In opdracht van de Provincie Noord-Holland heeft de Participatiecoalitie Noord-Holland (1) een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor opwekking van zonne-energie op grote daken en parkeerplaatsen in Zaanstreek-Waterland. Gemeenten hebben hun medewerking verleend aan dit onderzoek. Het doel van dit onderzoek was om te komen tot intentieovereenkomsten met eigenaren. Het onderzoek laat verschillende kansen en uitdagingen zien voor de realisatie van zonnepanelen op grote daken en parkeerplaatsen. De genoemde conclusies, kansen en uitdagingen zijn benoemd door de Participatiecoalitie en worden hierbij met u gedeeld.

Het onderzoek wijst uit dat ‘zon op parkeerplaatsen’ in de meeste gevallen financieel niet of nauwelijks haalbaar is. Zonnepanelen op parkeerplaatsen zijn veel duurder door de carports die daarvoor moeten worden gebouwd. De panelen zelf worden waarschijnlijk goedkoper, maar de investering in de carports blijft. Hoewel ‘zon op grote daken’ financieel veel interessanter is, vormen daarbij andere aspecten obstakels. Het is om deze redenen nog niet gelukt om tot intentieovereenkomsten te komen.

Toelichting

Om de energietransitie te laten slagen is uitbreiding van (grootschalige) opwekking van zonne-energie noodzakelijk. Hierbij is het essentieel om het draagvlak onder de bevolking te behouden. Zonnepanelen boven parkeerplaatsen en op daken zijn hiervoor mooie oplossingen: ze vormen voorbeelden van meervoudig ruimtegebruik, zonder ten koste te gaan van natuur- of landbouwgrond.

Voor het haalbaarheidsonderzoek heeft de Participatiecoalitie een inventarisatie uitgevoerd van potentieel geschikte locaties voor het realiseren van zonnepanelen op daken en parkeerplaatsen in Zaanstreek-Waterland. Voor deze locaties zijn de technische en financiële mogelijkheden en belemmeringen in kaart gebracht. Daarbij zijn verschillende stakeholders betrokken, zoals grondeigenaren en energiecoöperaties.

Zonnepanelen op grote daken

Zonnepanelen op grote daken zijn voor ondernemers interessant, maar ook zij worstelen met de terugverdientijd van gemiddeld zeven jaar. Voor energiecoöperaties zijn de projecten met de juiste randvoorwaardes voor een SCEsubsidie (2) over het algemeen het meest kansrijk.

Ondernemers lopen er tegenaan dat zij weliswaar door hen opgewekte elektriciteit kunnen terugleveren aan het net, maar geen extra stroom geleverd kunnen krijgen om uit te breiden. Daarnaast ondervinden deze ondernemers obstakels bij het plaatsen van energieopslagsystemen vanwege vergunnings- en verzekeringskwesties. Een andere uitdaging is dat de gebruiker/beheerder van een pand soms niet degene is die de beslissingen kan nemen.

Zonnepanelen op parkeerplaatsen

De gemiddelde terugverdientijd van een investering in zonnepanelen boven parkeerplaatsen is 18 jaar. Zonnepanelen op parkeerterreinen op basis van particuliere investeringen lijken daarom onwaarschijnlijk op dit moment. Om dit voor investeerders interessant te maken zijn subsidies nodig vanuit het Rijk, maar ook met subsidie is de terugverdientijd rond de 15 jaar. Om te kijken wat de mogelijkheden in de (nabije) toekomst zijn zou hier op interessante locaties verder onderzoek naar gedaan moeten worden.

De op 28 maart 2023 door de Tweede Kamer aangenomen motie om zonnepanelen op parkeerplaatsen te verplichten kan nieuwe mogelijkheden bieden. Er wordt over gesproken om een specifieke categorie in het leven te roepen voor Solar Carports binnen de SDE++ en/of SCE-regeling. Echter is nog onduidelijk welke concrete maatregelen hieruit voortkomen. De integratie van laadpalen bij zonnepanelenprojecten kan de rentabiliteit van zonneparken op parkeerplekken verhogen. Dit geldt ook voor het plaatsen van opslagcapaciteit.

Parkeerplaats in het Twiske

Een van de parkeerplaatsen die in het onderzoek zijn opgenomen, is de parkeerplaats aan de Zuiderlaaik in het Twiske. Deze parkeerplaats heeft een relatief gunstige businesscase en scoort ook goed op enkele andere voorwaarden. Bovendien zou een solar carport in het Twiske voor alle gemeenten in Zaanstreek-Waterland tezamen (als aandeelhouders van het Recreatieschap Twiske-Waterland) een visitekaartje kunnen vormen op het gebied van de energietransitie. Om de mogelijkheden op deze locatie verder in kaart te brengen zal in opdracht van Recreatieschap Twiske-Waterland de komende maanden een uitgebreider haalbaarheidsonderzoek worden uitgevoerd.

Bedrijventerreinen

Als gevolg van het congestiemanagement zijn er op de bedrijventerreinen verschillende initiatieven gestart om aan de slag te gaan met het slim delen van energie, de zogenaamde energyhubs. De op dit moment meest voor de hand liggende organisatievorm om slim elektriciteit te kunnen verdelen is een energiecoöperatie. Met een energiecoöperatie bestaat er een collectief waarbinnen afspraken kunnen worden gemaakt over de verdeling van energie (hoofdzakelijk elektriciteit). Ook is er voor de netbeheerder een duidelijk aanspreekpunt om langdurige afspraken te kunnen maken over de levering van de benodigde elektriciteit.

1) De Participatiecoalitie Noord-Holland bestaat uit vijf maatschappelijke organisaties van, voor en door bewoners: HIER, de Natuur en Milieufederatie, Energie Samen, LSA-bewoners en Stichting Buurkracht.
2) Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE), deze kan worden aangevraagd door energiecoöperaties of VvE’s.