'Huisartsenpost straks de kinderziektes voorbij'

'Huisartsenpost straks de kinderziektes voorbij'
Of de huisartsenpost ooit nog zijn intrede doet in Edam-Volendam moet de toekomst uitwijzen. Inmiddels is de post voor avond-, nachtelijke en weekenduren al geruime tijd in Purmerend gevestigd en daar proberen doktoren en assistentes het bij aanvang geschonden imago op te poetsen. Een avondje visite rijden met huisarts Agatha Schilder levert een gevarieerd 'aanbod' op en de (avond)dienst voert van Purmerend naar Volendam, en omgekeerd. In het belendende pand van het Waterlandziekenhuis is het rond half acht 'snacktijd' voor Agatha Schilder en de assistentes Nikki en Ingrid. Schilders collega De Jong is en route. De één blijft op de post, de andere huisarts pendelt. Door de spoedeisendheid dreigen de kroketten en patat van De Jong koud te worden. 

Nildd en Ingrid hebben hun banen als respectieveljk ziekenverzorgster in een bejaardentehuis en verpleegkundige in het ziekenhuis opgezegd voor een job als assistente op de huisartsenpost. Nikki: ,,Het leuke is dat je veel leert van elkaar, waardoor je problemen beter kunt beoordelen." De telefoon gaat, er staan mensen aan de balie en een kind moet worden gehecht, kortom de drie moeten de frites weer even laten voor wat het is. Ingrid, even later: ,,Ik werkte bij de Thuiszorg en heb veel met opvang van de slachtoffers van de brand te doen gehad, vanaf 1 januari 2001. Ik vond het heel meeslepend ~n heel persoonlijk. 0p een gegeven moment was m'n bordje even vol en besloot ik over te stappen. Medisch gezien sluit het op elkaar aan. Dit is anders, onpersoonljk. Je legt de telefoon neer en dan kun je de kwestie ook naast je neerleggen."

Praten op afstand
Het is praten op afstand tussen 'patiënt' en doktersassistente. Ingrid: ,,Inschatten van het probleem blijft moeilijk door de telefoon. Het hangt vaak af van de persoon. Iemand kan soms aangeven erg benauwd te zijn, terwijl diegene wel hele volzinnen uitspreekt. Dan kan het dus meevallen. Het kan ook andersom. Dat iemand je eigenlijk niet lastig wil vallen, terwijl het naderhand best ernstig blijkt te zijn." Agatha: ,,Het zijn vaak niet de mensen van jouw praktijk, dus je kent de mensen niet. Dat is een nadeel ten opzichte van je gewone huisartsenpraktijk."  

Wanneer is het wel spoed en wanneer niet, de assistentes dienen het op afstand te bepalen. Patiënten kunnen wel eens onbehoorlijk worden wanneer ze niet als 'spoedgeval' worden gezien. Nikki: ,, Je moet 'ns weten wat we hier af en toe over ons heen krijgen. Ik sluit dat niet zo gemakkelijk af en moet er naderhand altijd wel even over praten. Met een collega, want thuis kunnen ze er zich moeilijk een voorstelling van maken." Ingrid: ,.Mensen worden wel eens beledigend, vooral in het begin was dat. Ik heb wel Volendammers aan de lijn gehad die zeiden: 'Moet ik nou helemaal naar Purmerend toe?' Het is bij jullie natuurlijk heel close, ons kent ons. Dus voegen ze er dan wel eens aan toe dat ze de huisarts wel even op zijn of haar mobieltje bellen."

,,Ze verwachten dat er even iemand komt en dan ook nog een bij hun bekende dokter. Ik kan het me allemaal wel voorstellen en begrijp de reactie. Maar het wordt nou eenmaal zakelijker, het is geen haalbare kaart meer om het op de oude manier te doen. Men is eigenlijk verwend geweest." ,,Alleen hebben we al snel na de start van de huisartsenpost te maken gehad met negatieve berichtgeving in de media. Nu moeten we veel doen om het goed te maken." Nikki: ,,Dan krijg je wel eens in je familiekring te horen: nou, lekker waar jij werkt. Dan mag je omwille van privé natuurlijk geen feiten gaan gebruiken om je te verdedigen Er zullen zeker fouten gemaakt worden. Dat zijn de kinderziektes, het moet gewoon even van de grond komen. Dus, laten we er met z'n allen het beste van maken."

,,We krijgen door de telefoon wel eens scheldkanonnades te verduren en diezelfde mensen staan vervolgens even later hier aan de balie. Het komt altijd wel goed en ze krijgen best begrip na je uitleg. De reacties zijn normaal: als ik een ziek kind zou hebben. zou ik misschien ook zo reageren. Laatst kwam er iemand, die vroeg of ik de oorlog had meegemaakt. Nee, zei ik. 'Nou, dan praat ik niet meer met u', werd er gezegd."

Twintig tabletten
De telefoon gaat. Een mevrouw uit Purmerend belt. Ze heeft twintig tabletten ingenomen, maar weigert hulp van een ambulance. Het RIVM moet worden gebeld of de hoeveelheid schadelijk is en er moet laxeermiddel worden toegediend om het door de darmen te laten lopen. Agatha Schilder: ,,Het is niet dodelijk, maar er kunnen uiteraard bijverschijnselen optreden. Er wordt visite geregeld." Haar collega arriveert en zet zich achter de snacks. Schilder: ,,Het is goed te doen met z'n tweeën." De Jong: ,,Dat blijkt ook uit studies en ervaringen van andere huisartsenposten." Schilder: ,,Als je gelukt hebt, kun je een kranije lezen en voor de nachtelijke uren staat er ook een bed. Maar als je pech hebt, ben je de gehele avond aan het rennen."

Schilder wordt vervolgens vervoerd door chauffeur Ralf. Hij heeft nog wel een huishoudelijke mededeling. ,,Mensen moeten zorgen dat de huisnummers goed verlicht zijn, anders moet je soms extra zoeken naar de plaats van bestemming, terwijl er spoed achter zit." De twee gaan het huis binnen van de mevrouw die eerder de tabletten tot zich had genomen. Na tien minuten keert het duo terug en op weg naar de volgende patiënt wil dokter Schilder dat de crisisdienst wordt ingeschakeld voor een opname van mevrouw. ,,Ze is bekend bij het RIAGO. Haar vriend vertrekt straks en ze staat vannacht niet voor zichzelf in. Bang dat ze weer wat tot zich neemt en zichzelf iets zal aandoen."

De volgende patiënt is van het mannelijk geslacht_Hij stoort zich aan denkbeeldige geluiden en maakt de hele tijd drukte, merken de omwonenden. Als Ralf en Agatha arriveren, is de politie inmiddels ook ter plekke met surveillanten. Meneer wil niet. opendoen, ook niet wanneer bezorgde' buren aankloppen. Chauffeur en dokter keren onverrichter zake terug na een tiental minuten. De politie laat aanvankelijk grof geschud aanrukken om de deur te forceren, maar een telefoonije verschaft Ralf en Agatha onderweg naar de volgende patiënt het bericht dat de man toch zelf open heeft gedaan. Als Agatha een woning binnentreedt in Volendam, belt de assistente van de post met Ralf. De betreffende man blijkt 'druk op de borst' te hebben. Ralf neemt contact op met de politieagenten ter plaatse. ,,Als jullie nu komen, blijven we nog even hier", meldt een agent.

Verwarde man
Ralf besluit de Volendamse woning binnen. te gaan en eenmaal in de auto is er nog even overleg, waarna dokter Agatha besluit te bellen met de politieagenten en wat vragen stelt. ,,Ik neem het toch serieus, zeker als de pijn verder gaat naar een arm. Omdat wij nu nog in Volendam zijn en daar nog een patiënt hebben, is het beter een ambulance, te sturen. Doen jullie dat? Oh, prima, bedankt." De volgende patiënt is een verwarde man. ,,Hij heeft inmiddels wat medicijnen gekregen. Het is zielig, hij loopt maar te heen-en-weren. Het moet om twaalf uur nog een keer beoordeeld worden door de volgende dienstdoende arts en dan moet er overlegd worden met het crisisteam." ,,Je ziet het", vervolgt Schilder ,,we rijden vanavond steeds visites naar mensen die niet zelf met de auto naar de post in Purmerend kunnen komen", doelt ze op een heet hangijzer in de discussie rond de plaats van de post.

De laatste patiënt betreft een vrouw in Purmerend. Haar man staat buiten op het balkon van de tweede etage al te wachten. Ralf mag in de auto blijven. ,,'s Nachts werkt er één arts, die tot acht uur dienst heeft", zegt hij. ,,Dan kan het soms gebeuren dat er een hele nacht niets is en om kwart voor acht wordt je weggeroepen voor een spoedgeval, waardoor het vervolgens opeens veel later wordt. Daarom is het zaak dat de motivatie goed blijft en dat is nu het geval door de samenwerking onderling en met de assistentes, kortom binnen het team." Dokter Agatha keert, tegen elven inmiddels, terug: ,.De vrouw was wat draaierig, evenwichtsstoornissen als gevolg van een virusinfectie. Gelukkig ging het weer, ze was gerustgesteld." Eind goed, al goed van de avonddienst.