In de afgelopen periode is samen met u een inventarisatie gemaakt van mogelijke locaties waar het nieuwe gemeentehuis zou kunnen komen. Ook is er gekeken naar mogelijke randvoorwaarden en kaders. De locaties zijn verder onderzocht en er is inzichtelijk gemaakt welke locaties zijn afgevallen en welke locaties het meest kansrijk zijn. U bent op 7 maart meegenomen hoe de afwegingen zijn gemaakt. Per raadsinformatiebrief van 15 maart jl. bent u vervolgens geïnformeerd dat het college besloten heeft om de locaties van de Monseigneur C. Veermanlaan, het Tase terrein en de locatie ten  zuiden van de derde ontsluitingsweg (nabij de Lange Weeren, niet bij de CAI-mast) verder te onderzoeken om een nieuw gemeentehuis te bouwen.

Waar de locaties Monseigneur C. Veermanlaan en het Tase terrein duidelijk aanwijsbare locaties zijn, is dat voor de locatie ten zuiden van de Derde ontsluitingsweg niet het geval. Het betreft een gebied van vele hectaren. Om een goede inschatting en doorrekening van deze locatie te kunnen maken in het eindrapport is het noodzakelijk dat binnen het zoekgebied een duidelijke locatie voor het nieuwe Gemeentehuis wordt vastgesteld. Middels deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de gekozen locatie.

De locatie die het college hiervoor het meest geschikt acht is een locatie gelegen in de nieuwe woonwijk Lange Weeren. De redenen hiervoor zijn als volgt.

Gekozen locatie

De locatie ten zuiden van de derde ontsluitingsweg is in zijn algemeenheid een locatie die volledig gelegen zal zijn in het Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL) van de provincie Noord-Holland. Binnen het BPL mag, u allen ongetwijfeld bekend, niet gebouwd worden. Dit ter bescherming van de bijzondere waarden die in dit gebied aanwezig zijn. Het nieuwe gemeentehuis realiseren buiten het plangebied van de Lange Weeren lijkt daarmee zeer onrealistisch.

Tevens moet in de afweging voor de locatie meegenomen worden dat deze goed bereikbaar is, zowel voor wandelaars, fietsers, automobilisten als openbaar vervoer. Met name dit laatste punt is een struikelblok binnen dit gebied. De enige openbaar vervoersverbinding die hier komt is namelijk gelegen in de Lange Weeren ter ontsluiting van de woonwijk. Bij de derde ontsluitingsweg komt geen nieuwe halte voor de bus en de bushalte aan de andere kant van het gebied is gelegen aan de Zeddeweg, nabij de rotonde. Alles wat daartussen ligt is niet ontsloten met het openbaar vervoer.

Ook de stedenbouwkundige betekenis van deze ontwikkeling is onderdeel van de afweging. Het gaat daarbij niet alleen om de fysieke inpasbaarheid (is een locatie groot genoeg?). De locaties die worden onderzocht, bieden wat dat betreft voldoende ruimte. Het gaat ook om hoe de grootte van de functie zich verhoudt tot het karakter van de omgeving. Is er bijvoorbeeld sprake van een groot gebouw in een kleinschalige omgeving of heeft de omgeving ook een grove stedenbouwkundige opzet? En het gaat ook om de relatie van deze in te passen functie met haar omgeving. Wat betekent de ontwikkeling van een gemeentehuis voor de omgeving waarin het wordt gerealiseerd en – omgekeerd – wat betekent de omgeving voor het gemeentehuis? Het effect (de spin-off) van een dergelijke belangrijke maatschappelijke functie op haar omgeving op een locatie tegen een centrumgebied aan is anders dan op een locatie in bijvoorbeeld een weiland.

De situering van een gemeentehuis in het plan voor De Lange Weeren is landschappelijk en stedenbouwkundig moeilijk te verenigen met de beoogde kwaliteiten van de nieuwe wijk. Landschappelijk zal een locatie in de flanken (het gebied direct omliggende van de Lange Weeren) van De Lange Weeren inbreuk doen op de continuïteit die we in het landschap rondom de wijk willen bereiken. Deze continuïteit hebben we beschreven in de structuurvisie 2009 en het gebied wordt in de omgevingsvisie 2023 aangeduid als een plek waar we een doorlopende groenstructuur willen realiseren als uitbreiding van de hoofdgroenstructuur van de gemeente. Niet alleen de massa van het gebouw maar ook de benodigde omliggende terreininrichting met wegen en parkeren zullen door hun ruimtebeslag en materialisering de landschappelijke kwaliteiten het gebied aantasten en niet te verenigen zijn met het klimaatrobuuste functie van het gebied.

Voor de stedenbouwkundige en landschappelijke inpassing van woningbouw in De Lange Weeren, is daarnaast een uitgebreid proces met de provincie en de ARO doorlopen. De Lange Weeren betreft de afronding van Volendam. Door woningbouw op deze plek te realiseren, creëer je een nieuwe dorpsrand die integreert met het landschap. Dit is ook altijd in het gesprek met de provincie en ARO als zodanig benoemd. In de flanken een gemeentehuis situeren doorbreekt het proces en de goedkeuring die reeds van de provincie en ARO zijn verkregen, met alle gevolgen van dien.

Een integratie van het programma binnen het bebouwde gebied van de wijk ligt in dat opzicht dan ook het meest voor de hand en is tevens de meest realistische optie. Het kiezen van een locatie binnen het plangebied De Lange Weeren betekent wel dat dit effect kan hebben op de ontwikkeling van dit gebied. De voors en tegens hiervan zullen, evenals die voor de andere locaties, in het eindrapport met u worden gedeeld.

Participatie

Zoals door u gevraagd wordt een participatiemoment ingepland met de eventuele gebruikers, omwonenden en andere stakeholders van de genoemde locaties. Tijdens dit moment wordt ook inzicht gegeven in het nut en noodzaak van een nieuw gemeentehuis, zoals dat ook is gedaan tijdens de themasessie met de raad op 8 februari 2024.

Planning

De komende periode worden de drie locaties verder financieel onderzocht. Ook worden de kansen en risico’s in beeld gebracht en wordt er kwalitatief en financieel een vergelijk gemaakt met het in stand houden van de huidige locaties.

Deze derde locatie had wat meer uitwerking nodig zoals hierboven omschreven. Dit hebben wij getracht zo zorgvuldig mogelijk te doen. Ook het laatste deel van het traject om te komen tot een locatiekeuze voor een nieuw gemeentehuis willen wij met alle zorgvuldigheid doorlopen. Dat betekent dat het college naar verwachting net voor het zomerreces over de stukken besluit, zodat u deze in de raad van september kunt agenderen.

Met vriendelijke groet,
Het college van burgemeester en wethouders van Edam-Volendam