Wordt Purmerend een buurgemeente van Amsterdam? Landsmeer gaat in het nieuwe jaar het gesprek aan met de marktstad over een bestuurlijke fusie. Minder eten, meer bewegen, fuseren met Purmerend. Op de valreep van 2026 heeft het bestuur van Landsmeer de voornemens voor het nieuwe jaar openbaar gemaakt. De gemeente gaat de komende tijd het gesprek aan met de buurman in het noordoosten over een gezamenlijke route naar een mogelijke bestuurlijke fusie. De keuze voor Purmerend is het resultaat van een afvalrace. Landsmeer had lang gehoopt op de vorming van één grote Waterlandse gemeente. Nadat Waterland en Edam-Volendam hadden laten weten daar helemaal geen trek in te hebben, kon ook een streep worden gehaald door de combinatie met Oostzaan en Wormerland. Ook Amsterdam stond op het lijstje van Landsmeer. De hoofdstad gaf aan zelf weinig voordeel te zien in een fusie en adviseerde Landsmeer om toch vooral te zoeken naar een partner in Zaanstreek-Waterland, ook vanwege de bestaande samenwerking tussen gemeenten in deze regio. Het scheelt een hoop gedoe.
Historisch besluit
Dus: op naar Purmerend. Burgemeester van Landsmeer Léon de Lange sprak van een historisch besluit van de gemeenteraad om het gesprek te starten met de overgebleven potentiële fusiepartner. “Er is tien jaar gesproken over de bestuurlijke toekomst. We zetten nu de volgende stap.” Landsmeer heeft daarmee de knoop doorgehakt, maar in Oostzaan en Wormerland zijn ze nog lang niet zo ver. Anders dan Landsmeer houdt Oostzaan nog steeds vast aan Amsterdam als mogelijke fusiepartner, samen met Zaanstad en Purmerend. Het is aan de inwoners van Oostzaan om in maart een voorkeur uit te spreken. Om de verwarring nog groter te maken, gaan in de raad van Oostzaan ook stemmen op om toch nog eens te kijken naar een samengaan met Landsmeer en Wormerland. Die optie is de afgelopen jaren in verschillende rapporten afgeschoten, maar volgens de VVD in Oostzaan is er sprake van een nieuwe situatie.
Nieuwe begrotingen
De partij wijst op de nieuwe begrotingen die onlangs in Zaanstad en Purmerend zijn gepresenteerd en concludeert dat een fusie met Landsmeer en Wormerland voor de inwoners in financieel opzicht aanmerkelijk gunstiger zou uitpakken. “De WOL is te snel afgeschreven,” zegt VVD-fractievoorzitter Bart Baaten. In Wormerland is wél afscheid genomen van een combinatie met Oostzaan en Landsmeer, maar daar ligt ook de optie van zelfstandigheid nog op tafel. Momenteel wordt onderzoek gedaan naar de plussen en minnen van een fusie met Zaanstad of Purmerend. Die worden afgewogen tegen het zelfstandig doorgaan.
“Misschien is het wensdenken,” zegt fractievoorzitter Jacco Hendriks van de Partij voor Ouderen en Veiligheid. “Maar we willen als raad het behoud van zelfstandigheid nadrukkelijk openhouden. Niet als doel op zich: als uit het onderzoek blijkt dat het echt niet kan, kan het niet. Maar we willen het proces zorgvuldig doorlopen.” Duidelijk is dat de drie gemeenten die het afgelopen jaar samen optrokken om te zoeken naar een gemeenschappelijke toekomst, nu afzonderlijk en alleen door het landschap dwalen, elk op zoek naar een partner, maar elk in een eigen tempo en elk met een eigen agenda.
Geen McDrive
Dat kan op zich een louterende ervaring zijn, ware het niet dat zowel Zaanstad als Purmerend heeft aangegeven het ingewikkelde en tijdrovende fusieproces maar één keer te willen doen. Het stadhuis is geen McDrive, waar buurgemeenten zich aan het loket kunnen melden zodra zij honger beginnen te krijgen. Die voorwaarde is ook een complicerende factor voor Landsmeer. Die gemeente loopt nu voorop, maar zal in het geval van overeenstemming met Purmerend waarschijnlijk toch moeten wachten tot ook Oostzaan en Wormerland hun knopen hebben geteld.
En dat kan nog wel even duren, zeker in een verkiezingsjaar. Landsmeer en Purmerend gaan in februari al rond de tafel zitten, maar de inhoudelijke gesprekken worden pas na de verkiezingen gestart, wanneer in beide gemeenten een nieuwe raad en een nieuwe coalitie zijn aangetreden. Voor alle betrokken gemeenten geldt dat een nieuwe raad mogelijk ook weer anders naar de noodzaak van een fusie aankijkt. Afhankelijk van de uitslag kan men gas geven, maar ook op de rem trappen. Dat maakt dat er in Landsmeer, Oostzaan en Wormerland op 18 maart veel te kiezen valt.
Als ik naar de kaart kijk zou ik de gemeente Landsmeer gewoon in 2 delen knippen en de kern Landsmeer bij Amsterdam doen. Gewoon omdat dat logisch is; voorzieningen als ambulancedienst en ziekenhuis, brandweer en politie, stadsdeelkantoor en ov-verbindingen met de rest van de wereld liggen in Noord bijna op loopafstand (3-5 km vanaf het Raadhuisplein). Daarbij herstel je het oude Landsmeer zoals het was voor de annexatie van delen van het Zuideinde en Kadoelen door datzelfde Amsterdam. Om dezelfde redenen zouden Den Ilp en zeker Purmerland, die vroeger altijd bij Ilpendam hoorden, beter bij Purmerend kunnen.
OMG dit gaat Purmerend bakken met geld en ellende opleveren, we hebben nu al continue gezeik van die boeren uit de Beemster. Komt en nog een referendum voor de inwoners van Purmerend?
Is er al aan de inwoners gecommuniceerd dat de OZB in Purmerend de komende jaren met 10% bovenop de inflatie wordt verhoogt?, om de tekorten in de begroting op te vullen.