Die man is ondernemer - laat hem

Die man is ondernemer - laat hem
Jan Veerman is voor Volendammers nog net geen held. Maar er staat deze week zeker geen loser voor de rechtbank in Haarlem. ,,Je zult zien, híj krijgt straks zes miljoen euro.'' Voor de behandeling die Japie Karre kreeg hoeft Jan Veerman, eigenaar van café 't Hemeltje, allang niet meer bang te zijn. Japie Karre, de bijnaam van Jaap Molenaar (Karre komt van Carré, zijn meubelzaak), adviseerde Volendammers hun geld in beleggingsmaatschappij `Save Haven' te investeren. Ze raakten alles kwijt. Toen justitie een onderzoek begon, namen de Volendammers hem eerst in bescherming. Japie Karre was ook slachtoffer, dachten ze. Maar toen hij een oplichter bleek, werd hij doodverklaard. Zijn auto werd in brand gestoken, zijn ruiten werden ingegooid. En Jan Veerman? Hij had een café zonder goede nooduitgang, in een smal pand boven twee andere cafés. Hij hing kerstversiering op die te brandbaar was, al had de brandpreventie-ambtenaar hem nog zo gewaarschuwd. Veertien jongens en meisjes stierven toen er brand uitbrak, nieuwjaarsnacht 2001, meer dan tweehonderd raakten gewond. Maar Veerman kan gewoon in zijn Mercedes door het dorp rijden. En de Volendammers geven hem groot gelijk dat hij probeert de Wirwarbar, onder café 't Hemeltje, weer open te krijgen. Die man is ondernemer, laat hem.

Alleen sommige slachtoffers van de brand en hun ouders zijn boos, niet eens allemaal. Die vinden dat Veerman geen respect voor hun verdriet heeft. Hij zou hun geld geven - waar blijft het? Maar de meeste Volendammers vinden dat ze nu eens moeten ophouden. Slachtoffers die nu nog over hem klagen, zeggen ze, hebben niet in de gaten dat hun verdriet door het gemeentebestuur wordt gebruikt om Veerman tegen te werken. Donderdag promoveerde FC Volendam naar de eredivisie, vrijdagochtend zijn alle Volendammers duf en schor - ook Albert Binken van de belangenvereniging van slachtoffers, en Peter Reijers van Recht door Zee, de nieuwe belangenpartij van Volendam. Ze zijn naar de dijk geweest, ze hebben gedronken. ,,En we hebben niet aan de ramp gedacht'', zegt makelaar Erik Bond die er ook was. Toch durft bijna niemand openlijk uit te leggen waarom Veerman in Volendam nog steeds, of weer, een gezien man is. Hij kreeg maar één keer een steen door zijn ruiten - een kleintje, meer dan twee jaar geleden. ,,Dit is een hechte gemeenschap hè'', zegt Bond.

Een paar redenen voor Veermans status van bijna-held wil iedereen wel noemen. De eerste is: dit heeft Veerman niet gewild, hij is zelf ook slachtoffer. De tweede is: het was de gemeente die fout zat. Al in maart 2001 kreeg Veerman niet langer de schuld, maar Wim Keizer, fractievoorzitter van Volendam '80, de lokale belangenpartij. Onderzoekers van de brand hadden vastgesteld dat het gemeentebestuur van Edam-Volendam aan vriendjespolitiek en gedoogbeleid leed. Alle raadsleden en het hele college van B en W reageerden deemoedig - behalve die van Volendam '80. Die begonnen te schelden en te vloeken, zíj hadden juist altijd gevochten tegen onveilige cafés. Leugenaars, zeiden de Volendammers. Wim Keizer kreeg een Japie-Karrebehandeling. Foto's van hem op de lokale televisie, Wim Keizer = topcrimineel, iedere dag weer.

Jan Veerman was meteen na de brand ook deemoedig. In het NOS Journaal van 3 januari 2001 vertelde hij over ,,de zeven'' die hij in de sneeuw had gelegd, twee bleven liggen. Hij huilde. Die maand nog gaf hij 50.000 gulden aan de slachtoffers. Albert Binken van de belangenvereniging zegt nu dat het een impulsgift was. Dat is het enige dat de slachtoffers van Veerman gekregen hebben - al heeft hij hun, zegt Binken, nog zo veel beloofd. Het voorstel om te schikken kwam van de slachtoffers. Jan Veerman wilde er graag aan meewerken. Dat was in januari 2002, de maand ervoor was hij door de rechtbank in Haarlem gehoord als getuige - het begin van een civiele procedure om Veerman en de gemeente aansprakelijk te stellen. Veerman had gezwegen, omdat de voorbereiding van de strafzaak, waarvoor hij deze week terechtstaat, toen ook al begonnen was. De Volendammers waren, heel even, boos op hem. Hij moest wel een béétje schuld bekennen. In juli 2002 komt Veerman met een idee. Hij gaat weer een café beginnen, naast 't Hemeltje, en niet eronder, zoals hij eerst van plan was. Dan blijven de gevoelens van de slachtoffers gespaard en hij kan geld verdienen voor schadevergoedingen. Fantastisch idee, vindt de belangenvereniging van slachtoffers, en bijna heel Volendam. Geen kwaad woord over Veerman als hij kort daarna, in oktober, door de rechtbank in Haarlem veroordeeld wordt tot betaling van 270.000 euro wegens belastingontduiking. Er zijn alleen maar lovende woorden voor de belofte dat hij gaat betalen, en dat er nooit, nooit, nooit meer een café komt op de plaats van de brand.

Maar dan besluit de gemeenteraad van Edam-Volendam op 24 oktober 2002 dat het bestemmingsplan voor de dijk niet zo mag worden aangepast dat er in het pand naast 't Hemeltje horeca kan komen. Het CDA, de grootste partij, is het met het college eens: eerst herijking van het beleid, dan beoordeling op de merites, enzovoort. De VVD vindt het, net als het college, een slechte zaak dat Veerman de betaling van schadevergoedingen aan een vergunning voor een nieuw café gekoppeld heeft. De meerderheid in de gemeenteraad wil geen Wirwarbar (onder 't Hemeltje), geen nieuw café, niets meer. Recht door Zee, de belangenpartij van Volendam, is woedend. Heel Volendam heeft voordeel bij een nieuw café, vinden zij. Het barkrukkentekort wordt minder. (Nu moeten ieder weekend bussen vol jongens en meisjes naar Amsterdam.) En de slachtoffers krijgen waar ze recht op hebben. Recht door Zee weet wel wat hierachter zit. Het is een wraakactie tegen Jan Veerman. En wat doet Veerman? Hij vraagt in december 2002 een verbruiksvergunning aan voor de Wirwarbar, onder café 't Hemeltje. En die heeft hij weer sinds kort. Juridisch had de gemeente geen grond om te weigeren. Alleen is een verbruiksvergunning nog geen drankvergunning - díe is sinds de brand nog steeds ingetrokken. Veerman voert nu een bezwaarprocedure tegen de gemeente, om de drankvergunning terug te krijgen.

Vanmiddag, om vijf uur, zou er een hoorzitting van de gemeenteraad zijn. Op 23 juli is de uitspraak. De belangenvereniging van slachtoffers, Recht door Zee, heel Volendam weet al hoe het gaat aflopen. De gemeente geeft die drankvergunning niet, dus gaat Jan Veerman naar de rechter. Gewonnen zaak, want ook hier is geen juridische grond om te weigeren. En dan heeft Jan Veerman zijn Wirwarbar weer terug. De gemeente kan nog proberen om het bestemmingsplan voor het pand van de Wirwarbar te wijzigen. ,,Dat is helemaal mooi voor Veerman'', zegt Peter Reijers van Recht door Zee. ,,Dan moet de gemeente hem schadeloos stellen. Kost zes miljoen euro.'' Afgelopen vrijdag liet de belangenvereniging van slachtoffers beslag leggen op een deel van Veermans bezittingen. Voorzitter Albert Binken zegt dat ze al tijden niets meer hebben gehoord van Veerman, zeker niet over geld. Veerman zou ook meewerken aan een accountantsonderzoek naar zijn vermogen - nooit meer wat van vernomen. ,,We weten dat hij rijk genoeg is om schadevergoedingen te betalen'', zegt Binken. In de registers van de Kamer van Koophandel in Purmerend staan de tientallen bedrijven van Veerman geregistreerd, met het onroerend goed erbij. Keukens, badkamers, vloeren, aannemerij. En dat is, legt Reijers van Recht door Zee uit, de basis van Veermans status. Half Volendam werkt voor hem. En half Volendam is familie.