Doelstelling plan

Dit (uitvoerings)plan is opgesteld om te bereiken dat De Bolder:

• binnen een financieel gezond kader haar bedrijfsactiviteiten kan uitvoeren en blijven uitvoeren;
• in samenspraak met de gemeente en andere partners in het preventieve en sociaal culturele veld komt tot goede afspraken, waarbij sprake is van goed, realistisch verwachtingsmanagement;
• in staat is en blijft, middels een subsidierelatie met de gemeente Waterland, de volgende functies te vervullen:
  • aanbieder sociaal cultureel werk
  • beheerder pand De Bolder, ’t Spil 1 te Monnickendam
  • contractbeheerder vaste huurders dienstencentrum en kinderopvang
  • incidentele verhuur vrije ruimtes in De Bolder

Aanleiding

De gemeente Waterland heeft, geïnitieerd door:

• de in partijpolitieke programma’s en agenda’s opgenomen doelstellingen en richtlijnen om te komen tot herijking van de dorpshuizen en De Bolder
• het project om de herinrichting van het brede loket Sociaal Domein tot stand te brengen; en
• de totstandkoming van een tweede in de kern Monnickendam gevestigde multifunctionele locatie;

een proces in gang gezet waardoor De Bolder zich moet buigen over haar bedrijfsvoering, haar bestaansrecht en de wijze waarop financiering van de bovengenoemde functies plaatsvindt.

Het college heeft, in een aan de raad gezonden raadsinformatiedocument (RID 198-12 e.v.) een voorstel voor een aanbestedingsscenario voor het sociaal cultureel werk geformuleerd. Gezien de langdurige subsidierelatie met De Bolder is daarbij een afbouwperiode van 3 jaar aangegeven, waarna de aanbesteding zal plaatsvinden. De Bolder is van mening, een standpunt dat zij ook in een reactie op het genoemde RID aan de raad heeft gezonden, dat een, zo mogelijk verbeterde, bedrijfsvoering van De Bolder met instandhouding van de subsidierelatie een beter toekomstperspectief biedt.

Beperkende factoren

De opdracht van De Bolder om te komen tot een nieuw businessmodel wordt gestuurd door:

• de taakstellende opdracht van het rijk aan gemeenten waardoor de gemeente Waterland tot bezuinigingen moet komen die ook de subsidies, waaronder die van De Bolder, raken;
• de gedachte die bij een deel van de raadsleden leeft dat De Bolder haar activiteiten geheel of grotendeels met vrijwilligers zou moeten uitvoeren;
• de mening van de gemeente dat De Bolder te weinig outreachend aanbod sociaal cultureel werk heeft ontwikkeld waardoor dit aanbod onvoldoende spreiding naar de andere kernen (dan Monnickendam) kent.

Doordat De Bolder naast het sociaal cultureel werk ook andere functies (zie eerder) uitvoert waarbij uitvoering door vrijwilligers niet of minder voor de hand ligt, ontkomt De Bolder er niet aan om naast een groep vrijwilligers ook een team van medewerkers op de loonlijst te hebben. De werkzaamheden rond het ingehuisde dienstencentrum bijvoorbeeld, hebben een professioneel karakter; er is geen sprake van vrijblijvendheid ten aanzien het operationeel hebben en houden van deze preventie- en gezondheidsfunctie. Daarnaast moeten vrijwilligers aangestuurd worden. Ook dit element vraagt om een niet vrijblijvende inzet door het genoemde professionele team. Alles met vrijwilligers uitvoeren is om die reden(en) niet mogelijk. Dat neemt niet weg dat kan worden gekeken naar versobering en/of een efficiencyslag.

Eerste stappen

Het bestuur van De Bolder heeft het mission statement, de oorspronkelijk geformuleerde visie en de statuten op hun merites beoordeeld en een Toekomstvisie De Bolder-document opgesteld. Het onderhavige document is als het ware een Uitvoeringsprogramma dat uit het toekomstvisie- document voortvloeit, waarbij met name die activiteiten zijn benoemd die moeten bijdragen aan een versobering van de bedrijfsvoering, het maken van keuzes in aanbod, het aanpassen van het personeelsbeleid en -bestand op termijn en het maken van (samenwerkings)afspraken met partners op directe en indirectie functies van de bedrijfsvoering.

Het bestuur is van mening dat De Bolder:

• haar statuten, missie en visie in beginsel ongewijzigd kan laten;
• de inwoners van de gemeente integraal als haar doelgroep ziet, maar dat zij keuzes moet maken ten aanzien van aanbod en (sub)doelgroepen gegeven de (subsidie)middelen die de stichting ter beschikking worden gesteld en de inkomsten die worden gegenereerd;
• haar activiteiten zal uitvoeren zonder “ondernemers” signatuur zodat het BTW-0 tarief kan worden gehanteerd waardoor eigen bijdragen van inwoners en prijzen van consumpties e.d. betaalbaar blijven.
• haar activiteiten zal uitvoeren onder de huidige vergunning(en) en de huidige bestemming van het pand.

Het bestuur heeft de Rabobank bereid gevonden ondersteuning te bieden bij de ontwikkeling van een gewijzigd businessmodel vooropgesteld dat de besluitvoriming van de gemeenteraad van Waterland ten aanzien van de financiering voldoende garanties voor voortbestaan biedt.

Ingrepen voor verbetering

Onder verbetering wordt in dit verband verstaan:

• Ingrepen die leiden tot kostenreductie
• Ingrepen die leiden tot genereren van meer inkomsten
• Ingrepen die leiden tot meer en betere samenwerking met partners in het veld
• Ingrepen die leiden tot betere samenwerking met de gemeente

Om te komen tot een betere aansluiting bij het verwachtingspatroon van de gemeente zullen accenten worden gelegd op de volgende onderdelen van de bedrijfsvoering:

• personeel en vrijwilligers
• doelgroepen sociaal cultureel werk
• producten- en dienstenaanbod inclusief incidentele verhuur ruimte
• samenwerkingsvoordelen
• werkwijzen
• communicatie
• servicekosten/energiebesparing

Personeel en vrijwilligers

De Bolder stelt een meerjarige personeelsplanning op. Daarbij wordt ingezet op natuurlijk verloop (w.o. pensionering) en de zorgvuldige bepaling of en zo ja in welke mate tot vervanging moet worden overgegaan. Daarbij zal nadrukkelijk met de gemeente worden overlegd in hoeverre op dat moment een eventuele vervanging nog onder de te subsidiëren kosten valt. Wij trekken op met het dorpshuis Wervershoof (Best practice); dit dorpshuis heeft een vergelijkbare situatie en doorontwikkeling doorgemaakt als waarvoor De Bolder zich gesteld ziet. In Wervershoof is het gekozen nieuwe model werkbaar gebleken.

Wij zetten in op het enthousiasmeren van jongeren voor het vrijwilligerschap in De Bolder. Om zo het vrijwilligerskorps te versterken en te verjongen. Wij versterken ons vrijwilligerskorps zowel kwalitatief als kwantitatief; waarmee een steviger basis wordt gelegd voor ondersteuning (of vervanging) van de medewerkers van het professionele team.

Doelgroepen sociaal cultureel werk

In principe “bedient” De Bolder alle inwoners van de gemeente van 0 tot 100+. In de praktijk is dat natuurlijk niet zo eenvoudig. Met een bepaald aantal mensen en middelen ter beschikking zullen er keuzes gemaakt moeten worden. Uitgangspunt blijft: we bedienen iedereen. Maar dat bedienen kan bestaan uit:

• we bieden zelf onze producten aan
• we bieden onderdak aan organisaties die bepaalde producten en diensten aanbieden
• we doen aan vraagverheldering en verwijzen vervolgens door naar een organisatie binnen onze muren of, in de nabije omgeving, daarbuiten
• we maken de gemeente of andere organisaties opmerkzaam op een vraag naar aanbod dat nog niet bestaat en proberen een vervangend aanbod te (laten) bieden

Uitgangspunt is dat de meeste personele uren zullen worden ingezet op het aanbod in de eerste bullet en op de andere functies die bij De Bolder zijn belegd (verhuur, contractbeheer dienstencentrum, onderhoud en runnen pand).

We gaan met Con Brio in gesprek over het soort producten en diensten dat in De Bolder en in het Con Brio gebouw kan worden geboden; De Bolder zit meer aan de gezondheids-/preventiekant; wellicht dat het meer culturele in het andere gebouw plaats kan vinden. Hierbij zal in ieder geval het uitgangspunt zijn dat eventuele keuzes moeten leiden tot “elkaar niet in de weg zitten maar juist versterken”. Dit onderdeel is onder voorbehoud in het alternatieve plan opgenomen omdat nog niet met Con Brio is gesproken en deze ideeën ook nog niet op andere wijze met hen zijn gedeeld.

De activiteiten voor jongeren gaan (grotendeels) naar het jongerenwerk of zijn daar al naar overgeheveld. Bijkomend voordeel is dat de jongerenwerkers ook in de andere kernen komen, zodat aan de voorwaarde voor outreachend werken kan worden voldaan. In Monnickendam blijven de jongerenwerkers hun werk vanuit De Bolder doen.

De activiteiten voor kinderen zullen worden gescreend op de mogelijkheid om te worden ondergebracht bij anderen (Kinderopvang/BSO wellicht) indien en voorzover dat niet ten koste gaat van het uitgangspunt dat het aanbod voor inwoners beschikbaar moet zijn en blijven. Onderbrengen bij derden die al in andere kernen gevestigd zijn of daar een satelietlocatie hebben, verdient dan de voorkeur, mede met het oog op outreachend werken. Ten aanzien van organisaties als de kinderopvang geldt dan nog het bijkomend voordeel dat budgettair verlichting voor de gemeente ontstaat als het aanbod valt onder kinderopvangtoeslagregelingen van het rijk.

Het bestaande aanbod van De Bolder wordt gescreend waarbij de volgende vragen worden gesteld.

• Is er voldoende vraag naar?
• Is het verantwoord vanuit het oogpunt kosten/opbrengsten?
• Is het mogelijk om een eigen bijdrage te vragen?
• Kunnen we het door vrijwilligers laten “draaien”?
• Is er vergelijkbaar aanbod waar we naar kunnen verwijzen? Op basis hiervan saneren we ons producten- en dienstenaanbod.

 Aanbod in andere kernen:  we stemmen af met dorpshuizen of er behoefte is aan de uitvoering van sociaal cultureel werk door De Bolder of aan kennisuitwisseling over bestaand en nieuw te ontwikkelen aanbod. We inventariseren of het nodig is om de samenwerking met partners in het veld te verbeteren/verstevigen. Daarvoor gebruiken we bestaande overlegplatformen (overlegrondes met preventiepartners, directeurenoverleg dorpshuizen; overleg met scholen in en rond de gemeente, overleg met ouderenorganisaties in de kernen).

Contractenbeheer en incidentele verhuur krijgen extra aandacht. Er wordt ingezet op het vergroten van de inkomsten van incidentele verhuur.

Bij alle activiteiten wordt daarbij gekeken of:

• er een eigen bijdrage kan worden gevraagd zonder dat dit de vraag negatief beïnvloedt;
• er extra inkomsten kunnen worden gegenereerd door de verkoop van koffie/thee/(fris)dranken en versnaperingen;
• we langer “open” kunnen zijn/blijven voor of na de activiteiten als dit de mogelijkheid tot verkoop van bovengenoemde cateringproducten vergroot;
• of en zo ja in welke mate we kunnen overgaan tot tariefdifferentiatie (= tarieven voor catering e.d. eventueel afhankelijk stellen door te verhogen of verlagen naar gelang de doelgroep).

Samenwerken

Bij het verbeteren van de samenwerking denken we met name aan:

• verbeteren van de samenwerking met dorpshuizen, zie eerder. Via bestaande overlegplatformen of incidentele afspraken. Uitgangspunt; we versterken elkaar en het aanbod aan de inwoners, we zitten elkaar niet in de weg maar bestaan naast elkaar. Indien en voorzover agenda’s voor productaanbod en evenementen overlap (dreigen te) vertonen stemmen wij af en passen zonodig/zo mogelijk aan;
• verbeteren van samenwerking met partners in het preventieve veld. Hiervoor geldt in feite hetzelfde uitgangspunt als bij de dorpshuizen. We zijn geen concurrenten maar zijn complementair. We stemmen af via de bestaande kanalen en overlegrondes. Voor zover het de vaste huurders van het ingehuisde dienstencentrum betreft: wij faciliteren deze huurders op zodanige manier dat zij hun werk goed kunnen doen en dat inwoners die na de door hen geboden ondersteuning “nazorg” nodig hebben dit eventueel kunnen krijgen in de vorm van het laagdrempelige De Bolderaanbod;
• aangaan van samenwerking met Con Brio. Niet alleen ten aanzien van agenda’s en soorten productaanbod is afstemming wenselijk; DeBolder denkt ook aan schaalgrootte voordelen op het gebied van samenwerken/samendoen op indirecte functies zoals inkoop, gebouwbeheer, kennisdeling over en personeelsuitleen voor het runnen van een multifunctionele locatie en administratie. Deze laatste suggesties onder het voorbehoud dat ook eerder is aangegeven: wij moeten hierover nog met Con Brio in overleg. Op het gebied van “personeelsdeling” zou dit kunnen leiden tot een intrinsieke loonkostendaling door het uitsmeren van dergelijke kosten over twee panden;
• samenwerken met de medewerkers van het gemeentelijke sociaal domein-loket. De gemeente is bezig (anno 2024) met het project om dit loket opnieuw vorm te geven. In feite is De Bolder een satellietloket, en derhalve is het nodig om goede werkafspraken over triage en doorverwijzing te maken. Dit alles moet ten goede komen aan de inwoner die eenduidige informatie krijgt en zo mogelijk rechtstreeks bij de juiste ondersteuner/het juiste productaanbod terechtkomt. Door goede werkafspraken houden we het urenbeslag dat met deze werkzaamheden gepaard gaat, beperkt en daarmee ook de kosten;
• samenwerken met de gemeente ten aanzien van de subsidieontvangers die deel uitmaken van het preventieve veld waarin De Bolder ook opereert. Wij vragen de gemeente daarop goede regie te voeren en bij de afspraken in de subsidieprocessen duidelijk af te bakenen wie voor welke activiteiten welke subsidiemiddelen mag inzetten. Zodat wij in het genoemde veld geen concurrenten zijn/worden en inwoners weten waar zij terecht kunnen;
• samenwerken met de gemeente ten aanzien van afspraken met de gemeente: wij willen de samenwerking met de gemeente verbeteren en het vertrouwen (in elkaar) herstellen. De Bolder is een verbetertraject ingegaan; wij vragen de gemeente de wet- en regelgeving rond subsidies en de contacten publiek (De Bolder) en overheid, vormgegeven in de bepalingen van de Algemene wet bestuursrecht, goed toe te passen. We stellen het ook op prijs als er enige continuïteit komt in de ambtelijke ondersteuning. We zullen met de gemeente hierover verder in gesprek gaan.

Werkwijzen

De Bolder gaat bij het inzetten van personele uren beter kijken naar de inbreng van betaalde De Bolder-medewerkers, vrijwilligers en derden. In beginsel gaan we bij sociaal cultureel werk “meedoen” bij de start van een activiteit/evenement, maar laten daarna de kar trekken door vrijwilligers of particuliere initiatiefnemers. Uiteraard bieden we waarnodig tussentijds advies of sturen bij, maar we beperken de ureninzet. Op die manier hopen wij meer uren te kunnen reserveren voor het outreachende werk.

Wij kijken bij het outreachende werken of er voordelen kunnen worden behaald door aanbod te laten verzorgen door anderen (partners in het veld, zie eerder voorgestelde organisaties Kinderopvang/BSO en jongerenwerk).

Daarnaast, zie ook het onderdeel Personeel en Vrijwilligers, zetten wij in op het vergroten van ons vrijwilligersbestand. Ook vergroten wij de aandacht voor communicatie, meer in het bijzonder het onder de aandacht brengen van ons eigen product.

Communicatie

Wij stellen een meerjarig communicatieplan op en werken een vrijwilliger in die zich op een meer structurele basis kan bezighouden met communicatie-activiteiten. Wij zorgen voor voldoende personele uren voor triage en doorverwijzing naar (bijvoorbeeld) partners in het preventieveld, scholen, de jongerenwerkers of ouderenorganisaties.

Servicekosten/energiebesparing

Aan de kosten voor verwarming/ventilatie is in die zin niet veel te veranderen dat wij zijn gehouden aan de (werking van de) geplaatste apparatuur. Het is geen geheim dat dit in het verleden bij de opstart maar ook nu soms nog tot problemen leidt, en daarmee tot extra energie- en onderhoudskosten. Wij zullen proberen deze kosten tot een minimum te beperken, o.a. door goede onderhoudscontracten af te sluiten (kwalitatief en qua prijs).

Verder gaan we meer inzetten op zorgvuldig gebruik van “energievreters”: bij apparaten die tot die categorie behoren, zullen wij inventariseren of en zo ja in hoeverre zij op bepaalde momenten uit of lager gezet kunnen worden. Wij monitoren het energieverbruik en passen zo mogelijk op de geschetste wijze aan.