Het kerstfeest zoals we dat vandaag kennen, is het resultaat van een lange historische ontwikkeling waarin religie, volkscultuur en commercie samenkwamen. Ook het bekende beeld van de Kerstman is niet in één keer ontstaan, maar groeide geleidelijk uit tot een wereldwijd symbool.

Ontstaan van het kerstfeest
In de vierde eeuw besloot de kerk om de geboorte van Jezus Christus te vieren op 25 december. Deze datum viel samen met bestaande Romeinse midwinterfeesten, zoals het zonnewendefeest Sol Invictus. Door deze samenvoeging kon het christelijke feest makkelijker worden ingebed in de bestaande cultuur. In de eeuwen daarna groeide Kerstmis uit tot een religieuze feestdag in Europa.

Sint-Nicolaas als basis
De figuur die later de Kerstman zou worden, vindt zijn oorsprong bij Sint-Nicolaas, een bisschop uit de vierde eeuw in het huidige Turkije. Hij stond bekend om zijn vrijgevigheid en hulp aan armen. Via kerkelijke tradities verspreidde zijn verering zich door Europa. In Nederland en andere delen van Noordwest-Europa ontstond rond hem het sinterklaasfeest, met cadeaus voor kinderen.

Oversteek naar Amerika
In de zeventiende eeuw namen Nederlandse kolonisten de traditie van Sint-Nicolaas mee naar Noord-Amerika. Daar veranderde zijn naam geleidelijk in “Santa Claus”. In de negentiende eeuw kreeg het personage steeds meer een eigen karakter, mede door gedichten, prenten en verhalen waarin hij werd afgebeeld als een vriendelijke, oudere man die cadeaus brengt rond kersttijd.

De rol van Coca-Cola
In de jaren dertig van de twintigste eeuw gebruikte Coca-Cola Santa Claus in reclamecampagnes. Kunstenaar Haddon Sundblom gaf Santa een herkenbaar uiterlijk: een vrolijke man met een rode jas, witte baard en warme uitstraling. Deze afbeeldingen werden wereldwijd verspreid en zorgden ervoor dat dit beeld van de Kerstman algemeen werd overgenomen. Coca-Cola bedacht dus ‘Santa Claus’ niet zelf, maar droeg wel sterk bij aan de uniforme en moderne uitstraling die we vandaag kennen.

Een samensmelting van tradities
Door de jaren heen zijn het kerstfeest en de figuur van de Kerstman steeds meer met elkaar verbonden geraakt. Wat begon als een midwinterfeest in de Romeinse tijd , groeide uit tot een cultureel en maatschappelijk feest waarin ook folklore en commercie een rol spelen. Zo is Kerstmis uitgegroeid tot een wereldwijd gevierde periode van samenzijn, tradities en symbolen.