Afscheid Pastoor Berkhout: Speech Klaas Bond
Afscheid van pastoor Berkhout, vriend van Volendam
Je hebt iemand nodig
Stil en oprecht
Die als het erop aankomt
Voor je bidt en voor je vecht
Pas als je iemand hebt
Die met je lacht en met je grient
Dan pas kun je zeggen
Ik heb een vriend
Wie kent niet dit versje van de bekende cabaretier en mensenvriend Toon Hermans. In de geschiedenis van ons dorp zal de behoefte aan vriendschap zelden zo groot zijn geweest als na de Nieuwjaarsbrand: van de ene op de andere dag werden vele tientallen families ondergedompeld in onpeilbaar verdriet. In 14 families was een dode te betreuren en in vele andere gezinnen had een kind levensbedreigend letsel opgelopen. Het onvoorstelbare leed dat een mens in zo´n situatie treft, is alleen te torsen als het door vrienden wordt meegedragen. En gelukkig toonden heel veel mensen binnen en buiten Volendam zich de vriend waar de getroffen families zoveel behoefte aan hadden. Al deze mensen pasten in het versje van Toon Hermans, maar een vriend voor wie het versje echt op het lijf was geschreven, was pastoor Berkhout.
Reeds op de eerste dag na de ramp toog de pastoor - onzeker maar niet minder vastberaden - naar het AMC om de getroffenen die in dat ziekenhuis waren opgenomen, zijn medeleven te betuigen. En dat bezoek werd gevolgd door tal van andere ontmoetingen met getroffenen. En of hij ze nu persoonlijk kende of niet, alle getroffenen die de pastoor bezocht, voelden dat hij echt deelde in hun verdriet. Die diepgevoelde liefde en betrokkenheid sprak ook uit de wijze waarop de pastoor leiding gaf aan de uitvaartdiensten na de ramp. Hiermee stelde hij de nabestaanden en de gemeenschap in staat om op persoonlijke en warme wijze afscheid te nemen van de overleden jongeren. En tot op dag van vandaag staat de pastoor de ouders van de overleden jongeren met raad en daad terzijde. Maar niet alleen was de pastoor een vriend die - in de woorden van Toon Hermans - met de getroffenen griende, ook inspireerde hij met zijn liefde voor God en zijn geschonden medemens. Door het voorbeeld van zijn diepe geloof heeft de pastoor veel getroffenen nieuwe hoop gegeven.
Een echte vriend is oprecht en de oprechtheid van de pastoor bleef ook bij de media niet onopgemerkt. In luttele tijd was hij op de TV de meest gevraagde vertegenwoordiger van Volendam. Echt als hij was, was de pastoor de beste ambassadeur die Volendam zich in die donkere dagen kon wensen. De liefde voor Volendam die de pastoor - door alleen maar zichzelf te zijn - via de media aan het grote publiek communiceerde heeft Volendam en de getroffenen heel veel nieuwe vrienden opgeleverd.
In het versje van Toon Hermans is verder te lezen dat een vriend, als het erop aankomt, ook voor je vecht. En dat is opnieuw een rake typering van de pastoor. De pastoor was allesbehalve een man die misstanden met de mantel der liefde bedekte om zijn tijd in Volendam gemakkelijk door te komen. Als hij onrecht signaleerde, stelde hij dat aan de kaak, ook als dat gepaard ging met strijd. Hierdoor heeft hij zich niet bij een ieder even geliefd gemaakt. Te hopen valt dat mensen die zich onbegrepen voelden, zich bij het scheiden van de wacht zullen realiseren dat de pastoor handelde uit vriendschap en niet vanuit de intentie wie dan ook tekort te doen.
Wie de bijdrage van pastoor Berkhout aan de nazorg voor de getroffenen van de Nieuwjaarsbrand de revue laat passeren, kan niet anders zeggen dan dat die bijdrage onmisbaar is geweest. Zonder de pastoor zou de nasleep van de ramp beslist een veel minder hoopvolle aanblik hebben geboden dan nu het geval is. Maar niet alleen ten aanzien van de nazorg, ook ten aanzien van het gewone pastorale werk was en is de pastoor om tal van redenen onvervangbaar. Dit roept de vraag op waarom Volendam de pastoor in hemelsnaam laat gaan. Natuurlijk zijn er de gezondheidsproblemen waar de pastoor mee kamt, maar alle soorten werk, ook pastoraal werk, laten zich zo organiseren dat de gezondheid er niet onder hoeft te lijden. Maar kennelijk waren er slechts twee keuzemogelijkheden: alles of niets. Het is helaas niets geworden.
Maar gelukkig zijn er ook lichtpuntjes. De pastoor blijft betrokken bij de nazorg voor de nabestaanden en Breezand is niet zo ver weg. Er blijven dus mogelijkheden om de vriendschapsband te onderhouden zoals die de afgelopen 8 jaar is gegroeid tussen Volendam en de pastoor. Als je als gemeenschap afscheid neemt van een van je beste vrienden dan doe je dat in de hoop dat je snel weer herenigd zult zijn. Met die hoop willen wij graag besluiten:
Pastoor, bedankt en tot ziens!