Hiermee informeren wij u nader over de wegenoverdracht van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Ook worden in deze brief de gestelde vragen zo volledig mogelijk beantwoord.

Proces

Vanaf 2017 is na het ondertekenen van de intentieovereenkomst tussen de Waterlandse gemeenten en het HHNK een ambtelijke werkgroep opgestart die bestaat uit vertegenwoordigers van de gemeenten Edam-Volendam, Purmerend, Waterland, Landsmeer, Wormerland en HHNK. De Waterlandse gemeenten zijn de laatste gemeenten waar de overdracht plaats vindt.

Vanuit de ervaringen van andere gemeenten is door de werkgroep een uitgangspuntennotitie opgesteld. Deze is in 2023 vastgesteld en daarmee zijn de uitgangspunten voor overdracht zeker gesteld (zie bijlage 2). U heeft hierover op 28 maart 2023 een raadsinformatiebrief ontvangen (zie bijlage 1). Hierin is het proces uitvoerig toegelicht.

Risicoanalyse

Er is een risicoanalyse opgesteld aan de hand van de onderkende risico’s en toegepaste beheermaatregelen. Deze is als bijlage 5 toegevoegd. De conclusie is dat er risico’s zijn, maar dat deze door de vastgelegde afspraken en uitgevoerde onderzoeken grotendeels zijn afgedekt.

Garantie

Op de dit jaar uitgevoerde werkzaamheden zit garantie van de aannemer. Met HHNK is ten aanzien van de overdracht een nazorgfase van 3 jaar afgesproken. Tijdens die periode houdt HHNK medewerkers in dienst die de gemeente kunnen helpen met vragen en/of opmerkingen.

Businesscase

De kosten voor beheer en onderhoud zoals die zijn weergegeven in de businesscase komen uit het programma Impact. De onderliggende cijfers worden ieder half jaar gecorrigeerd op basis van de laatste wijzigingen in kostprijzen. In dit programma zijn standaardprijzen opgenomen voor bijna alle assets met uitzondering van kunstwerken. De prijzen worden opgebouwd uit uurtarieven voor verschillende soorten medewerkers, kosten van het gebruikte materieel, de inzet van het materiaal en stortkosten voor het afvoeren van gebruikte materialen.

Verschil kwaliteitsniveau B en C

Het voorstel in de businesscase is op basis van kwaliteitsniveau C (zie bijlage 3), wat overeenkomt met het huidige onderhoudsniveau. Het betreft hier overwegend wegen buiten de bebouwde kom. Op verzoek is ook de businesscase uitgerekend kwaliteitsniveau B (zie bijlage 4). De jaarlijkse kosten voor de komende jaren zijn dan fors hoger en worden ingeschat op € 2.356.548,- in plaats van € 1.613.217,- voor kwaliteitsniveau C.

De reden van deze forse hogere kosten voor de komende jaren ligt in het feit dat we de wegen op kwaliteitsniveau B moeten brengen. Voor een groot aantal wegen betekent dit dat we niet alleen de toplaag moeten vervangen, maar ook de onderliggende asfaltlagen en in sommige gevallen zelfs de fundering. Een tweede manier om kwaliteitsniveau B te krijgen kan gerealiseerd worden door elke 3 á 4 jaar de toplaag te vervangen. Ook dit vergt een veel hogere investering dan waar nu in de businesscase vanuit is gegaan.

Onderhoudsplan wegen

Op 12 oktober 2023 heeft uw raad het onderhoudsplan wegen behandeld. In dit onderhoudsplan staat het volgende aangegeven: Het Agrarisch Landschap is overigens in onze gemeente net zo belangrijk. Dit mooie gebied kenmerkt zich door veel ruimte, in verhouding meer areaal en een lagere verkeersintensiteit (bewoners en bezoekers). Met het straks continueren van het door Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier gehanteerde onderhoudsniveau dat overeenkomt met niveau C blijft eveneens bijgedragen worden aan een prettige openbare ruimte.

Kwaliteitsniveaus in onderhoudsplan wegen

Bij deze behandeling zijn toen vragen gesteld voor een verduidelijking over het kwaliteitsniveau van de wegen die overgedragen worden door het HHNK. Middels een raadsinformatiebrief van 9 november 2023 is hier destijds een toelichting op gegeven (zie bijlage 6). In deze brief wordt aangegeven dat de wegen binnen de bebouwde kom van de dorpen in de voormalige gemeente Zeevang op kwaliteitsniveau B worden onderhouden en dat het onderhouden op kwaliteitsniveau C alleen om de wegen buiten de bebouwde kom gaat.

Organisatie

Uitgangspunt voor de overdracht is dat de bestaande contracten voor werkzaamheden zoveel mogelijk worden overgenomen. Het aannemen van extra personeel is niet nodig. Eventuele wijzigingen hierin op een later moment hebben geen gevolgen voor de businesscase.

Belasting

De gemeente kan alleen kosten heffen via de OZB, andere mogelijkheden zijn er wettelijk niet. Het streven is om dit voor de inwoners budget neutraal te doen. Daar de gemeente alleen kan heffen via de WOZ-waarde kunnen er kleine verschillen zijn.

Communicatie

Zowel bij de overdracht als bij de aankondigingen voor gemeentelijke belasting zal extra zorg worden besteed aan het correct en volledig communiceren over de gevolgen voor onze inwoners.

Conclusie

Met het voorstel om de wegen die we van het HHNK overnemen op kwaliteitsniveau C te onderhouden is een zo verantwoord mogelijke afweging gemaakt tussen veiligheid, comfort, beeldkwaliteit en financiën.

Bijlage 6 Brief aan gemeenteraad inzake onderhoudsniveau wegen in beleidsplan wegen (9-11-2023)
Bijlage 5 Risicodossier wegenoverdracht HHNK
Bijlage 4 Business case EV definitief 27-6-2024 niveau B
Bijlage 3 Business case EV definitief 27-6-2024 niveau C
Bijlage 2 Uitgangspunten overdracht wegen Waterlandse gemeenten en HHNK (28 februari 2023)
Bijlage 1 RIB Stand van zaken wegenoverdracht HHNK (28-3-2023)