Een langlopend en lastig dossier zal in de loop van 2026 eindelijk gesloten kunnen worden. Onderzoek naar oud-burgemeester Clement van Baar wijst uit dat zijn naam niet langer houdbaar is op het straatnaambord. Een laatste onderzoek, uitgevoerd door de Radbout Universiteit Nijmegen, toont aan dat, naar de maatstaven van nu, het eerbetoon niet valt te rechtvaardigen. Foto Cor Kes www.luxphotography.nl.

Het rapport meldt dat Van Baar niet alleen zonder protest mee werkte aan het instellen van anti-Joodse maatregelen en het faciliteren van de verplichte verhuizing van de Edamse Joden naar het getto in Amsterdam, maar ook dat Van Baar zakelijk financiële belangen had en op economisch vlak heeft gecollaboreerd met de Duitse bezetters. Als de oud-burgemeester al bezwaren maakte tegen besluiten, dan kwam dat doorgaans omdat hij als voormalig ondernemer en aandeelhouder van verschillende bedrijven, er persoonlijk belang bij had.

Uit het rapport blijkt overigens niet dat Van Baar nationaalsocialist was of antisemitisch. Nadat Van Baar na de oorlog berispt en geschorst werd (voor een jaar) mocht hij zijn functie in de gemeente Edam toch weer oppakken. Hij bleef er tot en met 1959. In zijn laatste jaar kwam er een voorstel om zijn naam te verbinden aan een nieuwe winkelstraat. Hij ondertekende met plezier.

Afgelopen donderdagavond lichtte wethouder Kees Schilder aan bewoners en ondernemers van genoemde straat het gemeentelijk besluit toe. “Je verwacht anno nu een voorbeeldfunctie of heldenrol. Dat gaat voor Van Baar niet op.” Alleen het plaatsen van een QR-code als toelichting voldoet dan ook niet. Er zit voor de gemeente niets anders op dan de naam te wijzigen.

De opkomst was donderdag laag. Gelaten werd het besluit ondergaan.

De gemeente zal kosten die gemoeid zijn met de verandering op zich nemen. Of dat alle kosten zullen zijn hield hij in het midden. Met name ondernemers zullen werk hebben aan de naamswijziging: website, briefpapier, verpakkingen; alles moet vernieuwd worden, inclusief de grote naamschildering op de overkapping van de winkelstraat.

De naamswijziging vindt overigens pas op z’n vroegst in het eerste kwartaal van 2026 plaats. De gemeente ondersteunt tot die tijd bewoners en ondernemers bij vragen, adviezen en hulp. Zo wordt de navigatie aangepast. Dat geldt ook voor alle contacten met overheidsinstanties, banken, huisartsen en verzekeringen. Dat gaat de gemeente verzorgen. Voor betrokkenen volgt er nog een lijst met alle belanghebbende zaken.

De nieuwe straatnaam wordt in overleg met de bewoners bedacht. Al mag het dit maal geen persoon zijn die op het bordje komt te prijken. “Ik dacht aan een eerbetoon aan Jaap Buijs,” bracht een bewoner in. De latere manager van onder meer Jan Smit, had jarenlang een zaak in de Van Baarstraat. “Een mooi idee maar dat is dus niet de bedoeling.”

Stichting Joods Verleden Edam heeft aangegeven verheugd te zijn met het besluit.