Hans Bulte: De harde les van Edam-Volendam
Hans Bulte: De harde les van Edam-Volendam
‘Ik ben gebakken aan die gemeente en dat raak ik nooit meer kwijt’, zegt Hans Bulte over Edam-Volendam, de gemeente waar hij na de rampzalige cafébrand twee jaar burgemeester was. In Amsterdam vertelde hij tijdens een workshop van het project Slagen voor Veiligheid over de les die hij leerde. ‘Je schouders recht houden.’
Stel: de scholengemeenschap in de gemeente wil een groot feest organiseren m een externe locatie. Bij gemeentelijk onderzoek blijkt dat er meer kaarten zijn verkocht dan het aantal mensen dat daar volgens de brandweer veilig kan vertoeven. Wat doet u als gemeente? Hans Bulte, voormalig burgemeester van Edam-Volendam, kijkt afwachtend de kring rond. Hij is deze middag in Amsterdam de aanjager van een workshop in het kader van ‘Slagen voor veiligheid’, een veelomvattend programma van de VNG om gemeenten te ondersteunen bij het opstellen van een veiligheidsbeleid. Deze en gene doet een suggestie: het probleem bij het schoolbestuur leggen, overleggen over aanpassingen, het feest verspreiden over twee avonden. ‘Niemand zegt: laat toch doorgaan’, constateert Bulte tevreden. ‘Dat hebben we geleerd. Maar nog beter is gebruiksvergunningen te verlenen.’
Vriendjespolitiek
Hij stelt het probleem vervolgens wat scherper: ‘En wat doet u als de voorzitter van het schoolbestuur fractievoorzitter is in de gemeenteraad? En als de zaalverhuurder connecties heeft met de wethouder?’ Er wordt gegniffeld. Bulte weet als geen ander hoe het is om te besturen in een sfeer van vriendjespolitiek en hechte netwerken. Het enige dat werkt, zo doceert hij, is je schouders recht houden. ‘De wethouder is nooit je buurman, ook al woont hij naast je. Zaken regelen doe je niet over de heg, maar op het spreekuur op het stadhuis.’ En als je als ambtenaar in opdracht van de wethouder iets moet doen wat niet door de beugel kan? ‘Jezelf indekken’, zo luidt het resolute antwoord. ‘Naar de burgemeester gaan en hem op zijn verantwoordelijkheid wijzen.’
Dynamiek
Kleinere gemeenten lopen bij zaken als de voorbereiding op rampenbestrijding en de handhaving van brandveiligheid tegen specifieke problemen aan, zo luidde het uitgangspunt van de workshop. Dat is maar relatief, vond Bulte. ‘Klein of niet klein: je blijft overheid. Ik ken gemeenten van 70.000 inwoners waar niets gebeurt en gemeenten van 20.000 inwoners waar de dynamiek vanaf vliegt.’ En het volgende moet hem ook even van het hart: Edam-Volendam (28.000 zielen) kwam er in de rapporten die op de nieuwjaarsbrand volgden, slecht vanaf. ‘Toch presteerde de gemeente volgens het rapport - Alders gemiddeld.’ Waarmee de voormalig burgemeester maar wil zeggen: nogal wat gemeenten hebben geluk gehad. De cafébrand had evengoed elders kunnen uitbreken. Sinds die fatale nieuwjaarsnacht is er veel gebeurd in Nederland en is er op veel fronten actie ondernomen. ‘Maar er zijn ook veel gemeenten die het hebben laten afweten en niets geleerd hebben’, zegt Bulte.
De toen al gepensioneerde Bulte kwam naar Edam-Volendam op 13 april 2001. Hij zou twee jaar blijven. Een grote vraag waarmee hij meteen werd geconfronteerd, was die van de verantwoordelijkheid. Wie was verantwoordelijk voor de handhaving en de gebruiksvergunning? Het bestuur, maar wie binnen het bestuur? Het college besloot om het antwoord op die vraag voor eens en altijd helder te geven. In Edam-Volendam is sindsdien de burgemeester portefeuillehouder voor alle veiligheidszaken, dus ook op het gebied van milieu en verkeer. De sector brandweer en veiligheid van de gemeente telt liefst negen voltijdse medewerkers en nog voorspelt Bulte dat dat, als puntje bij paaltje komt, niet genoeg zal zijn. Inmiddels zijn alle horeca-instellingen voorzien van een gebruiksvergunning. Eind 2004 moet hetzelfde gelden voor de andere inrichtingen. Sinds 1 januari dit jaar wordt regionaal samengewerkt. Inmiddels heeft Bulte afscheid genomen van de gemeente waar hij zo onverwacht aantrad. Maar de passie is gebleven. Twee weken na zijn vertrek spreekt hij nog steeds over ‘we’ als het over Edam-Volendam gaat. Het was zijn laatste klus als burgemeester. ‘Ik ben gebakken aan die gemeente en dat raak ik nooit meer kwijt’.