de lopende projecten gedekt zijn.
Dit betekent dat ruim een jaar na melding helaas nog steeds geen duidelijkheid is of door de Provincie een tweede tranche wordt opengesteld. Daarnaast is een eventueel besluit tot openstelling van een tweede tranche geen garantie dat er subsidie aan het project steiger Etersheim wordt toegekend. Dit hangt mede af van de hoeveelheid aanmeldingen en beschikbare financiële middelen. Tussen de wethouders en Gedeputeerde is afgesproken dat binnenkort door PNH een stuurgroep wordt georganiseerd met alle overige initiatiefnemers (gemeenten Amsterdam, Waterland, Koggenland Hoorn, RWS, HHNK en recreatieschap, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten). Tijdens dit overleg wordt de situatie aan betrokkenen meer inhoudelijk toegelicht.
Overige subsidiemogelijkheden
Waterrecreatie Kleine Voorzieningen en Diensten
De steiger komt niet aanmerking voor de subsidieregeling “Waterrecreatie Kleine Voorzieningen en Diensten”. De steiger is niet geschikt voor op- en afstappen met een kano of aan te meren met kleine pleziervaartuigen. Alleen de extra voorzieningen om dit mogelijk te maken komen in aanmerking voor deze subsidie.
Erfgoed Deal
Er heeft onlangs een kennismakingsgesprek met de Erfgoed Deal plaatsgevonden. Dit is een samenwerkingsverband tussen de rijksoverheid, gemeente, provincies, waterschappen en maatschappelijke organisaties. Dit programma ondersteunt aansprekende projecten waarin het behoud van gebruik van erfgoed samengaat met grote ruimtelijke opgaven van dit moment. Op basis van een intake wordt binnenkort beoordeeld of de steiger Etersheim in aanmerking komt voor een cofinanciering.
Stand van zaken afrit Noordeinde
Uit de verkeerstelling van afgelopen zomer is gebleken dat de verkeersbewegingen ten opzichte van de telling van 2010 met 20% zijn gereduceerd. Deze reductie had deels te maken met de tijdelijke sluiting van hotel Spaander. Voor een vergelijkbaar beeld met de telling van 2010 laten we de telling in augustus dit jaar nogmaals uitvoeren. Op basis van het uitvoeringsontwerp van de dijkversterking laten we een voorontwerp en een kostenraming maken.
Zowel de steiger als de afrit kunnen bij een besluit tot aanleg pas ná de dijkversterking worden aangelegd. Naar verwachting is de dijkversterking bij de steiger half 2025 en bij de afrit begin 2026 gereed. Zodra er duidelijkheid is over de subsidiemogelijkheden voor de steiger en de verkeerstellingen, het voorontwerp en raming van de afrit gereed zijn, kunnen we bepalen welke vervolgstappen moeten worden gezet.