Provincie, gemeente, hoogheemraadschap, natuur- en landbouworganisaties hebben samen een Toekomstperspectief Oostzanerveld gemaakt. De belangrijkste voorstellen uit dit plan zijn: een betere indeling van het gebied in beschermde natuur en agrarische gronden, het water schoner maken en langer en betaalbaar beheer. De provincie Noord-Holland heeft het Toekomstperspectief Oostzanerveld vastgesteld en gebruikt het bij het verder uitwerken van maatregelen voor het gebied. Gedeputeerde Anouk Gielen (Natuur en Landschap): “Het Oostzanerveld is een uniek veenweidegebied met open rietlanden en graslanden.
Het natuurbeheer in het gebied is moeilijk: veel percelen zijn alleen met via het water te bereiken. Ook is het water niet schoon genoeg. De werkgroep Oostzanerveld heeft lang en intensief samengewerkt en mogelijke oplossingen in kaart gebracht. Met dit Toekomstperspectief als basis werken we samen verder aan maatregelen om de natuur in het Oostzanerveld te versterken.” De werkgroep Oostzanerveld en ongeveer 20 betrokken inwoners hebben sinds 2023 aan het plan gewerkt. De werkgroep bestaat uit: gemeente Oostzaan, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Staatsbosbeheer, LTO Noord, ANV Water Land en Dijken, Vereniging Behoud Boeren Waterland, Stichting Vrienden van het Oostzanerveld, Vogelbeschermingswacht Zaanstreek en provincie Noord-Holland. De belangrijkste keuzes in het Toekomstperspectief zijn:
Natuur staat centraal
Het halen van de natuurdoelen zoals de weidevogels, roerdomp en noordse woelmuis, staan voorop. Oplossingen en maatregelen moeten hieraan meehelpen. Versterk de zones voor de verschillende soorten natuur: in het noorden weidevogelgebied, in het midden rietlanden en in het zuiden hooi- en graslanden. Dan kan het beheer daar beter op worden afgestemd. Gerichte maatregelen (hogere grondwaterstand, water vasthouden, minder vervuild water van buitenaf) zorgen voor meer en schoner water. Dat is goed voor de natuur en zorgt voor minder bodemdaling.
Beheer haalbaar maken
Natuurbeheer is nodig, maar vaak duur. De beheerders (Staatsbosbeheer, agrariërs, particuliere eigenaren) gaan beter samenwerken. Er moet een oplossing komen voor langer en betaalbaar natuurbeheer. Niet alles kan tegelijk, werk in fases. Voer maatregelen uit die nu al mogelijk zijn, zoals het aanpakken van ganzenoverlast en de plant pitrus. In het Toekomstperspectief Oostzanerveld is voor stikstofuitstoot vooral gekeken naar maatregelen op individueel bedrijfsniveau. Inmiddels werkt de provincie samen met het Rijk aan de uitwerking van plannen voor stikstofafname en natuurherstel in het Natura 2000-gebied Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld en Twiske (IVOT). De precieze begrenzing en uitwerking van een overgangszone rondom dit Natura 2000-gebied is nog onderwerp van overleg tussen Rijk en provincie. Eventuele gevolgen van deze aanpak zijn daarom niet verwerkt in dit Toekomstperspectief.
Volgende stap
De provincie gaat het Toekomstperspectief nu verder uitwerken in een Inrichtings- en beheerplan voor het Oostzanerveld. De nadruk ligt op het verbeteren van kwetsbare natuur en op het afmaken van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) in het gebied. Hierbij worden de leden van de werkgroep en ook grondeigenaren betrokken. Voor het afmaken van het NNN in het Oostzanerveld is ongeveer 24 miljoen euro beschikbaar.