Nederland sluit grenzen voor Belgische ziekenhuisbacterie

Aan de opmars van de ziekenhuisbacterie Staphylococcus aureus komt in België maar geen eind. Al dertig procent van de ziekenhuisinfecties in ons land is nog maar nauwelijks met antibiotica te behandelen. Om te verhinderen dat de gevaarlijke bacterie de grens oversteekt, moeten Nederlanders die vanuit een Belgisch ziekenhuis naar Nederland worden gerepatrieerd, uit voorzorg in quarantaine.

Veel gezonde mensen zijn drager van Staphylococcus aureus en kunnen hem doorgeven aan anderen, zonder er zelf ziek van te worden. De bacterie is gevaarlijk voor mensen met een verzwakte gezondheid, zoals patiënten op de intensieve zorg. De bacterie kan hun wonden besmetten en de genezing vertragen of verhinderen.

Geregeld raken patiënten pas in het ziekenhuis besmet, omdat de bacterie daar rondwaart. Probleem is dat de staphylococcus aureus -bacteriën in ziekenhuizen vaak veel gevaarlijker zijn dan die in de buitenwereld. Veel van de ziekenhuisbacteriën zijn namelijk bestand tegen een of meerdere antibiotica. De behandeling van zo'n ,,methicilline-resistente Staphylococcus aureus'' (mrsa) is daarom uiterst lastig.

In Belgische ziekenhuizen is ongeveer dertig procent van de Staphylococcus-bacteriën ongevoelig voor behandeling met het antibioticum methicilline, zegt de Leuvense arts Jan Verhaegen, en meestal ook nog eens voor een reeks andere antibiotica. De cijfers zijn gebaseerd op steekproeven in de Leuvense universitaire ziekenhuizen en op bevraging van andere ziekenhuizen. ,,Sommige ziekenhuizen weigeren gegevens over te leggen. We gaan er van uit dat de resistentiegraad bij hen nóg hoger ligt.''

In Zuid-Europese ziekenhuizen woekert de ziekenhuisbacterie vaak nog harder dan in België. Zoals in België hebben artsen er die resistentie meestal zelf in de hand gewerkt, door vlot antibiotica voor te schrijven voor banale ziekten als verkoudheid en keelpijn, ziekten die meestal viraal van aard zijn en niet met antibiotica te verhelpen. Maar hun ongebreidelde voorschrijfgedrag deed de resistente bacteriën ontstaan, die nu in ziekenhuizen voor problemen zorgen.

In Nederland springen artsen traditioneel veel zuiniger om met antibiotica. Waarschijnlijk als een gevolg daarvan is in Nederlandse ziekenhuizen pas anderhalf procent van de ziekenhuisbacterie resistent tegen antibiotica. Om dat zo te houden, heeft Nederland een strikte regelgeving om mrsa-besmetting te voorkomen. Die voorziet in een streng gescheiden verzorging van (mogelijk) besmette onderdanen die met een of ander medisch probleem vanuit het buitenland worden gerepatrieerd naar Nederland.

Het kan toeristen overkomen, die op hun vakantiebestemming in het ziekenhuis hebben gelegen en daar besmet zijn geraakt. Het overkwam vorig jaar ook meerdere slachtoffers van de brand in Volendam, die na verpleging in Belgische ziekenhuizen naar Nederland terugkeerden. Volgens de ouders van de vorige zomer overleden Anja Kok, heeft de quarantainemaatregel hun vijftienjarige dochter zelfs het leven gekost.

Anja Kok werd na de ramp verpleegd in Luik. Na drie maanden mocht ze naar huis, maar toen bleek ze net als drie andere slachtoffers van de brand besmet met de ziekenhuisbacterie. Om de besmetting niet te verspreiden, wilden Nederlandse ziekenhuizen de vier aanvankelijk niet opnemen. Toen dat toch gebeurde, was het volgens de ouders Kok voor Anja al te laat.