Zo’n 45 vrijwilligers van de drie musea in onze gemeente – Volendams Museum, Edams Museum en ’t Schooltje van Dik Trom – kwamen bij elkaar op hun ‘Museumtour’. Om kennis te nemen van elkaars aanbod en om met elkaar een gezellige ochtend te hebben. “We willen meer doorverwijzen naar elkaar. Dan moet je het zelf gezien hebben.” Foto Yvonne Jonkman: 45 vrijwilligers van diverse lokale musea bijeen bij de Breek.

De aftrap was voor Stichting Etersheimerbraak waar ’t Schooltje van Dik Trom, maar ook de museummolen, het archeologisch minimuseum De Waterwolf en bezoekerscentrum/poldercafé De Breek onder vallen. “Ja, we zijn wat dat betreft niet een typisch museum. Het gaat bij ons meer om een totaalbeleving van het gebiedje met verhalen op verschillende locaties”, aldus secretaris Hilda Raasing in haar welkomstwoord.

Natuurlijk was er eerst koffie met de overbekende appeltaart van Samantha en Roel, de exploitanten van De Breek. “Die blijft verrukkuluk”, aldus José Zuidhof, voorzitter van het Volendams Museum. “Ik kom hier vaker op de fiets met mijn man. Ik hou van deze rustige plek: overal weides, slootjes en dijken; zo puur Hollands. En dat zo vlakbij. Jammer dat nu de dijk afgesloten is, maar via Oosthuizen kom je er ook.”

Vervolgens kon op basis van korte introducties van de verschillende locaties, gekozen worden voor een specifiek verhaal. “Jullie kunnen in tijd op een paar locaties komen, dus dat komt goed”, aldus een van de gidsen van Etersheimerbraak.

De bel voor ’t Schooltje

De mensen voor ’t Schooltje konden met de auto of op de eigen fiets. Hilda Raasing: “Lopen vraagt een kwartiertje. Dat neemt nu even te veel tijd al is het een absolute aanrader. Met de app Belevingsroute Etersheim op je telefoon loop je een interessante en mooie route door dit gebiedje. Te beginnen bij ’t Schooltje of bij De Breek. Dan krijg je alle informatie over het verleden, mét beelden in 3D. Bij Dik Trom stap je in de kaft van een boek en maak je een foto die je kunt delen en bij de molen zie je het binnenwerk draaien. Bij De Waterwolf zie je een dijkdoorbraak en kom je onder water te staan. Het is daar tenslotte 6.60 onder NAP. Erg leuk, ook met kinderen. Nu opschieten, want de schooljuffen luiden zo de bel voor ’t Schooltje en dan moet je wel in de klas zitten, anders krijg je straf.” Herkenbaar gelach van de vele aanwezigen die zich dat als de dag van gisteren herinnerden.

Vondsten in De Waterwolf

Julie Hengeveld, conservator van het Edams Museum en wonend in Warder is extra geïnteresseerd in ’t archeologisch minimuseum. “Onlangs waren de landelijke Archeologiedagen. In De Breek was een interessante lezing over het verdronken dorp Etersheim en konden mensen opgegraven vondsten laten beoordelen door ervaren archeologen. Door de dijkversterking komt er veel naar boven. Ontzettend interessant. Mooie, recente vondsten zijn nu te zien in het minimuseum. Uniek dat dit hier staat.”

Wijzer worden

Bij de museummolen raakt gids en bestuurslid Dorus Luyckx niet uitgepraat over de landelijke plek waar de Etersheimerpoldermolen staat. “ Vrijwilligster Edams Museum Edith Riemersma: “Ik word hier echt wijzer. Deze plek is geweldig voor deze poldermolen: altijd volop wind, want dat was zijn werk: het water uit of naar de Zeevangpolder ‘vijzelen’.” Dorus Luyckx vult aan: “Sinds 2005 is het, sinds de restauratie, een rijksmonument. De entree is gratis, al hebben we wel QR-codes hangen, want we zijn afhankelijk van donaties en subsidies. En deze prachtige locatie is erg onderhoudsgevoelig: altijd volop wind, zon of regen. Maar dat hoort bij deze pure plek.”

Slim treintje

Ook bij gids Carla Witte hangen de vrijwilligers aan haar lippen. Carla woont in Etersheim en is erg betrokken bij het gebied. Ze weet veel van de flora en fauna, de geschiedenis van het gebied en van de recente ontwikkelingen aan de dijk. “Bij mij komt het verhaal over de watersnood van 1916 weer naar boven. Ook in Edam en vooral in Volendam had men toen enorme wateroverlast. De kleiput hier – het laagste punt van Noord-Holland – ontstond door het vervoeren met een treintje naar de dijk. Slim, want daardoor brak ie hier niet door”, aldus Wolly Hoogland uit Volendam.

Vrijwilligers zijn visitekaartjes

De volgende uitwisseling is bij het Edams Museum. “De lat is wel direct hoog gelegd”, zegt voorzitter Marian Quak met een lach. “Maar het programma van 16 september hebben wij ook al bijna rond. Dit is een uitstekende en heel leuke manier om elkaar beter te leren kennen. We wisselen op bestuursniveau regelmatig uit, zoals over onze reactie op het gemeentelijk cultuurbeleid, waar veel zorg ligt, maar dit maakt de onderlinge samenwerking compleet. De vrijwilligers zijn tenslotte onze visitekaartjes. Niet alleen voor ons eigen museum, maar voor de hele gemeente.”

Een van de 45 enthousiaste vrijwilligers valt het gevoel samen: “Wat een heerlijke ochtend: uitstekend verzorgd, veel opgestoken en zeker de moeite waard om door te vertellen of nog eens voor terug te komen. Bedankt Etersheimerbraak!”