BZN / De muziek gaat aan, de stofzuiger kan uit

VAN ONZE VERSLAGGEVER PETER BRUYN
volendam-BZN begint deze week aan een nieuwe theatertournee. Voor het eerst vormt daarvoor een volledig Nederlandstalig album de basis: 'Leef je leven'. Zanger Jan Keizer is er zich van bewust dat de fans nu dus ook luisteren naar wat Carola Smit en hij zingen. 'Diepgang en beeldspraak', daar gaat het om.

,,De werkster van onze pianist zet altijd een plaat van BZN op als ze gaat stofzuigen'', vertelt Jan Keizer. ,,Dat vindt ze prettig. Maar met die nieuwe cd moest de stofzuiger uit. 'Nu jullie in het Nederlands zingen wil ik eens goed luisteren wat jullie te vertellen hebben', zei ze.''

Popgroep BZN heeft een Nederlandstalige plaat gemaakt, 'Leef je leven'. De eerste in het 38-jarige bestaan. Dat is nieuws. ,,Je moet als band toch naar nieuwe uitdagingen blijven zoeken'', vindt Keizer. ,,Zeker als je al zo lang bezig bent. Anders hou je het echt niet vol. Dan kun je wel je arrangementen wat gaan variëren, maar dat hebben we al zo vaak gedaan. En de mensen die de liedjes schrijven en die ze zingen blijven dezelfden. Door in het Nederlands te gaan zingen doen we écht iets nieuws.''

Platina
Er was al heel vaak over gepraat, vertelt Keizer. En altijd waren er wel bezwaren. Zou je dat nu wel doen? Waarom zou je een succesformule wijzingen? Want één ding wil de Volendammer wel even benadrukken: De nieuwe richting is beslist géén noodgreep omdat het wat slechter zou gaan met BZN. Integendeel. Ook de laatste cd, 'Tequila Sunrise', haalde vorig jaar gewoon 'platina'.

'Volks'
,,We wilden ook niet inhaken op een Nederlandstalige trend of zo. BZN heeft zich nooit iets van muzikale trends aangetrokken. Maar we hebben er wel voor gewaakt dat het niet te 'volks' zou worden en dat we niet op andere artiesten zouden gaan lijken. Dat is ons heel goed gelukt, vind ik zelf. Het is toch weer helemaal BZN.''

En reken maar dat dat zo is. Regels als 'Je bent alleen als niemand samen met je lacht. Alleen, als liefde is gedoofd. Alleen, als geen vriend meer op je wacht en bij verdriet geen mens je tranen droogt' geven geen enkele reden tot twijfel. En dat is alleen nog maar het eerste refrein van de nieuwe cd. Soms zijn ze ook opgewekter. Als er een vers kleinkind bezongen wordt, bijvoorbeeld: 'Jij bent fris als de lentewind; als de geur van een hyacint'. ,,Je gaat toch anders schrijven als het in het Nederlands is'', licht Keizer toe. ,,Gaandeweg realiseer je je dat er toch wat meer diepgang verlangd wordt. Wat meer beeldspraak. Er staan vrolijke liedjes op de cd, maar ook zwaardere. Net als in het gewone leven eigenlijk.''

Roos
BZN verkocht miljoenen cd's en had vijfenvijftig top-40 hits. Meer dan de Rolling Stones. Toch bestaat er geen 'formule' voor het BZN-succes. Hooguit zit er een aantal ongeschreven wetmatigheden in. Wellicht heeft het feest der herkenning er veel mee te maken. De groep is niet bang voor 'stijlcitaten' die hun waarde reeds dubbel en dwars in de populaire muziek hebben bewezen. Doeltreffende sentimenten. BZN bezingt een jonge vrouw als 'een roos die ontluikt', de dood is 'het einde van de reis' en liefde wordt direct 'passie' die 'vlamt'.

Duidelijke taal. Net als het exotische dat in veel BZN-liedjes terugkomt altijd het exotische van de prentbriefkaart is: de palmenstranden, de bouzouki's in de mediterrane nacht. Kortom het verre buitenland waar de luisteraar in zijn Nederlandse huiskamer bij een pot koffie en een pan te schillen bintjes van droomt, zonder er ooit echt heen te willen. Want, zingt Keizer in 'Mijn platteland': 'Daarom blijf ik gewoon in Nederland; ik hou van polders en van klei.'

,,Haha!'', schatert de zanger. ,,Misschien heb je wel gelijk.... Heb je trouwens die BZN-persiflage in 'Kopspijkers' gezien? Dat vind ik nou een van de weinige leuke programma's op de televisie. Het was in die tijd van de Irak-oorlog. BZN in Bagdad. Zag je beelden dat wij - nagespeeld door die 'Kopspijkers'-acteurs - daar met stokbrood en wijn om ons heen zaten te zingen tegen een achtergrond van tanks. Die plaat van ons zou 'Friendly fire' heten.''

Villa
Persoonlijk houdt Keizer het echter ook liever dicht bij huis. In Volendam. ,,Al kreeg ik ergens anders een kapitale villa voor niks, ik zou er niet gaan wonen. Ik blijf in mijn dorp. Mijn ouders wonen er, mijn voorouders. Ik ben er geboren en getrouwd. En iedere keer als ik er met vakantie ga ben ik blij als ik er weer terug kom. Twee weken weg is voor mij eigenlijk al te lang. Tien dagen is nét mooi.''

BZN, Tournee: VELSEN, Stadsschouwburg, 17 oktober; BEVERWIJK, Kennemertheater, 12 december; ZAANDAM, Zaantheater, 1 april; DEN HELDER, Kampanje, 8 april; HOORN, Het Park, 15, 16 mei.