‘Het is nu of nooit met het toerisme in Volendam’

‘Het is nu of nooit met het toerisme in Volendam’
Het stemde Hein Schilder louter tot tevredenheid toen het, gemeentebestuur vorig jaar de professionals van LAGroup de opdracht verschafte om een plan voor het toerisme te ontwikkelen. Nu de eerste bevindingen zonneklaar aangeven wat er gebeuren, is volgens Schilder de gemeente weer aan zet. “Die moet nu lef gaan tonen en straks actief de boer op gaan met een integraal plan.” De Volendamse ondernemer denkt ondertussen namens Hotel Spaander mee. HSG lanceerde inmiddels plannen voor uitbreiding van een parkeerbak onder het hotel en onderschrijft tevens het innovatieve idee van een tunnel onder water langs het Noordeinde. Hotel Spaander. Van oudsher uitvalsbasis van zakenlieden, maar bovenal van kunstenaars. Het betreden van de herberg in het heden, staat gelijk aan een stap terug in de tijd. Het ademt authenticiteit uit. “Maar het product van nu voldoet niet in alle markten. Omdat we kwetsbaar zijn door het seizoensgebonden karakter van ons toerisme, zoeken we naar aanvullende markten, bijvoorbeeld de nationale vergadermarkten. Willen we daar een rol in gaan en blijven spelen, dan zullen we kwalitatieve investeringen moeten doen in zaal- en kamerfaciliteiten”, merkt Hein Schilder op.

Afgestoten
Hotel Spaander, in 1963 aangekocht door Hotel Spaander, in 1963 aangekocht door zijn opa, wijlen Hein van Madoet, verwerd tot een familiebedrijf, zoals dat ook gold voor het huidige HSB, dat staat voor Hein Schilder Bouw. In de ’dorpsmond' is het nog altijd zo dat je bij ‘Hein van Medoet' werkt, maar het bouwbedrijf is enige tijd geleden afgestoten door de familie, hoe zeer dat de Madoetjes ook aan het hart ging. “Hoe graag we ook wilden, behouden was niet haalbaar. Het warme gevoel was intensief aanwezig bij het bouwbedrijf, we hebben tenslotte `bouwbloed' in onze aderen. Garanderen van het werk op lange termijn is een opgave. Met al de betrokken werknemers en hun gezinnen zit je al gauw op zo'n 2500 mensen. Die mensen moeten wel brood op de plank kunnen houden. Dat belang ontstijgt ons familiebelang. Vervolgens diende het Bouwfonds zich aan om het over te kopen. Dan moet je de emotie even opzij kunnen zetten en een rationeel besluit nemen. Door de door ons afgedwongen productiegarantie voor HSB Bouw op de verkochte grondposities aan het Bouwfonds is de werkgelegenheid voor een lange periode gegarandeerd. Mijns inziens kun je dan stellen dat het belang voor het bedrijf met al haar werknemers daarmee gediend is geweest.” Eén van de pijlers van het al eerder gestichte en in onroerend goed handelende Hein Schilder Groep is het eigen Hotel Spaander. “Daar hebben we een lange termijnvisie voor gemaakt, waarbij al snel duidelijk werd dat een aantal problemen aan de orde zijn die in het algemeen de toekomst van het toerisme; in Volendam onzeker maakt en in het bijzonder dus ook de toekomst van Spaander. Spaander is door de historische groei misschien een van de grootste horecabedrijven in Volendam, maar we zijn maar een onderdeel van een groot geheel. Wel voel ik een bepaalde verantwoordelijkheid voor ons weggelegd, om actief mee te denken en te handelen met betrekking tot het toeristisch product Volendam. Met name het behouden en het verder ontwikkelen van het cultuurhistorisch erfgoed staat hierin centraal.”

“Er is een periode geweest dat er internationale belangstelling is getoond voor overname van Spaander. Doordat de familie Schilder haar nek weer heeft uitgestoken hebben we een bedrijf als Spaander met een zo sterk sociale rol binnen de Volendamse gemeenschap voor de lange termijn weten te behouden voor Volendam. Spaander verdient een verse kans. Als HSG hopen we op een groei van de drie kernactiviteiten van die groep: vastgoedbeheer, projectontwikkeling, maar het accent is met name verlegd naar de horeca. Door de toekomstplannen loopt als een rode draad het versterken van je cultuurhistorische waarde. Het draait om het bewaren van het authentieke: dáárvoor komt men naar Spaander en Volendam. Men verwacht in Volendamse klederdracht gestoken bediening of mensen op en rond de dijk, men verwacht de bruine vloot in de haven. Maar de huidige identiteit van Volendam beantwoordt niet aan dat verwachtingspatroon. Dat is, het probleem. Je ziet nog een verdwaalde oma in het Volendams, er is minder karakteristieke bebouwing, waarom worden er niet meerdere piéperraces per jaar gehouden? En ik verbaas me over het feit dat de botters, de VD's, in andere havens dan die van ons liggen. Dat schijnt te zijn omdat de voorzieningen hier slecht zijn. Dan moet je daar toch iets aan doen!”

“Het toerisme moet uit de negatieve spiraal. Met LAgroup hebben ze specialisten aan het werk gezet. Eindelijk wordt er ook eens in breed overleg over deze missie gepraat: met de provincie, de gemeente Edam-Volendam, het Hoogheemraadschap en de ondernemers aan tafel. Dat is een historische trendbreuk. Nu nog alle neuzen dezelfde richting op. De LAgroup heeft in de rapportage van het TOP (Toeristisch OntwikkeiingsPlan) terecht geschetst dat Volendam wel degelijk een goed imago heeft bij de toeristen; maar dat het product niet meer voldoet aan dat imago. Als we niet inhoudelijk samen gaan praten, dan verloedert het helemaal. Ook hebben ze gesteld dat het primair gaat om het aanpakken van de infrastructuur. Niet steeds van die ad-hoc besluiten en het aan elkaar plakken van pleistertjes om een diepe wond te bedekken. Van de noord- tot de zuid-as en het centrum, het moet allemaal optimaal bereikbaar worden. Waarom? Omdat het steeds om een kortstondig verblijf van de toerist gaat. LAgroup heeft aangegeven dat we niet de illusie moeten hebben dat je 100% van de toeristen voor een langere periode in Volendam kan behouden.”

“Als een touroperator beseft dat de bus met toeristen anderhalf uur voor een bezoekje 'Volendam' heeft en de dijk moeilijk te bereiken is, dan sommeren ze de buschauffeur rechtdoor te rijden op de rotonde van Katwoude. Als die infrastructuur eenmaal aangepast is en het weer wat op de rails staat, kun je je daarna tevens gaan richten op een langer verblijf van de toerist, aanvullend aan het huidige toerisme.” Samen doen. Samen een integrale visie ontwikkelen, zo noemt Schilder het. “Neem de Pieterman. Was jaren geleden ook een op zichzelf staand plan. Maar een integrale visie ontbrak weer. Ik werd er gek van er werd ook niet stilgestaan bij de infrastructuur en de rest van je toeristische trekpleisters. Daarom was ik zo blij dat LAgroup de opdracht kreeg om een plan te ontwikkelen. Als het nu niet gebeurt, dan gebeurt het nooit meer. Nu hebben we alle ingrediënten om er een lekkere soep van te maken.”

Tunnel
Omtrent de oeverloze discussie over het autoverkeer dop de dijk, dient te gesproken te worden over een structurele oplossing. LAgroup opteert voor een aantal mogelijkheden in haar evaluatierapport. De tunnel onder water is er daar één van, onder andere naast de, al jaren geleden ontvouwde plannen van de weg onderlangs het Noordeinde. “De optie van de tunnel wordt te vaak als niet realistisch beschouwd. Ten onrechte", aldus Schilder. “Nimmer is er actief het pad bewandeld om subsidies tot op Europees niveau aan te boren. Omdat er nooit een integraal plan was. Nu komt dat er wel en dat geeft dé kans. Dan moet je niet schuwen. Dan moet de gemeente maar voor even de ondernemerspet op zetten en met dat integraal plan actief de boer op gaan. Die subsidie kun je dan inzetten voor alle facetten vare dat integrale plan. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de grote ondergrondse parkeergarages in Alkmaar en Amsterdam. Daar is echt niet alleen de gemeente voor opgedraaid, geloof me. Onze gemeente is nu primair aan zet, ze moeten nu lef gaan tonen. Er moet kwalitatief geïnvesteerd worden. Uiteindelijk wordt het geheel een toetsingskader voor de plannen van bedrijven, zoals dat ook voor Spaander geldt. Er is inmiddels een impressie gemaakt van hoe Hotel Spaander er aan de buitenkant uit moet komen te zien. HSG heeft meer pijlen op haar boog om het dijktoerisme van een impuls te voorzien. Zoals onder meer het verplaatsen van het museum naar het stukje braak grond tegenover Cathrien (voormalig van Diepen), dat eigendom is van HSG zouden we het museum kunnen huisvesten, met daarboven appartementen. LAgroup is ook van mening dat het museum op de dijk hoort te zijn.”