Rapport over steun aan voetbalclubs verschenen (met rapport en brieven aan politiek in PDF)
Rapport over steun aan voetbalclubs verschenen
In juli 2002 ontving het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een brief van Europese Commissie over de financiële ondersteuning van betaald voetbalorganisaties (bvos) en hun stadions door gemeenten. In deze brief stelt de Commissie dat dergelijke steunmaatregelen in principe zijn onderworpen aan de algemeen geldende staatssteunregels. Het ministerie van BZK heeft daarop het initiatief genomen om meer duidelijkheid te creëren over het aspect steunverlening aan betaald voetbalclubs. Ten behoeve van een informatiebijeenkomst voor gemeenten heeft zij KPMG Bureau voor Economische Argumentatie (KPMG BEA) gevraagd onderzoek te doen naar de aard en omvang van de financiële relaties tussen enerzijds gemeenten en anderzijds bvos en hun stadions.
In Nederland onderhouden alle 33 gemeenten met een betaald voetbal organisatie (bvo) financiële relaties met de bvo en/of de stadions. Over de afgelopen tien jaar zijn 178 transacties vastgesteld tussen gemeenten en hun bvo's en stadions. De bedragen lopen uiteen van enkele duizenden tot tientallen miljoenen euro's. In totaal gaat het om financiële relaties ter waarde van meer dan 300 miljoen euro. Ongeveer 80% van dit bedrag (240 miljoen euro) heeft betrekking op de financiële relaties tussen gemeenten en hun stadions. Twintig procent (60 miljoen euro) betreft de relatie tussen gemeenten en hun bvo's. Dit blijkt uit een onderzoek dat KPMG in opdracht van het ministerie van BZK heeft uitgevoerd.
Uit het onderzoek zijn zes soorten financiële relaties naar voren gekomen: gift, lening, garantiestelling, financiële bijdrage van gemeente met tegenprestatie, financiële bijdrage aan gemeente met tegenprestatie en symbolische bijdrage aan gemeente met tegenprestatie. Giften (subsidies) vormen hierbinnen met ca. 100 miljoen euro de grootste groep, gevolgd door financiële bijdragen van gemeenten aan bvos of stadions waar een tegenprestatie tegenoverstaat (80 miljoen euro).
Minister Remkes van BZK heeft het onderzoeksrapport inmiddels toegezonden aan de betrokken gemeenten. Een punt van aandacht is volgens hem dat relevante kennis op dit terrein binnen gemeenten vaak niet of versnipperd aanwezig is. Daarnaast is er over de regelgeving volgens de gemeenten nog veel onduidelijk. Het ministerie van BZK zal dan ook proberen te bereiken dat de betrokken gemeenten nadere informatie krijgen die het mogelijk maakt een goede afweging te maken ten aanzien van steunverlening en de diverse vormen van financiële relaties. Daarom zal de interdepartementale werkgroep mede op basis van het KPMG-rapport met de Europese Commissie spreken over de financiële ondersteuning van bvo's.
Remkes onderstreept nog eens dat het primair de eigen verantwoordelijkheid van de gemeenten is hoe om te gaan met steunverlening aan bvo's. Hij vindt het daarom van belang dat zij zelf een systeem ontwikkelen voor signalering en toetsing of voorgenomen vormen van steunverlening wel of niet als staatssteun moeten worden beschouwd en gemeld aan de Europese Commissie. Het ministerie van BZK zal met de VNG en IPO gaan overleggen om te komen tot een uniforme aanpak op dit terrein.
Los van de vraag of er sprake is van staatssteun, benadrukt Remkes in zijn brief bij het voetbalrapport dat bij beslissingen over staatssteun aan betaald voetbalorganisaties en/of stadions de consequenties hiervan voor de financiële positie van de desbetreffende gemeente of provincie nadrukkelijk worden meegewogen. Betaald voetbalorganisaties en stadions blijken vaak niet zonder elkaar te kunnen voortbestaan. De gemeentes en provincies zouden de risico's van o.a. leningen en garantstellingen goed in kaart moeten brengen en daar hun weerstandsvermogen op af moeten stemmen. Remkes gaat de provincies vragen daar in de komende jaren in hun toezicht op de gemeentes rekening mee te houden. Hij gaat dat zelf ook doen in zijn toezicht op de provincies.
Klik hier voor het volledige rapport in PDF formaat
Klik hier voor de begeleidende brief aan de college's van B&W
Klik hier voor de begeleidende brief aan de gemeenteraden