Zorgen om leefbaarheid van Edam
Zorgen om leefbaarheid van Edam
“Edam bloedt een beetje dood”, verzucht Marina Leek, Echtegenoot Klaas is minder somber. “Maar zorgen maakt hij zich wel.”En het is niet voor niets dat een nieuwe ondernemer voorrang krijgt als zijn groentewinkel straks, hij stopt op 12 december, te huur komt. Want met de winkels en instellingen verdwijnt de levendigheid langzaam uit kaasstadje.
Het is een logisch gevolg van de schaalvergroting, legt Leek uit. En dan kunnen ondernemers en winkeliers nog zo goed zijn en zo hun best doen, tegen windmolens kun je niet vechten. Want Edam staat niet op zichzelf, stelt Leek. In Monnickendam, een stadje van vergelijkbare grootte, voltrekt zich hetzelfde. “Al heb je daar nog wat winkels en lijkt het minder snel te gaan.” En jaren voor die stadjes aan de beurt waren, verdwenen de winkeltjes al van
het platteland. “Neem Warder, Middelie of Kwadijk. Daar is iets meer.” Vroeger was het anders. Waren er aan de Lingerzijde nog tientallen winkeltjes gevestigd. Maar nu? De winkeltjes die het hebben overleefd, staan toch een beetje verspreid door de binnenstad. „In Volendam en in Purmerend ga je winkelen. In Edam doe je boodschappen. Ga je doelgericht iets halen. of even snel een vergeten boodschap. Dat is het verschil.”
Nou moeten we de boel ook niet overdrijven, zegt Leek. 's Zomers gonst en zoemt het nog vrolijk in Edam. De toeristen zorgen voor drukte, sfeer en omzet. Maar in de wintermaanden is het stil. „Daar maak ik me toch zorgen om, ik ben tenslotte geboren en getogen in Edam. Zeker als je ziet hoe het vroeger was. Edam heeft het moeilijk." Steeds meer zaken en instellingen verdwijnen uit het stadje: Leek stopt volgende week met zijn zaak aan de Keizersgracht. Vorige week sloot de Rabobank haar deuren. ja, de geldautomaat is gebleven. Maar dat is toch wat anders. „En als een winkelier hier stopt komt er meestal niets voor terug. De meesten zijn eigenaar van hun pand. Als je moet huren wordt het erg moeilijk."
De komst van de auto heeft die ontwikkeling ten dele in de hand gewerkt. „Dat is een sluipende ontwikkeling. Vroeger ging men lopend of met de fiets boodschappen doen. Nu heeft bijna iedereen een auto. Dan ben je al snel in Volendam. In mijn gedachte was Purmerend vroeger een heel eind weg, en Amsterdam-Noord nog veel verder. Nu ben je daar in een kwartiertje en Purmerend is maar tien minuten. Daar is het winkelbestand veel beter ontwikkeld. En dan hebben we Hoorn ook nog in de buurt."
Postkantoor
Het verdwijnen van allerlei voorzieningen werkt ook negatief voor de Edamse binnenstad. „Het stadhuis is hier al gesloten. Het grote postkantoor is een klein postagentschap geworden. En dan moeten we nog afwachten of dat in de toekomst blijven. Ook de banken vertrekken één voor één. Vroeger kwamen de mensen daarvoor uit de nieuwbouw naar de binnenstad. Die noodzaak verdwijnt en de winkeliers missen die aanloop." En dus pakken de mensen de auto en rijden naar een modern winkelcentrum. „Neem De Stient (in Volendam, red.). Een schitterend winkelcentrum, je kunt er je auto kwijt en het aanbod is veel groter. Logisch dat mensen daar boodschappen doen. Als jij tien kilo aardappelen nodig hebt, neem je de auto. En die kun je in de binnenstad van Edam niet kwijt. Alleen oudere mensen, die niet mobiel zijn en slecht ter been. Die hebben een probleem. Die zijn toch een beetje afhankelijk van de middenstand."
Een oplossing? Tsja, die is er niet. „Gelukkig,gaat de gemeente zich steeds soepeler opstellen en is er meer mogelijk. Dat moet ook, want de gemeente is ook verantwoordelijk voor de leefbaarheid van de binnenstad. En er zullen hier altijd wel wat winkeltjes blijven, maar veel meer ook niet. Daarvoor is Edam te klein. Er wonen geloof ik zo'n vierduizend mensen in de binnenstad." Maar die binnenstad krijgt er binnenkort wel weer een winkeltje bij. Leek heeft verschillende kandidaten om zijn zaak te huren. „En winkeliers of horeca hebben voorrang. Dat ben ik niet verplicht, maar dat vind ik belangrijk voor Edam. Ik ben tenslotte ook Edammer en` wil een steentje bijdragen aan de leefbaarheid."