Jeugd is ineens volwassen geworden

Jeugd is ineens volwassen geworden
De witte (in België groene) jassen hebben ze thuisgelaten. Daarom ogen de grote groepen artsen en verpleegkundigen, die in verband met de bedankdag naar Volendam zijn gekomen, bijna net als drommen toeristen die altijd wel over de dijk in Nederlands bekendste dorp kuieren. Maar wie kijkt naar de gespannen gezichten bij het bezoek aan de begraafplaats weet dat dit mensen zijn die 'iets' met Volendam hebben.

Dat 'iets' is een vaak langdurig contact met gewonden uit café 't Hemeltje, die op 1 januari 2001 in een heel rijtje Nederlandse, Belgische en Duitse ziekenbuizen werden opgenomen geopereerd en verpleegd. Op initiatief van Johan Bond van verenigingsgebouw De Jozef is een 'Comité Bedankdag' gevormd, dat alle mensen die op welke manier dan ook buip aan de slachtoffers van de brand hebben verleend, wil bedanken. De toestroom aan medische hulpverleners is zo groot dat zich in het Don Bosco College lange rijen vormen. Aan het begin van de rij worden koffie en broodjes uitgedeeld. Daarna gaat het verdeeld in groepen Volendam in. Om logistieke problemen te voorkomen worden verschillende routes gelopen. Een groep Belgische artsen en verpleegkundigen gaat met enkele kleinere groepen eerst naar het stiltecentrum van de school.

Ernstig worden de briefjes gelezen waarmee jongeren van hun omgekomen vriend of vriendin afscheid hebben genomen. Een van de verpleegkundigen vertelt dat een collega niet durft te komen omdat zij het emotioneel niet aankan. De gesprekken gaan al snel over de behandeling van brandslachtoffers. Dat in kleinere ziekenbuizen veelal de kennis ontbreekt. En dat er eigenlijk permanent in brandwonden gespecialiseerde teams klaar zouden moeten staan. En over de voor België eigenaardige houding van Nederland dat patiënten die de MRSA bacterie hadden opgelopen niet terug wilde nemen. ,,En dat terwijl mensen die zwaar verbrand zijn vrijwel altijd deze ziekenhuisbacterie oplopen", legt een van hen uit.

Geluk
Evert Veerman, een van de begeleiders, is vol lof over het Brusselse ziekenhuis waar zijn dochter Maria was opgenomen. ,,Door alles wat je meemaakt, word je een ervaringsdeskundige. Maar je zit ook vol vragen. Waarom doen ze bij het ene slachtoffer dit en bij het andere niet? Dat werd altijd helemaal uitgelegd." Hij is ervan overtuigd dat zijn dochter geluk beeft gehad dat zij in Brussel is terechtgekomen. Voor de Wir War Bar wordt fluisterend gesproken. Vaders van slachtoffers, die de groepen begeleiden, leggen uit wat er gebeurd is. Over de tralies voor de ramen van 't Hemeltje. Over de jongens die met een barkruk cen raam hebben ingeslagen waardoor er weer zuurstof kwam.

De volgende stop is hotel Spaander waar een door de lokale omroep samengestelde videoband over de brand en de gevolgen wacht. De beelden van Lou Snoek die met BZN optreedt, maken de meeste indruk. ,,Als je dit ziet, weet je weer waar je het voor doet", zegt hoofdverpleger Patrick Vanlaeke van het militair hospitaal in Brussel. ,,Het is ons opgevallen dat de ouders heel precies wilden weten hoe de toestand van hun kind was. In België is men niet zo nuchter. Daar gaat men er heel anders mee om."

Bij de traditionele foto in Volendams kostuum krijgt de lachlust de overhand. De Belgen vinden het prachtig. ,,Leuk, we krijgen slabbekes om" roept er een. De laatste stop is het Volendams museum. Verpleegkundige Ingrid van Driel van het brandwondencentrum Rotterdam zegt tijdens de lunch in het Don Bosco College: ,,Wij hoeven helemaal niet bedankt te worden, maar dit is wel heel bijzonder. Wij vinden het voor de familie heel belangrijk, het is toch een soort afsluiting." De Rotterdamse afvaardiging bestaat uit dertig personen. ,,Zoveel hebben we er bij een personeelsfeestje nooit bij elkaar gekregen."

In sporthal Opperdam voegen slachtoffers en ouders zich bij het gezelschap. Er worden talloze handen geschud. Spreekstalmeester Kees de Wit maakt duidelijk dat Volendammers 'zo' n raar volkje zijn'. ,,En daarom juist die bedankdag. De getroffenen willen heel graag nog eens met u praten." Burgemeester H. Bulte spreekt over de zwartste gebeurtenis uit de geschiedenis van Volendam. ,,U moest tot het uiterste van uw kunnen gaan om een ramp met deze omvang het hoofd te kunnen bieden. Men is geraakt door de menselijke behandeling van de patiënt en zijn omgeving."

Ouders
Pastoor J. Berkhout zegt het ,,U deelde het mateloze verdriet van de ouders en u heeft het leven van velen gered. Maar nu volgt het psychische verhaal. De jongeren zijn ineens volwassen geworden, nadat zij de dood onder ogen gezien hebben." Na een optreden van Jan Smit verwoorden Jaap Smit, de vader van Fred die alweer bijna een jaar in een ziekenhuis is opgenomen, en Ton Jonk, vader van twee getroffen zonen, hoe voor de ouders hun wereld instortte. Daarna bedankt de medische wereld voor de bedankdag. ,,Wij zijn onder de indruk hoe de Volendammers het zware weer hebben weten te doorstaan", aldus de Groningse klinisch psycholoog B. Faber. Het Petruskoor sluit de dag met een danklied af.