Volendam-slachtoffers ,,niet welkom'' thuis
Nederland werpt barrières op tegen Belgische ziekenhuisbacterie
Meerdere jongeren die slachtoffer waren van de nieuwjaarsbrand van Volendam, keerden na behandeling in België naar huis terug met een besmetting door de ,,ziekenhuisbacterie'' mrsa. De ouders van Anja Kok (15), het laatste dodelijke slachtoffer dat zeven maanden na de ramp overleed, wezen zondag in een tv-interview de Nederlandse overheid met de vinger. Ze zeggen dat de strenge quarantainemaatregelen omwille van de mrsa-besmetting hun dochter fataal zijn geworden.
ANJA was pas veertien, toen ze op 1 januari 2001 de overgang van oud naar nieuw ging vieren in café De Hemel in Volendam. Vuurwerksterretjes zetten het pand in lichterlaaie. Bijna 300 bezoekers raakten gewond. Velen moesten voor verzorging naar België, omdat Nederland onvoldoende bedden voor brandwondenverzorging ter beschikking had.
Eind januari 2001 overleed het dertiende slachtoffer. Anja, veertiende in de rij, overleed pas in juli toen ze bezweek aan een bacterie die haar hartklep had aangetast. Door die bacterie, mrsa of ziekenhuisbacterie genoemd, was ze in het Nederlandse revalidatiecentrum Heliomare in quarantaine geplaatst.
En dat betekende ook, zeggen haar ouders, dat ze niet voor bijkomend onderzoek naar een ziekenhuis mocht toen ze zich steeds slechter begon te voelen. Behalve op het laatste moment, maar toen kon een openhartoperatie haar niet meer redden.
Nederland stelt zich al jaren streng op tegen patiënten die buiten de eigen landsgrenzen in ziekenhuizen behandeld zijn, bijvoorbeeld op vakantie, zegt Albert Binken, de voorzitter van de Belangenvereniging Slachtoffers Nieuwjaarsbrand (BSNV). Binkens zoon, nu 18, raakte bij de nieuwjaarsramp in Volendam zwaargewond. Na behandeling in het Leuvense universitair ziekenhuis Gasthuisberg, mocht ook hij voor revalidatie naar Heliomare.
,,Hij was het eerste Volendamslachtoffer dat daar werd ondergebracht'', zegt Binken. ,,Wij waren erbij toen de richtlijnen voor behandeling in isolatie werden uitgedeeld. Gelukkig bleek na onderzoek dat onze zoon niet besmet was. Maar hij heeft toch ruim een week in afzondering gelegen. Personeel en bezoekers moesten zich altijd helemaal inpakken, van kop tot teen, voor ze bij hem binnengingen. Het was echt heel streng en het was zichtbaar dat ze er in Heliomare weinig ervaring mee hadden.''
In Nederlandse ziekenhuizen is slechts 1,5 procent van de ziekenhuisbacterie Staphylococcus aureus resistent tegen behandeling met antibiotica. In Belgische ziekenhuizen loopt dat op tot 30 procent. Nederland wil zijn probleembesmettingen op het huidige lage peil houden door quarantainemaatregelen.
,,Die strenge maatregelen zijn onze dochter fataal geworden'', zeggen de ouders van Anja Kok, die op 19 juli overleed. Anja's ouders kwamen zondagavond met hun verhaal naar buiten in het Nederlandse tv-programma Kruispunt. Ze zeiden niet te begrijpen dat Nederlandse patiënten eerst naar het buitenland worden gestuurd wegens onvoldoende medische voorzieningen in eigen land en vervolgens niet meer welkom blijken bij hun terugkeer.
Maar de bewering van Anja's ouders dat nog andere slachtoffers van Volendam wegens besmetting in België zouden vastzitten, blijkt niet te kloppen. Ze wordt ontkend door het infocentrum Het Anker, dat na de ramp in Volendam werd opgericht.
Albert Binken heeft echter weet van drie bijkomende slachtoffers die de ziekenhuisbacterie in België opdeden, maar na hun ontslag in België meteen naar huis konden. ,,Toen eenmaal bekendraakte dat ze besmet waren, mochten ze ook niet meer voor controles binnen in plaatselijke poliklinieken. Of ze kregen een speciale behandeling aan huis, of ze moeten voor controle telkens terug naar België.''
Hij vindt het goed dat de familie Kok de kwestie in Nederland aankaart. ,,Iedereen hier heeft heel erg met hen te doen en wij hebben uiteraard volop begrip voor hun actie. De quarantainemaatregelen hebben de behandeling van Anja in elk geval bemoeilijkt. Het is goed dat daarnaar nu een onderzoek is geopend. Er moet duidelijkheid komen over de behandeling van mrsa-positieven.''
De Nederlandse overheid heeft tot nu niet gereageerd. Zij wacht het resultaat van het onderzoek door de inspectie volksgezondheid af.