Om knelpunten in de energievoorziening op te lossen, breidt het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) het landelijke stroomnetwerk uit. De provincie Noord-Holland regisseert en prioriteert dit samen met de netbeheerders voor onze provincie. Één van de geprioriteerde projecten is de versterking van het station Wijdewormer en de aansluiting hierop van het nieuwe stroomstation in Baanstee-Noord. Dit project is van belang voor de regio Zaanstreek-Waterland

Projectaanpak

Om het geprioriteerde project voor onze regio uit te voeren is een stuurgroep gevormd. Deze stuurt actief op de voortgang. De betrokken partijen werken effectief samen en investeren middelen die nodig zijn. Hierdoor zal het project volgens planning in het begin van 2026 worden afgerond.

Knelpunt door externe ontwikkeling

Buiten de reikwijdte van het project, maar wel van cruciale invloed, is het onderhoud dat TenneT doet aan het landelijke stroomnetwerk. Doordat TenneT onderhoud aan station Wijdewormer gaat doen zal zij het station Baanstee-Noord pas eind 2027 op het landelijke stroomnetwerk sluiten. Deze volgorde is efficiënt voor TenneT maar niet technisch noodzakelijk.

Verzoek om hulp van regisserende partijen

Voor de uitbreiding van het stroomnetwerk is een regie-organisatie ingericht. Deze voorziet ook in een escalatiestructuur. Nu wij een knelpunt ondervinden dat onze regionale stuurgroep niet zelf, in overleg met TenneT kan oplossen, escaleren wij. Dit doen we naar de provincie en ook, met de bijgevoegde brief, naar het ministerie van KGG. Purmerend doet dit in overleg en samen met de andere gemeenten in onze regio, die worden geraakt door de vertraging die TenneT veroorzaakt.

Onderwerp: Samenwerking bij versterking energieinfrastructuur in Noord-Holland

Geachte minister Hermans,

De overstap van fossiele naar hernieuwbare brandstof is een opgave voor onze gehele samenleving. Overheden hebben hierbij een prominente rol. Wij creëren voorwaarden zodat inwoners, bedrijven en instellingen de transitie kunnen uitvoeren.

De energietransitie vraagt om ingrijpende en kostbare aanpassingen. Grotendeels komen deze direct ten laste van inwoners, bedrijven en instellingen. Binnen onze gemeente zien wij bereidheid bij hen om hieraan mee te werken, maar we zien ook aarzelingen. Dit komt deels door tegenstrijdige berichten over maatregelen en resultaten. Het is daarom belangrijk om transparant en voorspelbaar te zijn. Voor ons betekent dit, dat wij plannen voor de energietransitie volgens afspraak uitvoeren. Met deze brief doen wij een beroep op u, om ons hierbij te helpen.

Versterking van de energieinfrastructuur in de provincie Noord-Holland

In Noord-Holland gebeurt veel om de energieinfrastructuur te versterken. We werken hierbij volgens het het provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat. Dit programma prioriteert projecten met een regionale betekenis, de zogenoemde pMIEK-projecten. Netbeheerders en overheden werken samen bij de uitvoering van die pMIEK-projecten. Daar zijn afspraken over gemaakt.

In dit kader zijn gemeenten door de netbeheerders eerder al aangesproken op de traagheid van processen om fysieke ruimte vrij te maken en vergunningen te verlenen. Dit hebben wij ons aangetrokken. Samen met onze buurgemeente Wormerland hebben wij middelen vrij gemaakt en prioriteiten verlegd voor het pMIEKproject op ons grondgebied, tevens van belang voor de gemeenten Edam-Volendam en Zaanstad. We werken snel en effectief, volgens planning. Dit is terug te vinden in de kwartaalrapportages over het pMIEK-project voor de cluster Wormerland-Purmerend. De afronding van het project was gepland voor eind 2025 dan wel begin 2026. Tot het 4e kwartaal van 2024 waren alle aspecten van het pMIEK-project onder controle en hadden alle betrokkenen en belanghebbenden de verwachting dat we het projectresultaat volgens plan zouden halen.

Volledig onverwacht kondigde netbeheerder Tennet in het 4e kwartaal van 2024 op informele wijze een vertraging aan. Het heeft tot januari 2025 geduurd voordat TenneT dit concreet maakte. Het gevolg is, dat het pMIEK-project Wormerland Purmerend begin 2026 wordt voltooid maar geen enkele meerwaarde biedt. Dit komt doordat TenneT het nieuwe station nog niet aansluit op het landelijke netwerk. De reden hiervoor is de efficiency van de interne bedrijfsvoering. Het is voor TenneT gemakkelijker om de aansluiting voor het pMIEK-project te combineren met grootonderhoud aan het station Wijdewormer. Door deze keuze van TenneT vertraagt de planning bijna 2 jaar, naar verwachting tot het 3e kwartaal van 2027. Maar het kan ook nog langer duren.

Veel ondernemers zijn voor de nieuwe vestiging van bedrijven en de ombouw van processen volledig afhankelijk van de transportcapaciteit die het MIEK-project Wormerland-Purmerend moet opleveren. Dit geldt ook voor ondernemers in de gemeente Edam-Volendam en indirect ook voor ondernemers in gemeente Zaanstad. Vanuit het vertrouwen dat zij kregen in het projectverloop, ondernamen ondernemers actie en investeerden om gebruik te maken van de nieuwe energie-infrastructuur.

Om een voorbeeld te noemen: een landelijk bekend bedrijf verduurzaamt haar productieproces. Hiervoor wordt een kilometerslange, miljoenen kostende, kabel gelegd tussen de fabriek en het nieuwe onderstation Baanstee-Noord. Die werkzaamheden zijn in het 3e kwartaal 2024 gestart om gelijktijdig met de oplevering van het nieuwe onderstation klaar te zijn. De verduurzaming is van strategisch belang voor de concurrentiepositie van dit bedrijf. Door de keuze van TenneT moet het bedrijf de ombouw echter afbreken, moet zij haar klanten teleurstellen en onnodige kosten maken.

Waarom deze brief over dit pMIEK-project

Wat nu gebeurt, is een slecht voorbeeld van de samenwerking in de huidige praktijk. Op het provinciale niveau worden gezamenlijk afspraken gemaakt. In de praktijk komt 1 partij de gemaakte afspraken niet na en communiceert hierover laat en gebrekkig. Dit zet de geloofwaardigheid van de gehele samenwerking, ook die van onze gemeenten, onder druk. Ondernemers en instellingen die ter goeder trouw beslissingen baseren op wat overheden en netbeheerders communiceren, staan plotseling met lege handen. Er ontstaat reële schade bij die bedrijven.

Maar er ontstaat ook schade aan de relatie tussen overheid en samenleving. Dit overkomt ons en het lijkt alsof dit zo maar kan, zonder gevolgen. Wat wij vragen aan het ministerie van Klimaat en Groene Groei De gemeenten Wormerland en Purmerend hebben geprobeerd met TenneT tot een oplossing te komen. Wij hebben de projectorganisatie voor de pMIEK-projecten om hulp gevaagd. Deze initiatieven hebben geen concreet resultaat, behalve opmerkingen zoals; ‘dat hieruit lering is te trekken voor de toekomst’.

Het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) neemt deel aan de energyboard van de provincie Noord-Holland. Dit gremium fungeert als escalatieplatform voor de Taskforce, die regie voert over pMIEK-projecten die in uitvoering zijn en nieuwe pMIEK-projecten prioriteert. Wij vragen het ministerie van KGG haar invloed uit te oefenen binnen de energyboard van de provincie Noord-Holland om het pMIEK-project Wormerland Purmerend volgens planning te laten verlopen en de samenwerkingspartners, TenneT in het bijzonder, aan te spreken op de verantwoordelijkheid voor de samenwerking als geheel.

Eenzijdige beslissingen passen hier niet bij. Wij vernemen graag uw standpunt in deze.

Mede namens wethouder R. van Wanrooij, gemeente Wormerland, wethouder D. Dijkshoorn, gemeente Edam-Volendam en wethouder R.Tuijn, gemeente Zaanstad

C.S.J. Lageveen
Wethouder gemeente Purmerend